|
Son araştırmalar ağırküredeki demirin olasılıkla sadece kristal biçiminde olduğunu gösterdi. Lawrence Livermore Ulusal Laboratuarı’ndan Jeffrey Nguyen ve Neil Holmes, Nature dergisindeki yazılarında, yirmi yıldan bu yana tahmin edildiği gibi demirin yüksek basınçta diğer bir yapıya bürünmesinin mümkün olmadığını bildirdiler.
Dünyamız 1220 km çapında katı bir çekirdek ve 3490 km çapında sıvı bir çekirdeğe sahip. Yerbilimciler bunu iç ve dış çekirdek arasında ve yer mantosu ve dış çekirdek arasında kırılan ya da yansıyan deprem dalgalarıyla saptadılar.
Ancak dünyanın bu ulaşılmaz bölgesindeki basınç ve sıcaklığın ne kadar olduğu henüz kesin olarak bilinmemekte. Dünyanın eylemsizlik momentine göre çekirdeğin ağır elementlerden oluşması gerektiği anlaşılmakta. Bu yüzden oksijen veya kükürt gibi daha hafif elementlerle karışmış demir akla gelir.
Yerbilimcileri, ağırküredeki fiziksel koşullar hakkında daha fazla bilgiye ulaşabilmek için, demir parçacıklarını bir elmas presiyle eziyorlar. Bilim adamları yirmi yıl önce demirin kristal kafesinin 1200 derecenin üzerindeki sıcaklık ve 50 giga paskallık (atmosfer basıncının 500.000 katına eşit) bir basınçta biçimini değiştirdiğini gösteren bir bulguya ulaşmışlardı.
Ancak Nguyen ve Holmes bunu yeni deneyler sırasında kanıtlayamadıkları gibi demirin 5100 kelvinlik sıcaklıkta ve 225 giga paskallık basınçta eridiğini de buldular.
Yerbilimcileri bugüne değin bu süreç için çok daha yüksek bir basıncın gerekli olduğunu sanıyorlardı. Ağırküredeki demirin davranışı, araştırmacıları, dünyanın manyetik alanının da iç çekirdekte oluşmasından dolayı meraklandırmakta.
İç çekirdek, dış çekirdekteki malzemenin iç çekirdeğin üzerinde ‘donmasına’ bağlı olarak büyümekte. Ve bilim adamları iç çekirdeğin belli bir büyüklüğü aşması halinde dünyanın manyetik alanını çökertebileceğini tahmin ediyorlar. |