|
Evrenimiz farklı büyüklüklerde manyetik alanlara sahip. Özellikle de tüm bir galaksiyi ya da galaksi kümesinin içine sızan manyetik alanların oluşumu açıklandı. İlk patlama sırasında açığa çıkan enerjiyle oluşan manyetik alanlar, bugüne kadar geldi.
Kanada’daki McMaster Üniversitesi’nden Robi Banerjee ve Fransa’daki Montpellier Üniversitesi’nden Karsten Jedamzik, teorilerini Physical Review dergisinde yayımladılar.
Birçok bilim adamı bugün izlenebilen manyetik alanların ilk patlamadan kısa bir süre sonra oluştuğunu sanıyorlardı. Fakat bugüne kadar yapılan hesaplamalara göre bu alanların şimdiye dek bozulmuş olması gerekiyordu; bu yüzden alanların dayanıklılığını açıklamak için alanları kuvvetlendirmeye devam eden bir ‘dinamo sürecinin’ varlığı ortaya atılmıştı.
Banerjee ve Jedamzik, hesapları sırasında şimdiye kadar kullanıla gelen doğrusal denklemler yerine doğrusal olmayan denklemlerden yararlandı.
Gerçi bu sayede bilgisayar simülasyonlarının üretim süresi uzuyor ama, buna karşın eski hesaplara göre daha gerçekçi sonuçlar vermekte.
İki araştırmacı ilk patlamadan hemen sonraki enerjinin, bugüne değin herhangi bir ek mekanizma olamadan varlığını sürdürebilecek manyetik alanların üretilmesi için yeterli olduğunu buldu.
Gerçi manyetik alanların gücü o zamandan bu yana bir milyar faktör kadar azalmış, ama bu oran astronomların bugüne dek tahmin ettiklerinden çok daha az.
Söz konusu enerji, ilk patlamadan hemen sonra dört temel doğa kuvvetini oluşturan evre geçişleri sırasında açığa çıkmıştı. Çünkü fizik bilimi, tüm fiziksel kuvvetlerin ilk patlamadan sonra henüz birleşik olduğundan yola çıkar. İlk enerjiyi ayrı ayrı kuvvetlere bölen simetri kırılması ise evrenin soğumasıyla gerçekleşmişti.
Esa ilk uydu fotoğrafını yayımladı
Avrupa Uzay Ajansı Esa, Mars-Express sondasıyla alınan ilk renkli Mars fotoğrafını sundu. Fotoğraf Kızıl Gezegendeki ‘Büyük Kanyonu’ (Valles Marineris) gösteriyor.
Avrupalılara ait ‘Mars-Express’ sondası 25 Aralıkta Mars’ın bir yörüngesine yerleştirilmişti. Fotoğraf, Alman bilim adamı Gerhard Neukum tarafından geliştirilen yüksek çözünürlüklü stereo kamera (HRSC) ile alınmış. Fotoğrafta Büyük Kanyonun 1700km uzunluğunda ve 65km genişliğinde uzanan bir bölümü görünmekte. Esa’nın açıklamasına göre fotoğraf 12m’de bir piksel çözünürlükte. Fotoğrafın üst kısmında stereo çekime göre hesaplanan üçboyutlu yüzey modeli yer almakta. Esa, açıklamasında fotoğraftaki manzaranın suyla medyana gelen bir erozyondan ibaret olduğunu söyledi. Milyonlarca ton taşın sürüklenmesi sonucunda tepe, vadi ve tablasal tepelerden oluşan bir yüzey şekli oluşmuştu. Bilimsel çalışmalar henüz yeni başlamasına rağmen ilk sonuçların oldukça iddialı olduğu bildirildi. |