Sadi ÖZDEMİR

6.7 katrilyon bütçeli İstanbul'da başkanlık koltuğuna oturacak aday, ‘beyaz felaket’lerle daha da önem kazandı. Türk ekonomisini ayakta tutan İstanbul; yeni başkanla ya çağdaş dünya kentine dönüşecek ya da kar yağınca ticareti, sanayisi, gümrükleri duran ‘mega köy’ olarak kalacak.

28 MART yerel seçimleri için yarış giderek hızlanırken, bu yıl üstüste ‘‘beyaz felaketler’’ yaşayan İstanbul'da belediye başkanlığı daha da önem kazandı. 6.7 katrilyon liralık bütçesi, 10 milyonu aşkın nüfusuyla pek çok ülkeyi geride bırakabilecek boyutta olan İstanbul, Türk ekonomisini ‘‘sırtında’’ taşıyor. İş dünyası İstanbul büyükşehir belediye başkanlığı adayları için şu uyarıyı yapıyor: ‘‘Türk ekonomisini ayakta tutan İstanbul, yeni başkanla ya çağdaş bir dünya kentine dönüşecek ya da kar ve yağmurla ticareti, sanayisi, gümrükleri duran ‘mega köy' olarak kalacak.’’

2004 bütçesi 6.7 katrilyon olan Büyükşehir Belediyesi, 2003 yılı yatırım programında 4.5 katrilyon liralık yatırım bütçesiyle 928 adet projeye yer vermişti. Bu yıl büyükşehir, yatırımlar için 961, İSKİ 616, BİT’ler ise 459 trilyon lira yatırım bütçesi ilan etti. Bu katrilyonluk bütçelere sahip İstanbul; ocak ayı sonundaki birinci beyaz felakette tam bir yönetim kaosu yaşadı. İkinci beyaz felakette ise çözüm; okulları ve resmi daireleri önceden tatil ederek ve İstanbullulara ‘‘ortalıkta görünmeyin’’ denilerek bulundu. Yine ulaşım aksadı, yine hayat durdu. Kenti yönetenler organize olamadığı için bütçeler, imkanlar yetersiz kaldı. Üçüncüsü ise Allah'tan Cumartesi gününe denk geldi.

‘MEGA KÖY’LÜKTEN KURTARIN

Normal şartlarda hakettiği kadar turist çekemeyen, kar yağınca ticareti, sanayisi tatil edilen, gümrükleri çalışmayan İstanbul'un turizm açısından çok ciddi sorunları var. Kentin en önemli tarihi dokusu içinde imalat yapan işyerleri (kent dışında yer verilmesine rağmen) faaliyetlerini sürdürüyor. Valilik ve belediyeler bu konuda hiçbir yaptırım uygulayamıyor.

İşadamları başta AKP ve CHP olmak üzere siyasi partilere İstanbul'un yaşadığı ‘beyaz felaketleri’ ve bu felaketlerde altyapı yetersizliği nedeniyle ortaya çıkan aksamaları da hatırlatarak, ‘‘Adaylarınızı doğru kriterlere göre seçin çünkü yeni başkanla kent, hem kendi vatandaşları hem de turistler için ya Paris, New York ve Londra ile yarışacak ya da en büyük global köy olarak kalacak’’ mesajı verdi.

İşadamlarına göre eğer belediye başkanı yetersiz ve bütün kent yerine parti tabanı için çalışan biri olursa, Kültür ve Turizm Bakanlığı bütçesine İstanbul'un suriçi için konulan 110 trilyon lira da boşa gidecek. İstanbul'u altyapısıyla dünya standartlarında bir kent olarak görme ve turizm merkezi yapma hayali kuran işadamları geçmiş 10 yılda olduğu gibi yine kara kara düşünecek. İşadamlarına göre 10 milyon turist kente yılda 10 milyar dolar gelir bırakacak. Bunun başarılması halinde, kentin varoşları da istihdam ve altyapı iyileşmesi bakımından büyük imkanlara kavuşacak.

Kendi kaynaklarıyla en zengin kent olur

TÜRKİYE Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) Başkanı Başaran Ulusoy, ‘‘İstanbul'un paraya değil iyi yönetime ihtiyacı var. Merkezi hükümetten tek kuruş almadan bu kent dünyanın en zengin kenti yapılabilir’’ dedi. Ulusoy, yıllardır kenti yönetenlerin turizmi canlandıramadığını, tam tersine gelen turist sayısının gerileme gösterdiğini savundu ve şöyle konuştu: ‘‘Bu kent kendi vatandaşları için eziyet dolu, bu kente bu haliyle daha çok turist nasıl gelsin? AB'ye girecek bir ülkenin İstanbul'u böyle ortada kalmamalı. İstanbul'u yönetmeye talip olacakların da bütün bunları düşünecek kapasitede olması şart. Hava şartları biraz kötüleşse; turist kenti gezemiyor, uçağına yetişemiyor, ulaşım yok, müzeler kapanıyor’’ diye konuştu.

Allah, ‘kullarım böyle daha iyi görürsünüz’ dedi

TÜRKİYE İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Oğuz Satıcı, ‘beyaz felaketler’ için ‘‘Tam da yerel seçimlerden kısa bir süre önce böyle felaketlerle Allah; ‘kullarım böyle daha iyi görürsünüz' dedi herhalde. Bence sorun kaynak sorunu değil. Türkiye'nin de İstanbul'un da sorunu iyi yönetilememek’’ diye konuştu. Satıcı, yolların durumu nedeniyle ithalat ve ihracatın aksadığını, malların, gümrüklere, gümrüklerden de depolara ulaşamadığını kaydetti. Satıcı şöyle konuştu: ‘‘İstanbul'da büyük potansiyeller var ama bir türlü realize olmuyor. Doğru yönetilse ve birileri bunun önemini anlasa gerisi çorap söküğü gibi gelecek.’’

İstanbul'un Türkiye ekonomisindeki yeri

Türkiye toplam GSMH'sindeki payı yüzde 23.

Toplam mevduatın yüzde 35'i İstanbul'da toplanıyor, kredilerin yüzde 33'ü İstanbul'da kullanılıyor.

Sigorta, finans ve sermaye piyasası merkezi.

İstanbul devlet bütçesine yüzde 40 oranında katılıyor ama devlet harcamalarında yüzde 8 pay alabiliyor.

Özel bankaların hepsinin merkezi İstanbul'da ve Türkiye toplam banka şubelerinin yüzde 21'i İstanbul'da.

İstanbul, Türkiye'nin ticaret katma değerinin yüzde 27'sini yaratıyor.

Türkiye ihracatının yüzde 46'sını, ithalatının yüzde 40'ını İstanbul yapıyor.

Türkiye motorlu taşıt parkının yüzde 24'ü İstanbul'da bulunuyor ve İstanbul'daki motorlu taşıtların yüzde 81'i otomobil.

Kentte 850 bin ruhsatlı konut, imar aflarıyla yasallaşan 750 bin konut, 400 bin kaçak konut bulunuyor.