Vahap MUNYAR

BDDK Başkanı Engin Akçakoca, ‘‘Eğer İmar Bankası'nın hisselerinin tamamı Fon'a alınsaydı, Uzan'a ait mevduat dışındaki 180 trilyon liralık bilanço dışı yükümlülükleri, vergi borçları ve personel tazminatı devlet güvencesinde olacaktı. Sadece mevduata güvenceyle bundan kurtulduk’’ dedi.

BANKACILIK Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) Başkanı Engin Akçakoca, pazartesi günkü, ‘‘BDDK oyuna mı geldi?’’ yazımdaki sorulara yanıt verdi.

Yazımda, bankacılık sektöründe, İmar Bankası'ndaki kayıt dışı hesaplar yüzünden 5 milyar doları bulduğu belirtilen mevduat yükünün BDDK'nın başına dert açacağı yolundaki görüş ve kuşkularına yer vermiştim. BDDK'nın İmar Bankası'nı sahiplerinin elinde tasfiyeye zorlaması formülü üzerinde durmuştum.

Akçakoca, uygulanan formülü savunuyor, en azından Uzan Grubu'nun 180 trilyon liralık mevduat dışı yükümlülüğünün üstlenilmediğini vurguluyor.

Akçakoca'nın açıklaması şöyle:

GÜVENCEYİ ECEVİT VERMİŞTİ:

Bankaların mevduatlarının tamamı dahil olmak üzere tüm taahhütlerinin devlet güvencesinde olduğu hususu, dönemin hükümeti (Ecevit) tarafından 6 Aralık 2000'de kamuoyuna açıklandı. Genel ekonominin ve bankacılık sisteminin hassas dengeler üzerinde bulunduğu ve kırılgan bir yapıya sahip olduğu dönemde yapılmış olan bu açıklama, o günün koşullarında yeni bir açıklamaydı. Eğer bu güvence verilmeseydi, bankacılık sistemindeki belirsizlik nedeniyle oluşabilecek olumsuzlukların sistemdeki tüm bankalara sirayet etmesi ve bankacılık sisteminin tamamının olumsuz yönde etkilenmesi kaçınılmazdı. Böyle bir uygulama, kriz anında diğer ülkelerde de yaygın biçimde uygulanmıştır.

FON'A DEVİR YÖNTEMİ:

Böyle bir güvence yasal olarak mevcut bulunmadığından, BDDK 18 Ocak 2001 tarihli açıklamasıyla, mali durumu bozulan bankalarda, hükümetin açıklamasıyla vermiş olduğu mevduat dahil tüm pasif güvencesinin, o bankanın hisselerinin mülkiyetinin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na (Fon) devri suretiyle yerine getirileceğini ilan etmiştir.

9 BANKA BÖYLE OLDU:

Bu duyurulardan sonra mali durumu zora giren 9 bankanın hisseleri Fon'a alınarak bu bankaların çözümlenmesi yolu tercih edildi. Esasen mevduatın tamamen garanti altında olduğu ortadadır.

HER BANKA FARKLI:

Her bankanın durumu farklılık arzetmektedir. BDDK bir bankayla ilgili karar alırken, bankanın aktif ve pasif yapısını, sektörde faaliyet gösteren diğer bankalarla ve yurtdışı finansal kuruluşlarla ilişkilerini dikkate almak ve alınan kararın sistemin güven ve istikrarı üzerindeki etkisini değerlendirmek durumundadır.

180 TRİLYON YÜK VARDI:

Eğer İmar Bankası'nın hisselerinin tamamı Fon'a alınmış olsaydı, mevduat dışındaki yaklaşık 180 trilyon lira tutarındaki Uzan Grubu'na ait bilanço dışı yükümlülükleri (75 trilyon lirası teminat mektubu), geçmiş dönemde ödenmemiş olan vergi borçları ve personele ödenecek tazminatlar tamamıyla devlet güvencesinde olacaktı.

PRENSİBE UYGUN:

Görüldüğü gibi tam garantinin ana amacı olan, mudilerin ve kreditörlerin alacaklarının garanti altına alınması prensibine aykırı olmayan, ancak Uzan Grubu'na ait yükümlülükleri üstlenmeyen yaklaşımın benimsenmesi nedeni ile tasarruf mevduatına yüzde 100 güvence verilmiştir.

TAM GARANTİ TAKVİMİ:

Böylelikle fiilen uygulanan mevduata yüzde 100 güvencenin tanımı yapılmış ve daha önce tam garanti uygulamasının bir yıl önceden duyurulacağına ilişkin açıklamamıza uygun olarak tam garanti uygulaması takvimi belirlenmiştir. Çoğu teminat mektuplarından oluşan bankanın bilanço dışı yükümlülükleri banka sahiplerine bırakılmıştır.

BDDK Başkanı Akçakoca'ya gönderdiği yanıtlar için teşekkür ediyorum.

Uzanlar'ın mevduat dışı borçlarını üstlenmemiş olmaları çok güzel...

Ancak, İmar Bankası'nda 5 milyar doları da aşabileceği iddiaları ortada dolaşan kayıtsız mevduat için nasıl çözüm bulanacağı henüz belli değil...

Ya TMSF bu 5 milyar doları öderse?

Yanıtını ben vermek istemiyorum...

İmar'da sahteciliği 3 Temmuz'da farkettik

BDDK Başkanı Engin Akçakoca, ‘‘İmar Bankası'nda vadesi gelen mevduatın ödenmesi yöntemi tabii ki en doğal olanıydı’’ deyip, sahtecilik konusunda bir noktanın altını çiziyor:

‘‘Kayıtlardaki sahteciliğin boyutları bankanın yönetim ve denetiminin 3 Temmuz 2003 tarihinde Fon'a intikalinden sonra ortaya çıkmıştır.’’

Akçakoca'nın bu sözleri, ‘‘BDDK, İmar Bankası'ndaki kayıt dışı hesapların farkına yeni mi vardı?’’ diye soranlara duyurulur...

Toplanıp, karar bile alamıyorduk

BDDK Başkanı Engin Akçakoca, bir de dert yanıyor: ‘‘BDDK'nın iki üyesi 13 Haziran 2003’te yasal olarak görev süreleri dolduğundan görevlerinden ayrılmıştır. Kurul'un sayısı toplantı ve karar yeter sayısının altına düşmüştür. 1 Temmuz 2003’te Kurul'a bir üye atanmış ve yeni üyenin yemin etmesini müteakip 2 Temmuz 2003’te Kurul toplantı yeter sayısına ulaşarak toplanmıştır. Yapılan eleştirilerde bu hususun da gözönünde bulundurulmalı.’’

Koalisyon olsa neyse. Tek parti iktidarında böyle gecikmeler olmasının doğurduğu sonuçlar BDDK deneyiyle daha iyi anlaşılıyor.