Bilim adamları bir asteroitin hangi yörüngeye çarpacağının güneş ışınları tarafından belirlendiğini buldu. Yeni bulgu sayesinde dünyaya çarpacak bir göktaşının daha iyi öncelenebileceği sanılıyor. Şimdi bir kaç tehlike ufukta var...

Astronomlar uzun bir süredir, küçük gök cisimlerinin sadece Güneş’in etkisiyle bile yörüngelerinden çıkarak dünya için bir tehlike oluşturabileceklerini tahmin ediyorlardı. Çekoslovak ve Amerikalı bilim adamlarından oluşan bir ekip şimdi uzayın derinliklerindeki bu etkiyi kesin bir şekilde saptamayı başardı.

Teorik olarak uzun yıllardan bu yana bilinen bu fenomeni, araştırmacılar, ‘Jarkowski-Effekt’ olarak adlandırır. Güneş ışınları bir asteroit veya bir meteorit üzerine yansıdığında, ışınlar soğurulur ve uzaya enfraruj ışın olarak geri gönderilir- ancak bu geri yansıma belli bir zaman sonra gerçekleşir.

Bu zaman aralığında gökcismi yörüngesinde dönmeye devam ederken kendi ekseninde de döner. Bu yüzden geri gönderilen enfraruj ışın, Güneş’ten yansıyan ışınınkiyle birebir uyuşmayan bir kuvvet oluşturur. Astronomların hesaplarına göre bu oynamalar milyonlarca yıl içinde birikerek, asteroit yörüngesinin değişmesine sebep olurlar.

Tehlikeli göktaşı

Göktaşları, normalde asteroit kuşağında yer alır. Ama Güneş tarafından yörüngelerinden hafifçe kaydırıldıklarında diğer gökcisimlerinin çekim kuvvetlerini yok ederek aniden Güneş Sistemimize, dolayısıyla da dünyamıza doğru yönelebilirler.

Jarkowski etkisi bugüne değin pratikte yalnızca yapay uydularda izlenebiliyordu. Fakat Kaliforniya Teknoloji Enstitüsü’nden Steven Chesley şimdi son derece duyarlı radarlar sayesinde Güneş’in farklı kuvvetlerini dünyaya yakın bir gökcisminde de takip edebildi.

‘6489 Golevko’ olarak isimlendirilen gökcismi alışılmışın dışında çok sayıda köşelere sahip ve boyu 500m’yi bile bulmayan bu kozmik topak, dünyaya 5 milyon kilometre kadar yaklaşabilir ki bu astronomik ölçülere göre çok küçük bir mesafedir. Ve bu yüzden de insanlık için potansiyel bir tehlike oluşturmakta. Golevka şu sıralar dünyaya yaklaşık olarak 225 milyon kilometre uzaklıkta bulunuyor.

Bilim adamları şu sıralar neredeyse her ay yeni çarpışma tahminlerinde bulunuyor. Fakat Jarkowski etkisinin gelecekte gerçektende de önemli bir rol oynayacağı sanılmakta.

Üç milyar yıl uzaklıkta organik moleküller bulundu

Nasa’nın yeni enfraruj teleskopu üç milyar ışık yılı uzaklıktaki dev bir galakside organik moleküller buldu.


Nasa, bulgunun yeni uzay teleskopuyla alınan ilk sonuç olduğunu açıklarken ‘Space Infrared Telescope Facility’ olan teleskop adının ‘Spitzer Space Telescope’ (SIRTF) olarak değiştirildiğini de bildirdi. Cornell Üniversitesi bilim adamlarından James Houck’un açıklamasına göre teleskopun üzerindeki enfraruj spektrografı 3,25 milyar ışık yılı uzaklıktaki IRAS 00183 galaksisinin ışık tayfında organik yapıtaşlarına ait izler göstermiş. Moleküller, dünyadaki yaşamın başladığı döneme ait. İlk görüntüler arasında dikkat çekici diğer bir özellikse yıldızın etrafında yer alan dev bir toz diski içindeki kozmik topaklar. Nasa’nın bilim yönetmeni Ed Weiler:’ Spitzer Teleskopunun da tıpkı Chandra ve Hubble gibi olağanüstü bulgulara ulaşmasını bekliyoruz’ diye konuştu. Teleskop, bilim adamı Lyman Spitzer’e göre adlandırılmış.