DİE'nin 2002 yılına ilişkin Hane Halkı Bütçe Anketi'ne göre Türkiye'deki ailelerin en yoksul 20'lik, nüfusun ise yüzde 17.8'lik bölümünü oluşturan 12.2 milyon kişi, günde ortalama 1 dolar elde ediyor. Hane gelirine göre ikinci yüzde 20'lik dilimde yer alan ve nüfusun yüzde 19.8'ini oluşturan 13.5 milyon kişinin günlük ortalama geliri de 2 dolar düzeyinde bulunuyor.
Uluslararası standartlarda günlük 1 dolar "açlık", 2 doların altı "yoksulluk" sınırı kabul ediliyor. Buna göre Türkiye'de açlık sınırında yaşayanların sayısı 12 milyonu aşarken, toplam yoksul sayısı 25.7 milyon kişiyle nüfusun yüzde 37.6'sına ulaşıyor.
En varlıklı yüzde 20'lik dilimi oluşturan ailelerdeki 14 milyon kişinin günlük ortalama geliri ise 9.3 dolara ulaşıyor. Buna göre Türkiye'de en varlıklı kesim en alt gelir grubundakilerin 8 katı gelir elde ediyor.
ANKET VERİLERİ
DİE anketinde, Türkiye'deki toplam 16 milyon 446 bin 645 aile, gelir düzeylerine göre 3 milyon 289 bin 329'arlık 5 gruba ayrıldı.
2002 yılında toplam hane halkı kullanılabilir geliri 143 katrilyon 777.1 trilyon lira, toplam nüfus ise 68 milyon 393 bin kişi düzeyinde gerçekleşti. En yoksul yüzde 20'lik dilime giren ailelerdeki toplam 12 milyon 173.5 bin kişi, bu gelirin yalnızca yüzde 5.3 oranındaki 7 katrilyon 606.4 trilyon lirasını elde etti. En yoksul ailelerdeki birey sayısı toplam nüfusun yüzde 17.8'ini oluşturdu.
KİŞİ BAŞINA GELİR
En alt yüzde 20'lik gelir diliminde kişi başına yıllık ortalama kullanılabilir gelir 625 milyon lira düzeyinde oluştu. 2002 yılında 1 milyon 505.8 bin lira olarak gerçekleşen ortalama dolar kuruyla yapılan hesaplamada, en alt gelir dilimindeki yurttaşların günlük ortalama geliri 1 dolar 14 cent olarak bulundu.
Ancak bu tutar, günlük ortalama geliri gsterdiği için, bu kesimde günlük tüketim harcamasının 1 doların; diğer bir deyişle açlık sınırının altında kalan yurttaş sayısının önemli boyutlarda olduğu tahmin ediliyor.
26 MİLYON TESCİLLİ YOKSUL
Kişi başına günlük ortalama gelir ikinci yüzde 20'lik gelir grubunda 1.9 dolar düzeyinde gerçekleşti. Buna göre nüfusun yüzde 37.6'sını oluşturan 25.7 milyon kişi günde 2 doların altında kalarak uluslararası standartlara göre "yoksul" sınıfına girdi.
Görece orta sınıf sayılabilecek üçüncü dilimdeki ailelerde kişi başına günlük tüketim harcaması yalnızca 2.6 dolar, dördüncü yüzde 20'lik dilimdeki de 3.8 dolar olarak hesaplandı.
En varlıklı yüzde 20'lik gruptakiler ise günde kişi başına ortalama 9.3 dolar gelir elde etti. Buna göre refah düzeyinde en yoksul-en zengin kesim arasında 8 katlık bir fark oluştu. Kişi başına günlük gelirin Türkiye ortalamasında ise 3.8 dolar olduğu hesaplandı.
