Temaslar, Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül ile Yunanistan Dışişleri Bakanı Petros Molivyatis arasında ve Gül ile Molivyatis'in ayrı ayrı BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto ile yaptığı görüşmelerle sınırlı kaldı.
Bu görüşmelerin dışında yalnızca Türkiye ve Yunanistan dışişleri bakanlıkları yetkilileri arasında güvenlik ve garantilere ilişkin ikili görüşmeler yapıldı.
Görüşmelerin bu aşamada dörtlü çerçevede yapılmamasının Türk tarafını rahatsız ettiği vurgulanırken, Kıbrıs Türk ve Rum taraflarının akşam saatlerinde yapmaları beklenen heyetler arası ikili görüşmeler ise Rum tarafının Türk heyetinin karar almaya yetkisi olmadığını öne sürmesi üzerine iptal edildi.
Gül ve Molivyatis'in yarın AB zirvesine katılmak için Brüksel'e geçecekleri ve görüşmelerin 27 Mart Cumartesi günü Burgenstock'da dışişleri bakanlarının katılımıyla devam etmesinin beklendiği açıklandı.
DE SOTO'NUN AÇIKLAMASI
Bu arada, De Soto, sürecin gelişimini bu aşamada umut verici olarak niteledi.
De Soto, BM televizyonuna yaptığı açıklamada, "Gelecek hafta bir anlaşmaya ulaşılması olasılığı sizce ne kadar" sorusuna, şu karşılığı verdi:
"Bunun için tahminde bulunmam gerek. Ancak olasılığın kayda değer olduğunu söyleyebilirim. Burada kesin olan şey ortaya bir metin çıkacağıdır. Eğer o noktaya gelirse bu metin belki de Genel Sekreter tarafından tamamlanacak. Fakat her halükarda Kıbrıs'ın kuzeyi ve güneyinde referanduma sunulacak ve son kararı halk verecek."
Görüşmelerin ilk gününde dörtlü görüşmelerin yapılmamasına da soru üzerine değinen De Soto, "Mutlaka olması gerekmiyor. New York anlaşması da bu yönde. Fakat yapılması olasılığını dışlamıyorum. Ancak bu kesinlikle gerekli değil. İşin büyük bir bölümü ikili temaslarla yapıldı" dedi.
TAM YETKİ
Burgenstock'da müzakerelerin Türkiye ve Yunanistan'ın da katıldığı aşamasına gelindiğini hatırlatan De Soto, Rum lider Tasos Papadopulos'un yanı sıra, KKTC Başbakanı Mehmet Ali Talat ve Yardımcısı Serdar Denktaş'ın Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'tan aldıkları "tam yetki ile müzakere etmek ve son kararları almak üzere" İsviçre'de bulunduklarını vurguladı.
De Soto, teknik düzeydeki çalışmaların Kıbrıs'ta halen devam etmekte olduğunu da hatırlattı.
Kıbrıslıların son 3 yıl içinde bugüne kadar hiç olmadığı kadar çözüme yakınlaştıklarını da belirten De Soto, tarafların bu fırsatı kullanacaklarını umduğunu bildirdi.
GÜL, MOVLİYATİS İLE BULUŞTU
İsviçre'ye dün akşam üstü gelen Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Abdullah Gül ile Yunanistan Dışişleri Bakanı Petros Molivyatis'in ikili bir görüşme yaptıkları bildirildi.
Yunan kaynakları, 40 dakika süren görüşmede Gül ve Molivyatis'in, Kıbrıs sorununa çözüm bulunması ve ikili ilişkilerin gelişmesi yönündeki arzularını dile getirdiklerini kaydettiler.
Aynı kaynaklar, ''Dışişleri bakanlarının bu aşamada dörtlü görüşmeler yapılmasının yararlı olmayacağı noktasında birleştiklerini,ancak bunun önümüzdeki günlerde yapılmayacağı anlamına gelmediğini vurguladıklarını'' belirttiler.
Bu arada, Bakan Gül, Molivyatis'in görüşmesinin beklendiği yaklaşık 1 günlük süre boyunca zamanını, KKTC heyeti üyeleriyle değerlendirme toplantısı yaparak geçirdi. Gül, dün akşam da BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto ile bir araya geldi.
Dışişleri bakanlarının bugünkü temas ve görüşmelerinin ardından yarın sabah AB zirvesi için Brüksel'e gitmeleri, görüşmelere ise kaldığı yerden dışişleri bakanlıkları müsteşarlarının devam etmesi bekleniyor. AB zirvesinin sonuç bildirisine Yunanistan'ın koydurmaya çalışacağı belirtilen Kıbrıs paragrafının, görüşmelerin gidişatı açısından önemine de dikkat çekiliyor.
Dışişleri bakanlarının, AB zirvesinin ardından 26 Mart Cuma akşamı Burgenstock'a dönerek, görüşmelere devam etmeleri öngörülüyor.
TÜRK HEYETİ RAHATSIZ
İsviçre'de bugün başlaması öngörülen dörtlü Kıbrıs görüşmelerinin Yunan ve Rum tarafınca ikili bir zemine çekilmeye çalışıldığı ve dörtlü görüşmelere ilişkin belirsizliğin Türk tarafını rahatsız ettiği bildirildi.
Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre, şimdiye kadar BM, Türk tarafına dörtlü görüşmelere ilişkin herhangi bir takvim veya program sunmadı.
Türk diplomatik kaynakları, kendilerine resmen bildirilmemesine rağmen Yunan ve Rum tarafının görüşmeleri ikili zemine çekmeye çalıştıkları izlenimi edindiklerini belirterek, bunu engellemeye ilişkin girişimleri BM ve Yunan heyeti nezdinde sürdürdüklerini kaydettiler.
Bu arada, İsviçre'ye birkaç saat önce ulaşan Yunanistan Dışişleri Bakanı Petros Molivyatis, BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro De Soto ile bir araya geldi.
YOĞUN KAR YAĞIŞI
İsviçre'nin Alp dağları yamaçlarındaki tatil beldesi Burgenstock'da iki gündür aralıksız süren kar yağışı etkili oldu.
Ulaşımı zor Burgenstock'da BM tarafından tecrit edilen Türkiye, Yunanistan, KKTC ve Kıbrıs Rum yönetimi heyetlerinin dış dünyayla bağlantısı kar yağışı nedeniyle de zorlukla sağlanıyor. Kar nedeniyle kapanma tehlikesiyle karşı karşıya bulunan, Burgenstock'u en yakın yerleşim birimine bağlayan dağ yolu, kar makineleri tarafından temizlenerek ulaşıma açık tutulmaya çalışılıyor.
Diplomatik kaynaklar, dış dünyayla bağlantıları kesilen taraflarınbu şartlar altında ''müzakere etmekten başka bir seçenekleri bulunmadığı'' esprisi yapıyorlar.
WESTON DA BÖLGEDE
Bu arada, Türkiye'nin girişimleri sonucu Kıbrıs sorununda kolaylaştırıcı bir rol üstlenmeyi kabul eden ve zaman zaman devreye girerek tıkanıklıkların aşılmasına yardımcı olan ABD de bölgeye Dışişleri Bakanlığı Kıbrıs Koordinatörü Thomas Weston'ı gönderdi.
Ancak Weston'ın dörtlü görüşmelerde doğrudan taraf olmadığı için, heyetlerin bulunduğu Burgenstock otellerinde değil, çevredeki başka otellerde konakladığı öğrenildi.
Diplomatik kaynaklar, görüşmeler sürdüğü sırada gerek görülmesi durumunda Weston ile de temasa geçilebileceğini bildirdiler.
Aynı kaynaklar, adada üsleri bulunan İngiltere'den de bazı yetkililerin görüşmeleri izlemek üzere bölgede bulunduğunu belirttiler.
RUMLARIN KIRMIZI TELEFON HATTI
İsviçre'nin Lüzhern kenti yakınlarındaki Bürgenstock tatil kasabasında bugün öğleden sonra Türkiye ve Yunanistan'ın da katılmıyla başlayacak genişletilmiş Kıbrıs müzakerelerine daha önce görülmemiş biçimde karartma uygulanacağı belirtilirken, Rum yönetiminin, görüşmelerin yapılacağı merkezle Rum Başkanlık Sarayı arasında anında bilgi akışını sağlayacak kırmızı telefon hattı kurduğu açıklandı.
Güney Kıbrıs'ta yayımlanan Haravgi gazetesi, kalabalık Rum heyetinin Bürgenstock'ta izole edilmiş olmasının, Güney Kıbrıs'la arasındaki bağları koparmayacağını bildirdi.
Gazeteye göre Rum yönetimi lideri Tasos Papadopulos, Güney Kıbrıs'tan ayrılmadan önce, Rum Başkanlık Sarayı'na Bürgenstock'la doğrudan ve güvenli telefon hattı kurulması talimatı verdi.
Gazete, İsviçre'de bulunan ana muhalefet partisi Demokratik Seferberlik Partisi'nin (DİSİ) Başkanı Anastasiades'in de Papadopulos'tan gelişmeler hakkında sürekli bilgi alacağını ve adada olup bitenleri de Güney Kıbrıs'taki parti yetkililerinden öğreneceğinive gelişmeler hakkında bilgi vereceğini yazdı.
RUMLAR, YETKİYİ TATMİN EDİCİ BULMADI
Kıbrıs Rum tarafı, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'ın, Başbakan Mehmet Ali Talat ile Dışişleri Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Serdar Denktaş'a müzakerecilik yetkisi vermesini tatmin edici bulmadı.
Fileleftheros gazetesinin haberine göre, Cumhurbaşkanı Denktaş'ın,dörtlü görüşmeler için Lüzern'e giden KKTC heyetinin Kıbrıs Türk halkıadına müzakere etmeye yetkili olduğuna dair BM'ye gönderdiği mektup, Rum Ulusal Konseyi'nin dün geceki toplantısında incelendi.
Gazeteye göre, Cumhurbaşkanı Denktaş'ın, Talat ve Serdar Denktaş'a, Kıbrıs Türk toplumu adına müzakere etme yetkisi verdiği mektubu inceleyen Rum Ulusal Konseyi, ''mektubun tatminici olmadığı'' kanaatine vardı ve bu konuyu BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Temsilcisi Alvaro de Soto'nun gündemine getirmeye karar verdi.
Rumlar, mektupta sadece müzakere etme yetkisinin verildiğini, imza atma yetkisinin verilmediğini belirtiyor.
KONUŞMA YASAĞI
Bölgeye götürülen gazeteciler otellerin içine alınmazken, görüşmelerin yapılacağı binaları dışardan görüntülediler. Basının görüntü aldığı sırada binanın dışına çıkan Kıbrıs Rum yönetimi Dışişleri Bakanı YorgoYakovu, ısrarlı sorular karşısında, BM'nin konuşma yasağı uyguladığını söyledi. Görüşmelerin, birkaç saat içinde Burgenstock'a ulaşması beklenen Yunanistan Dışişleri Bakanı Petros Molivyatis'in gelişiyle başlaması bekleniyor.
Türk, Rum ve Yunanlı gazeteciler birbirlerinde az da olsa bulunan bilgileri paylaşarak, haberlerine içerik kazandırmaya çalışıyor. Burgenstock'a gidişleri engellenen gazeteciler, zaman zaman cep telefonlarıyla ulaşabildikleri yetkililerden bilgi almaya çabalıyor.
GAZETECİLERİN ÇALIŞMA ŞARTLARI
İsviçre'de dörtlü Kıbrıs görüşmelerinin başlamasına çok az süre kala, gazetecilerin görüşmelerin yapılacağı Burgenstock otellerinden görüntü alması sağlandı. BM yetkilileri, bir grup gazeteciyi, basının kamp kurduğu Furigen Oteli'nden alarak, otobüslerle yaklaşık 4 km uzaklıktaki Burgenstock oteller kompleksine götürdü. Yolda bulunan güvenlik noktalarında gazetecilerin akreditasyonları kontrol edildi.
Bu arada, 2 gündür aralıksız süren yoğun kar yağışı nedeniyle yolların kapanmaması için kar makinelerinin çalıştığı gözlendi.
BÖLGEDE JAMES BOND FİLMİ ÇEKİLDİ
Kıbrıs sorununa çözüm amacıyla dörtlü görüşmelerin yapılacağı İsviçre'nin turistik Burgenstock bölgesindeki tesisler, Sean Connery'nin oynadığı James Bond filmlerinin bazı sahnelerinde kullanıldı.
Burgenstock otel kompleksinin sözcüsü, ''James Bond-Goldenfinger''adlı filmin bazı sahnelnin, 1132 metre yüksekliğe sahip kayalık yamaca inşa edilmiş görkemli Hammetschwand asansöründe çekildiğini hatırlattı.
Sözcü, James Bond'un efsanevi Aston Martin'iyle yaptığı bazı kovalamaca sahnelerinin de Buergenstock yolunda çekildiğini kaydetti. Tesislerin karşısındaki Pilatus uçak fabrikası da aynı filmde kullanılmıştı.
600 bin metrekarelik Burgenstock bölgesinin turistik serüveni 1873'de başladı. O yıl bölgeye Grand Hotel yapıldı. İkinci otel Place Hotel 1904'de, üçüncü otel Park Hotel de 1991'de inşa edildi.
Sophia Loren Carlo Ponti'yle Burgenstock'da evlendi. Aynı şekilde Audrey Hepburn de Amerikalı aktör Mel Ferrer'la 1954'de aynı yerde dünyaevine girdi.
Burgenstock şimdi ise Kıbrıs sorununun çözümüne yönelik dörtlü görüşmelere evsahipliği yapacak.