|
UZANLAR'ı anlamak olanaksız.
Benim bildiğim kadarıyla Kemal Uzan Yugoslavya'dan göç eden bir ailenin çocuğu.
Almanya'da okuyup inşaat mühendisi olmuş. Sonra yurda dönüp müteahhitliğe başlamış.
Yaptığı en önemli inşaatlar İzmir Atatürk Stadı ile Ali Sami Yen Stadı.
Anımsıyorum, Atatürk Stadı'nda yangın çıkmış ve stadın tamamlanması gecikmişti.
O günlerde bu olayla ilgili bir sürü kuşku uyandıracak söylentiler dolaşmıştı.
Ali Sami Yen Stadı'nın açılışında da üst tribünlerin korkuluk demiri kopmuş, bir sürü insan alt kata düşmüş, yaralananlar olmuştu.
1960’lı yıllarda Kemal Bey Yeni İstanbul adlı gazeteyi Habib Edip Törehan'dan satın alarak basın dünyasına adım atmıştı.
Yeni İstanbul transferler yapmış ve tirajı 200 bine yaklaşmıştı.
Ama devam etmedi ve kadrodan kopmalar oldu. Gazete giderek küçüldü, sonra da kapandı.
Uzanlar'ın basın patronluğu Hayat ve Ses dergileri ile devam etti.
Ancak her iki derginin de akıbeti Yeni İstanbul'dan farklı olmadı.
* * *
1980'lerin başında Kemal Uzan bankacılığa da girdi.
Özal döneminde büyük oğul Cem Uzan, Ahmet Özal'la birlikte anayasayı delerek Star televizyonunu kurdu.
Sonra Ahmet Özal'ı ortaklıktan attı.
Genç Uzan televizyon kanallarının sayısını artırıp bir de gazete çıkardı.
Bu arada aile Çukurova ve Kepez Elektrik'i alarak enerji işine girdi ve büyük paralar kazandı.
Ama burada devlete karşı olan yükümlülüklerini yerine getirmediler.
Aynı dönemlerde özelleştirmeden çimento fabrikaları satın aldılar, Telsim ile cep telefonu işine girdiler.
Bütün bu dev adımlarda Uzan Grubu çok büyüdü.
Kuruluşlarından sağladıkları büyük nakit girdisi bankalarının da büyümesine neden oldu.
Uzanlar Türkiye'nin sayılı zenginleri haline geldi.
Yalılar, malikáneler, iş merkezleri, katlar, yatlar, uçaklar helikopterler, dönüm dönüm araziler ve hesabını kimsenin bilemediği kadar nakit para...
Onlar artık kendilerini yasaların bile üzerinde görmeye başladılar.
İhtirasları akıllarının çok önüne geçmişti.
Güçlerinin önünde hiçbir şeyin duramayacağı sanısına kapıldılar.
Sonunda ihtirasları öyle bir çılgınlığa ulaştı ki, ülkeyi yönetmeye de talip oldular.
Cem Uzan ülkenin tek egemeni olmak için siyasete soyundu ve parti kurdu.
Ama bu vurdumduymazlık ve yasa tanımazlık gecikmeyle de olsa Uzanlar'ı bugünkü hale düşürdü.
İhtiraslarını gemleyemedikleri için kurdukları koca imparatorluk yerle bir oldu.
* * *
Yıllar önce Kuveyt'te çok varlıklı ama görmüş geçirmiş bir adamın evine konuk olmuştum.
Zenginliğin hiç de önemli olmadığını söylüyordu.
Beni çok etkileyen şu sözlerini hiç unutmam:
‘‘Çok paran olursa bunu ayaklarının altına koyup üstüne çıkacaksın. O para seni büyütür. Ama paranı başının üstünde taşımaya kalkarsan o para seni ezip küçültür.’’
|
