Ahmet KÜLAHÇI/BERLİN

Almanya Başbakanı Gerhard Schröder, Türkiye'ye AB'de özel statü verilmesinin söz konusu olmadığını söyledi.

Almanya Başbakanı Gerhard Schröder, Kopenhag kriterlerini yerine getirmesi halinde Türkiye ile tam üyelik müzakerelerinin başlayabileceğini söyledi. CDU lideri Merkel'i de eleştiren Başbakan Schröder, ‘‘Hepimizin arzusu istikrarlı, demokratik ve laik bir Türkiye. Türkiye'de gerçekleştirilen reformlar hükümetin, Başbakan'ın başarısıdır’’ diye konuştu.

Almanya Başbakanı Gerhard Schröder, 22-24 Şubat arasındaki Türkiye ziyareti öncesi Hürriyet'e verdiği özel demeçte, Kopenhag siyasi kriterlerini yerine getirmesi durumunda Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasında tam üyelik müzakerelerinin başlayabileceğini belirtti. Schröder, muhalefetteki Hıristiyan Demokrat (CDU) ve Hıristiyan Sosyal Birlik partilerinin (CSU) ‘‘imtiyazlı ortaklık’’ önerisini benimsemediğini açık bir şekilde ortaya koydu. Schröder, Hürriyet'in sorularını şöyle yanıtladı:

KRİTERLER HERKESE

Siz hem Helsinki'de, hem de Kopenhag'da Türkiye'nin AB'ye yakınlaştırılması için önemli destek verdiniz. Bu desteğiniz hálá sürüyor mu?

- Avrupa Birliği'nin bütün hükümet ve devlet başkanları, 1999 yılında Helsinki'de, Türkiye için de, diğer aday ülkeler için geçerli olan kriterlerin geçerli olduğunu söylediler. 2002 Aralık ayında Kopenhag'da Türkiye'nin durumunun bu yılın sonunda ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi konusunda anlaşmaya vardık. Türkiye Kopenhag siyasi kriterlerini yerine getirdiğinde, yani demokrasi ve hukuk devleti ilkelerini teminat altına aldığında, insan haklarını ve azınlıkları uygun şekilde koruduğunda üyelik müzakereleri başlayabilecektir.

DİĞERLERİNE ÖRNEK

Dışişleri Bakanı Joschka Fischer, kısa bir süre önce Türkiye'nin Avrupa'ya sıkı bir şekilde bağlanmasının Avrupa için füzesavar sisteminden daha önemli olduğunu dile getirdi.

- Hepimizin arzusu, istikrarlı, demokratik ve laik bir Türkiye. Bu öncelikle Türk insanının menfaatinedir. Demokrasiyi, insan haklarını ve İslamı bağdaştıran bir Türkiye, diğer Müslüman ülkelere de örnek olabilir. Bu durum Avrupa'nın istikrarı ve güvenliği için de büyük bir kazanç olacaktır.

TİCARİ ORTAĞIMIZ

AB'nin bazı üyelerini ve Almanya'daki muhalefeti Türkiye'nin Avrupa için önemli olduğuna nasıl ikna edeceksiniz?

- Türkiye, NATO müttefiği olarak 1952 yılından beri Atlantik ötesi güvenlik yapılanmasının bir parçasıdır. Almanya, Türkiye'nin en önemli ticaret ortağıdır. Almanya'daki Türk girişimcileri yaklaşık 300 bin kişiye istihdam imkanı sağlamışlardır. Salt bu rakamlar bile Türkiye'nin Avrupa için önemli olduğunu göstermek için yeterlidir.

TÜRKLERE SÖZ VERDİK

Almanya'daki Birlik Partileri'nin (CDU/CSU) Türkiye'ye tam üyelik yerine ‘‘imtiyazlı ortaklık’’ verilmesi önerisini nasıl değerlendiriyorsunuz?

- 1963 yılında Avrupa Ekonomik Topluluğu ile imzalanan Ortaklık Anlaşması'nda Türkiye'ye ileride üye olma şansı tanındı. Avrupa Birliği Konseyi Devlet ve Hükümet Başkanları, 1997 yılında Lüksemburg'da Türkiye'nin Avrupa Birliği'ne üye olabileceğini kararlaştırdılar. 1999 yılında Avrupa Birliği Konseyi, Helsinki'de Türkiye'yi aday üye olarak ilan etti. Hıristiyan Demokrat (CDU) ve Hıristiyan Sosyal Birlik (CSU) partileri hükümetlerinin de katkıda bulunduğu bu gelişmeyi bugün gözardı edemeyiz. ‘‘Ayrıcalıklı ortaklık’’ önerisi ne söz konusu gelişmeleri, ne de Türkiye'ye verilen sözleri karışılayabilir.

KOHL'UN SÖZLERİ

Sizden önceki Başbakan Helmut Kohl, ‘‘Kopenhag kirterlerini yerine getirmesi durumunda Türkiye AB'ye üye olur’’ diyor. CDU'lu Volker Rühe de ‘‘imtiyazlı ortaklık’’ önerisini popülist buluyor. Bu yöndeki açıklamaları nasıl buluyorsunuz?

- Muhalefet temsilcilerinin de konuları benim gibi değerlendirmelerini ve dün söylediklerinin arkasında bugün de durmalarını memnuniyetle karşılıyorum.

Türkiye’nin Müslüman olması, İran ve Irak ile sınırlarının olması, AB üyeliği için bir engel mi?

- Avrupa'nın Doğu ile salt coğrafik sınırlarla ayrılması, geçmişte mümkün olmadığı gibi bugün de pratikte mümkün değil. Avrupa tanımı, her zaman tarihi, felsefi ve kültürel unsurları da içermiştir. Önemli olan, üye olmak isteyen her Avrupa ülkesinin özgürlük, demokrasi ve hukuk devleti ilkelerine saygı göstermesi, vatandaşlarının insan haklarını ve temel özgürlüklerini teminat altına almasıdır.

Son reformlar Başbakan Erdoğan’ın büyük başarısı

Türkiye gezisi öncesi Almanya Başbakanı Gerhard Schröder, ‘‘Türkiye'de son dönemde gerçekleştirilen reformları ve AKP iktidarının AB politikasını nasıl değerlendiriyorsunuz’’ sorusuna da şu cevabı verdi:

‘‘Türkiye reform sürecinde çok önemli ilerlemeler kaydetti. Bu Türk hükümetinin ve Başbakan Erdoğan'ın büyük başarısıdır. Şimdi önemli olan, bu reformların sadece kağıt üzerinde kalmaması ve hayata geçirilerek uygulamaya konulmasıdır.’’

Muhalefet siyasi ortamı kirletiyor

Schröder, ‘‘CDU/CSU, Türkiye'nin AB üyeliğini seçim kampanyasında gündeme getireceğini ilan etti. Böyle bir davranışın Almanya'da yaşayan Türkler ile Almanlar arasında barış içinde yaşamı olumsuz şekilde etkileyeceğinden korkmuyor musunuz’’ şeklindeki soruyu şöyle cevapladı:

‘‘Bu konunun seçim kampanyasında malzeme yapılmasına kesinlikle karşıyım ve karşı oluşum, sadece sizin belirttiğiniz nedenden dolayı değil. Bu, Almanya'da yaşayan 2,5 milyondan fazla Türk ve Türk kökenli insana zarar veren popülizmdir. Böyle bir şey Almanya'daki siyasi ortamı da kirletmektedir. Çok açık şekilde söylüyorum buna izin verilmemeli.’’