Merkez Bankası 2003 yılı Ocak-Kasım dönemi ödemeler dengesi verilerini açıkladı. Bu arada gümrük kapılarında yapılan anketler yoluyla sağlanan turizm verilerinin kesinleşmesi ve dış ticaretle ilgili verilerin güncellenmesiyle, ilk açıklandığı dönemde 119 milyon dolar açık veren 2003 Ekim ayı cari işlemler dengesi 59 milyon dolar fazla verdi.
Söz konusu dönemde dış ticaret açığındaki artışa neden olarak, ihracat (FOB) gelirlerinin yüzde 29,2 artarak 42 milyar 385 milyon dolar olarak gerçekleşmesine rağmen, bavul ticaretinin yüzde 3,7 azalarak 3 milyar 599 milyon dolara düşmesi ve altın dahil ithalat (CIF) harcamalarının yüzde 31,4 oranında artarak 60 milyar 679 milyon dolara ulaşması gösterildi.
Hizmetler dengesi, içerisinde en önemli kalem olan turizm gelirlerindeki artışın etkisiyle geçen yıl Ocak-Kasım döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 17,5 artarak 8 milyar 836 milyon dolar tutarında fazla verdi.
Hizmetler başlığının diğer önemli bir kalemi olan taşımacılık gelirleri incelendiğinde ise dış ticaret hacminin artışı paralelinde gelirlerin 2002 yılının Ocak-Kasım dönemine göre yüzde 14,7 oranında artmasına rağmen giderlerin de yüzde 25,9 oranında yükselmesi sonucu net taşımacılık gelirinin geçen yıl aynı dönemde yüzde 9,6 oranında azalarak 715 milyon dolar olduğu görüldü.
YATIM GELİRİ
2002 Ocak-Kasım döneminde 4 milyar 130 milyon dolar, 2003 yılı Ocak-Kasım döneminde ise 5 milyar 49 milyon ABD Doları çıkışla sonuçlanan yatırım geliri dengesinin altında yer alan doğrudan yatırım gelirleri, portföy yatırım gelirleri ve faizden oluşan diğer yatırım gelirlerindeki net çıkışlar, 2003 yılı Ocak-Kasım döneminde sırasıyla 216 milyon dolar, 1 milyar 163 milyon dolar ve 3 milyar 670 milyon dolar olarak gerçekti.
Ocak-Kasım 2003 döneminde, diğer yatırım gelirleri altında yer alan uzun vadeli kredilere ilişkin faiz giderleri, 2002 yılının aynı dönemine göre yüzde 5,2 oranında artarak 3 milyar 948 milyon dolar oldu.
Genel Hükümet'in uzun vadeli kredilerine ilişkin faiz ödemelerinin yanı sıra Merkez Bankası nezdindeki döviz tevdiat hesaplarına yapılan faiz ödemeleri de faiz giderleri içinde önemli yertuttu.
CARİ TRANSFERLER
Bir önceki yılın Ocak-Kasım dönemiyle karşılaştırıldığında, 2003 yılının aynı döneminde yüzde 1,6 oranında azalan cari transferler 3 milyar 210 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Bu kalemin içerisinde en büyük paya sahip işçi gelirleri, 2 milyar 70 milyon dolar oldu.
DOĞRUDAN YATIRIMLAR
Doğrudan yatırımlar kalemi altında, Türkiye'deki yabancı sermayeli şirketlerin yurtdışındaki ortaklarından kullandıkları kredileri de içeren yurtdışında yerleşik kişilerin yurtiçinde yaptıkları net yatırımlar, Kasım ayında 89 milyon dolar giriş göstermesine rağmen Ocak-Kasım 2003 döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 54,3 oranında azalarak 458 milyon dolar olarak gerçekleşti.
Bu tutarın 164 milyon ABD doları, Türkiye'deki yabancı sermayeli şirketlerin yurtdışındaki ortaklarından kullandıkları net kredilerden oluştu.
Yurtiçinde yerleşik kişilerin yurtdışında yaptıkları net yatırımlarda ise 2002 yılı Ocak-Kasım döneminde net 89 milyon dolar, 2003 yılı aynı döneminde de net 439 milyon doları artış oldu.
Sonuç itibariyle, 2003 yılı Ocak-Kasım döneminde doğrudan yatırımlar net 19 milyon dolar giriş gösterdi.
2002 yılının Ocak-Kasım döneminde 732 milyon dolarlık net çıkış gösteren portföy yatırımları, Kasım 2003'teki 552 milyon dolarlık net çıkışa rağmen 2003 yılının Ocak-Kasım döneminde 2 milyar 239 milyon dolar net girişle sonuçlandı.
