Celal DEMİRBİLEK/ BÜKREŞ

Romanya hükümeti, ulusal kahramanları Stefan Çel Mare'nin Topkapı Müzesi'nde sergilenen ve 100 yıldır Türkiye'den istedikleri kılıcından umudu kesince bu kez ülkelerinde bulunan ve bazılarının henüz gün ışığına çıkmamış ünlü Osmanlı paşalarının eserleri ile takasını gündeme getirdi.

Ulusal hakramanları için 2004'ü Stefan Çel Mare Yılı ilan eden Rumenler, son yıllarda Cumhurbaşkanlığı ve Başbakan düzeyinde süren Türk-Romen resmi görüşmelerinde önemli bir gündem maddesi oluşturan ‘‘kılıç sorununu,’’ bu kez kültürel bir mübadele çerçevesinde çözüme kavuşturmak istiyorlar. Romanya Kültür Bakanı Razvan Theodorescu, Bükreş'te HÜRRİYET'e, Stefan'ın kılıcının bir kopyasının verilmesi teklifine sıcak bakmadıklarını söyledi ve şöyle dedi:

‘‘Türkiye için Atatürk nasıl büyük bir değerse biz Romenler için Stefan Çel Mare de o derece büyük bir değerdir. Bu nedenle, kılıcın kopyası değil, aslı büyük önem taşımaktadır. Bizim elimizde, bazıları henüz hiçbir yerde sergilenmemiş Osmanlı paşalarına ait değerli kılıçlar ile şahsi malzemeleri bulunmaktadır. Biz elimizdeki bu Osmanlı eserlerini verelim, siz de bize Stefan'ın kılıcını verin.’’

Rumen Bakan, Romanya'da büyük yatırımlara imza atan Türk-Romen Ticaret Odası Başkanı Tamer Atalay ve Vefa Küçük ile Rumen tarafından Dr. Luminita Gheorghıu ve Ioan Opriş'in bu amaçla iyi niyet elçileri olarak bir komisyonda görevlendirildiklerini de anlattı. Bakan Theodorescu, Stefan Çel Mare'nin 500. yılını anma törenlerine Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'in de katılacağını açıkladı.

Türkler bizim için düşman değil

Savaş ganimetleri ülkelerin müzelerinde sergilenmeleri açısından çok önemli eserlerdir. Ancak bizim Çel Mare'nin kılıcı, Osmanlı sultanına verdiği bir hediyeydi. Çünkü o dönemlerde bu tür hediyeler verilirdi. Biz Romanya tarihinde Türklerin şerefli insanlar olduğunu yapabileceğini öğrendik. Bu nedenle Romen folklorunda bir söz vardır. 'Türk öder.' Bizim tarihimizde Türk'ler hiçbir zaman korkunç bir düşman olarak görülmüyor. Türk korkunç bir düşman değildir. Türk'ler bizimle yaptıkları anlaşmalarda Tuna'yı geçmeme sözlerine hep sadık kaldılar. Bizim topraklarımızda birkaçının dışında fazla cami inşa etmedikleri gibi dini baskı da yapmadılar. Bizim piyasamıza rakip olmamak için tüccarlarını bile sokmamışlardı. Bizim Stefan, Osmanlılarla olan ilişkilerinde hep, ‰Türklerle barışı sağlayın' demişti. Hem siyasetçi hem de akademik bir insan olarak, her zaman AB ile ilgili Türkiye'yenin problemlerine destek olan bir insanım. Ben tarihi nedenlerden dolayı Türklere destek veriyorum. Bu kılıç, Türk-Romen ilişkilerinin de bir sembolü olacaktır.

Çel Mare’nin kılıcı

Topkapı Sarayı'nın silah koleksiyonunda 1/2676 envanter numarası ile kayıtlı Stefan Çel Mare'nin kılıcı 125 cm. uzunluğunda ve üzerinde değerli taş bulunmuyor. Envanter kaydında kılıcın kabzası gümüş tel sarmalı ve tepeliği yuvarlak olup üstünde Latince yazılar yer alıyor. Ortasının iki yan göbekleri boş olup balçağı sarı madenden, tabanı ise dört kan olukludur.