|
Fasulye deneyi yapıyoruz
Fasulye filizlenirken müthiş bir kuvvet yayar. İşte bu hafta bize bu kuvvetin neler yapabileceğini gösteren bir deney yapacağız.
Gerekli malzemeler:
Alçı (nalburdan)
Kuru fasulye
İnce plastik bardak
Alçıyı bir miktar suyla boza kıvamına gelecek şekilde karıştırıp içine birkaç tane kuru fasulye atın. Bu bulamacı plastik bardağa boşalttıktan sonra birkaç gün bekleyin. Eğer çok sabırsızsanız alçıyı zaman zaman biraz ıslatın. Fasulye filizlenmeye başladığında alçı çatlar. Çünkü fasulyeler şişer ve filizler dışarı çıkmak isterler. İşte bu süreç sırasında o kadar büyük bir kuvvet oluşur ki sertleşmiş alçı bazen plastik bardağı paramparça eder. Şişerek sert cisimleri çatlatan bitkilerin kuvvetini eski Mısırlılar bile keşfetmişti. Mısırlılar bir taş bloğu parçalamak istediklerinde, bloğun içine delikler açar ve bu deliklerin içine odun yerleştirirlerdi. Odunları ıslattıklarında ise odunlar şişer ve taşı parçalardı.
BUNU BİLİYOR MUYDUNUZ?
İtalyan doğa bilimci Lazzaro Spallanzani 1793 yılında karanlık bir odaya dikey olarak yerleştirdiği tellerin üzerine çanlar astıktan sonra, sırasıyla yarasanın dokunma, görme, tat ve koku alma duyusunu köreltmiş. Hayvan, tüm bu duyulardan yoksun olarak uçarken tellerin hiçbirine çarpmamış ve çanlar çalmamış. Fakat Spallanzani, hayvanın kulaklarını bal mumuyla tıkadığında çanların çaldığını duyunca çok şaşırmış. Donald Griffin ise 1938 yılında duyarlı mikrofonların geliştirilmesi sayesinde, hareket sırasında oluşan ultrason sesleriyle bir duyma görüntüsünün meydana geldiğini bulmuştur. |