Sağlık Bakanlığı, yurtdışında ve sanal ortamda Türkiye'nin organ ve doku naklinde pazar haline dönüşmesini engellemek için dördüncü dereceye kadar kan hısımları ve eşlerden organ ve doku nakli yapılmasını hükme bağladı.

Sağlık Bakanlığı, 2238 sayılı Organ ve Doku Nakli Alınması, Saklanması ve Nakli Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına ilişkin Kanun Tasarısı hazırladı. Kurumların görüşüne sunulan değişiklik, organ ve doku naklinde akrabalık ilişkisini şart koşuyor.

Ülke sınırları içinde kadavradan alınan her organ kamu yararına kullanılacak niteliğe sahip olacak, kişisel tasarruftan etkilenmeyecek ve bu organ ve dokular kişisel tasarrufa konu edilemeyecek. Ancak, bağışlarda kişinin ölmeden önceki rızası ve ailenin rızası zorunluluğu olacak.

HISIM OLMAK ŞART

Canlıdan organ ve doku nakli, alıcının eşinden ve dördüncü dereceye kadar kan hısımlarından yapılabilecek, ancak kemik iliği, kök hücre ve kordon kanı nakillerinde hısımlık bağı şartı aranmayacak. Canlıdan yapılan organ ve doku nakillerinde alıcı ve vericinin kimlik bilgileri Sağlık Bakanlığı'na ulaştırılacak.

TİCARET YAPANA AĞIR CEZA

Organ ve doku alan, saklayan, dağıtan ve nakledenlerle, bunların alım satımını yapanlar, alım ve satımına aracılık edenler veya bunun komisyonculuğunu yapanlar fiil daha ağır bir cezayı gerektirmediği taktirde 2 yıldan 4 yıla kadar hapis cezasına, 5 milyar liradan 10 milyar liraya kadar ağır para cezasına çarptırılacak.

Aynı suçu sağlık personelinin işlemesi halinde 4 yıldan 10 yıla kadar ağır hapis cezasına, 10 milyar liradan 20 milyar liraya kadar ağır para cezasına ve ömür boyu meslekten men cezasına çarptırılacak.

ÇIKAR KARŞILIĞI VERİLECEK ORGAN REDDEDİLECEK

Organ ve doku nakli ilgili ilgili bilgilendirme nakli yapacak doktorun dışındaki bir doktorca yapılacak. Doktor, vericiye doku ya da organ alınmasının yaratacağı tehlikeleri anlatacak, alıcının ve vericinin ismini açıklamayacak.

Organ ve dokuyu alacak hekimler akli ve ruhi durumu itibariyle kendiliğinden karar verebilecek durumda olmayan kişilerin vermek istedikleri organ ve dokuları almayı reddedecek. Bedel veya başka çıkar karşılığı veya insancıl amaca uymayan bir düşünce ile verilmek istenen organ ve dokuların alınmasını kabul etmeyecek. Akli ve ruhi durumu itibariyle kendiliğinden karar verebilecek durumda olmayan kişilerin organ ve dokuları, ancak başka verici yoksa, bağışın alıcı bakımından hayat kurtarıcı olma beklentisi varsa, alıcı vericinin kardeşi ise, vericinin yasal temsilcisinin izni ve mahkeme kararı ile alınabilecek.

Ülke genelinde organ ve doku dağıtımı Ulusal Organ ve Doku Nakli Koordinasyon Sistemi dahilinde yürütülecek, ayrıca, Ulusal Koordinasyon Kurulu oluşturulacak. Beyin ölümü kararı iki doktordan oluşan bir heyet tarafından verilecek. Tüm hastanelerdeki beyin ölümleri başhekimlerce Sağlık Bakanlığı'na mutlaka bildirilecek. Sosyal güvencesi olmayan alıcıların nakil sırasındaki tüm masrafları alıcının sosyal güvencesi yoksa Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu'ndan karşılanacak. 

Canlıdan organ ve doku nakli yapılması nedeniyle vericide meydana gelen sağlık sorunlarının tedavisi için yapılan masraflar alıcının sosyal güvenlik kuruluşundan, sosyal güvencesi yoksa yine Başbakanlık SDYF'dan karşılanacak.