Ufuk SANDIK/İTALYA

Başarısıyla en iyimser tahmincileri bile şaşırtan Mazda MX-5, 15'inci yılını kutluyor. İlk olarak 1989 yılında Avrupa'da lansmanı yapılan Mazda MX-5'e olan talep, Japonya'dan ithal edilen sayıdan çok daha fazlaydı.

İmkanı olan müşteriler, MX-5'lerini Amerika'dan kendi çabalarıyla ithal ederlerken, MX-5'in Amerikan pazarındaki ismi olan ‘‘Miata’’yı otomobillerinin arkasında taşıyanlara, gizli bir örgütün üyeleri gibi bakılıyordu. Fakat bu ithalat bile kolay değildi. Çünkü MX-5 Amerika'da bile daha başlangıçta başarılı satışlara imza attı. 1990'da pazara sunuluşunun bir yıl ardından yaklaşık 40 bin Amerikalı evlerinden işlerine yada yazlıklarına üstü açık bir roadster'le gitmeyi tercih etmişti. Talep o kadar büyüdü ki, karaborsacılara başvurmayanlar uzun teslimat zamanlarını beklemek zorunda kalmıştı.

Aslında Mazda MX-5 Amerika ve Japonya göz önüne alınarak geliştirilmişti ama, Avrupa'yı etkisi altına alması uzun sürmedi. Böylece Avrupa pazarına olan arz artırıldı. Bir süre sonra eski kotanın satış rakamları, yeni kıtanınkini geride bıraktı. Hatta sürpriz bir şekilde güneşe hasret yaşayan İngiltere ve Almanya gibi ülkelerdeki MX-5 satışları, diğer Avrupa ülkelerinden daha fazla oldu.

Esasında spesifik bir ‘‘niş’’ ürün olarak tasarlanan Mazda MX-5, tüm zamanların en çok satan roadster'ı olarak Guinness rekoru kırdı. İlk 10 yılda 500 bin adet Mazda MX-5 üretildi. 2003 sonu itibariyle, 677 bin Mazda MX-5 yollarda dolaşıyor.

Bir ‘‘tebeşir çizimi’’ için fena bir kariyer değil. Gerçekten de Mazda MX-5'in doğumu, bir karatahtada yapılan tebeşir çizimiyle oldu. Bu, 1979 yılında olmuştu ve o zamanlar bu tip pek de pratik olmayan otomobillerin zamanı değildi. Tüm iyi fikirler gibi, bu projenin de gelişimi zamana bırakıldı ve 729 kod numaralı dosya, Mazda'nın tasarım ve geliştirme bölümlerinin raflarında uzun süre bekledi. Bu süre zarfında Mazda MX-5 için bir çok alternatif fikir üretildi. Kimi mühendisler RX-7'deki gibi bir rotary motor önerdiler, kimi ortadan motorlu, kimiyse önden çekişli olmasını savundu. Sonunda konseptin şablonu belli oldu: Önden motorlu, arkadana itişli, şirin ve klasik iki koltuklu bir roadster üretilecekti. Tüm gerçek roadster'lar gibi uzun bir kaputu ve kısa bir bagajı ve manuel olarak elle açılıp kapanan bir kumaş tavana sahip olacaktı. Küçük ve hafif bir roadster konsepti, Mayıs 1987'de seçkin otomotiv eksperlerine ilk kez gösterildi. Raksiyon inanılmazdı. Eksperler, Mazda MX-5'te bir best-seller, hatta hit potansiyeli görmüşlerdi.

Tahminler doğruydu, otomobil 1989'da Hiroshima'da halka tanıtıldığında, ‘roadster’de rönesans' olarak yorumlandı. 1990 sonunda 10 binden fazla Mazda MX-5 yollarda dolaşırken, satışların tepe noktasına ulaştığı 1999 yılında showroomlardan 21 bin Mazda MX-5 çıktı. 2003 yılındaki kötü ekonomik şartlarda bile 18 bin 700 müşteri Mazda MX-5'i tercih etti.

Roadsterlerin ilham kaynağı

Zaman içinde evrim geçiren, kapaklı farlardan normal farlara ve daha konforlu bir iç mekana geçiş yapan MX-5, artık daha yüksek standartlara sahip. İlk Mazda MX-5, 1.6 litrelik 4 silindirli motoruyla 115 beygir gücündeydi. 1994'te 1.8 litrelik 131 beygirlik motor, seriye katılırken, 1.6 litrelik motor 90 beygire düşürülerek, iki motor arasındaki fark olması sağlandı. İkinci jenerasyon MX-5 1998'de geldi ve 16 sübaplı motorlar ilk kez satışa sunuldu. 1.6 litre 110 beygir ve 1.8 litre 140 beygir gücündeki bu motorlardan 1.8 litre olanı 2001 yılında 146 beygire yükseltildi ve 6 ileri şanzımanla donatıldı. Her tekerlekteki çift salıncaklı süspansiyon sistemi sayesinde ve alçak yapısıyla çok iyi yol tutan Mazda MX-5, segmentini revize ederek, diğer markalara ilham kaynağı oldu. Mazda MX-5'in hikayesi hálá devam ediyor.