Bilim adamları, savaşa son verecek bir oyun teorisi formülü geliştirdi. İGç savaşlar matematik formülleriyle önlenebilecek. Oyun teorisi yöntemleriyle, anlaşmazlık içindeki tarafları sağlıklı çözümlere ulaştırabilecek...

Oyun teorisyenleri için savaş veya barış, olanakların en iyi şekilde değerlendirilmesine bağlı. Saldırı, geri çekilme veya takviye için bekleme gibi farklı opsiyonların olasılıklarını ve potansiyel yararlarını hesaplayarak en uygun stratejiyi belirliyorlar.

Santa Fe Enstitüsü siyaset bilimcilerinden Elisabeth Wood şimdi oyun teorisiyle barış getirmek istiyor. Araştırmacı iç savaş taraflarına sağlıklı çözümler sunan bir model geliştirdi.

Örneğin iki halk grubu aynı bölge için savaşıyorsa, bu bölge karmaşık bir formülle her iki tarafı da eşit oranda memnun edecek ve eşit derecede rahatsızlık verecek şekilde bölünmeli. ‘Bu durumda sınırı belirleyecek olan en uygun yöntem matematik formülüdür’ diyor Wood.

Araştırmacıya göre formül, taraflardan birinin bölgesini daha sonra büyütmek istemeyeceğini garantilemiyorsa da, modelle elde edilen çözümün halk gruplarında en azından, yeni bir savaşın işe yaramayacağı bilincini geliştirebilecek.

Araştırmacı, matematik formülünün kara ve doğal rezervler yüzünden meydana gelen çarpışmalar için adil çözümler üretmesini bekliyor.

Wood’un analizlerine göre 20.yy’ın sonlarında iç savaşların sadece beşte biri anlaşmayla son bulmuş.

Fakat barış sözleşmesi kesinlikle barışın garantisi olmuyor. Çünkü sözleşmelerin %60’ı dikkate alınmaması nedeniyle geçerliliğini yitirmekte.

Wood’un modeli potansiyel aksaklıkların giderilmesiyle uzun vadeli barışın elde edilmesine dayanıyor ve olası çıkış yolları gösteriyor. Önemli olan paylaşılamayan bölgelerin eşit bir şekilde bölünmesi için her iki tarafın da her şeyi kabul etmek veya hiçbir şeyi kabul etmeme zihniyetinden uzaklaşması.

‘Tabii oyun teorisinin pratikteki uygulanabilirliği tartışmalıdır. Model fena görünmüyor ama fazla soyut’ diyor Amerikalı dış işleri uzmanı Michael O’Hanlon, Nature Science Update’deki haberde.

Oyun teorisine dayanan modelleri, Amerikan ve Sovyet orduları yetmişli ve seksenli yıllarda en iyi donanım stratejisini bulabilmek için kullanmışlardı.

Fakat tahminler yeterince güvenirli sonuçlar vermediğinden ve her iki taraf da riske girmek istemediği için matematikçilerin önerileri şu olmuştu: En iyisi birkaç tane daha fazla roket üretmek. Ve rekabet bu şekilde sürdü. Yazının kaynağı: Wood, E. J. Modeling robust settlements to civil war: indivisible stakes and distributional compromises. Santa Fe Working Paper, 03-10-056 , (2003)