OTLAKLAR, sazlıklar, ormanlar bir yandan buharlaşmayı artırıyor. Yani, yerküreyi ısıtıyor.

Ama, öte yandan da, havadan çektikleri karbondioksit yoluyla, yerkürenin daha fazla ısınmasını frenliyor.

Buna rağmen, yerküre hızla ısınıyor. Mevsimler hızla değişiyor. Onun için beklenmeyen ya da uzun süren kar, kış, yağmur, çamur, sel baskınları, fırtınalar. İşte, bugünlerde o uzun süren kar, kış ve fırtınalardan biri daha. Biri bitmeden, öteki bastırıyor.

Hiç kuşku yok, önümüzdeki yaz, tam tersi. Uzun süren bunaltıcı sıcaklar. Çok soğuğa karşı, çok sıcaklar.

Son 400 bin yıllık iklim ortalamaları değişiyor.

Yerküre müthiş bir iklim değişikliği yaşıyor.

ÇÖLLEŞMEYE DOĞRU

Değişimi önce bitki örtüsü yakalıyor. Yapraklar renk ve taban büyüklüğüne göre, güneşi farklı güçte yansıtıyor. Ne kadar güçlü yansıtıyorsa, hava o kadar çok ısınıyor.

Bitki örtüsü, buharlaşma-hava-karbondioksit-ısı-bulutlanma-yağmur-yeniden ısınma döngüsüne giriyor. Bunun sonucunda hava ısınıyor.

Isındıkça, bitki örtüsü değişiyor. Örneğin, soğuk bölgelerin bitki örtüsü tondralar yavaş yavaş daha kuzeye kayıyor. Kaydıkça, geride kalan bölgelerde ısınma yeniden artıyor.

Sazlıklar, yerini çöllere bırakıyor.

Avrupa'nın çeşitli meteoroloji merkezlerinde bilgisayar programları harıl harıl çalışıyor. Onların bulgularına göre, örneğin Büyük Sahra Çölü özetlenen süreçten geçerek oluşuyor. Çok değil, sadece altı bin yıl önce!..

BİTKİ ÖRTÜSÜ

Belirleyici olan, bitki örtüsü. İklim değişikliğinin temeli, bitki örtüsü. O örtünün türleri. Bilim, şimdi bunun üzerinde çalışıyor. İklim değişikliğini olumlu yöne çevirmenin yöntemi, ısınmayı önleyen bitki örtüsünden geçiyor. Çöllerde de, göllerde de.

Isınma o kadar fazla olduğu için, kar ve fırtına da, o kadar uzun ve zamansız oluyor. Çözüm, bitki örtüsünde.

Batı dünyası şimdi kendi ülkelerinde ve komşularında bitki örtüsünü değiştirmeye çalışıyor. Ormanların kuzeye kaymasını, tondraların yerlerini terketmelerini önlemeye çabalıyor. Varolan ısıyı koruyacak bitki örtüsü. Bilgisayar yoluyla denemeler birbirini izliyor.

Önümüzdeki otuz yılın hava tahminleri yapılıyor. Durum parlak değil. Ama, bilim seferberlik halinde.

Biz bu sorularla ne kadar ilgileniyoruz?..

Faiz kazığı

GEÇEN yıl ve ondan önce...

Örneğin, 2002'de yıllık mevudat faizi bankalarda yüzde 54. Aynı yıl kredi kartlarına uygulanan faiz yüzde 7.75. Bunlar ortalama rakamlar. Bankalara göre, üç aşağı beş yukarı değişse de, aralarında çok fark yok.

2003'te faizler düşmeye başlıyor. Düşüş bu yıl da sürüyor. Çok iyi!.. Yıllık mevduat faizi yüzde 23'lere kadar iniyor. Yani, yarıdan fazla bir düşüş.

Ama, buna karşılık, kredi kartları faizleri yüzde 7.75'ten sadece yüzde 6.40'lara düşüyor!..

Oysa, bankaların kredi kart faizini daha fazla düşürmesi gerekmiyor mu?..