|
Yazının başlığına bakıp Merkez Bankası faizleri düşürse, ekonomideki bahar havasının kalıcı olacağını yazacağımı sanmayın. Faizler piyasa dinamikleri yoluyla makul düzeylere düştüğünde, dengelerin kalıcılığı artacaktır.
Merkez Bankası'nın son faiz indirimi piyasa faizlerini üç-beş gün düşürmüştür. Daha sonra faizler yeniden Merkez Bankası'nın indiriminden önceki düzeylere geri dönmüştür. Sorun, faizlerin piyasa dinamikleri yoluyla düşmesinin önünde hala engellerin olmasıdır.
BÜYÜME-ENFLASYON
Bir bölümü mevsimsel nedenlerle de olsa, aylık enflasyondaki düşüş eğilimi çok sevindiricidir. Tarım fiyatlarının mevsimsel nedenlerle düşmesi ortalama enflasyonun düşmesinde çok önemli bir faktördür.
Döviz kurlarının göreli bir istikrara kavuşmuş olması ve hatta düşme eğilimi içinde olması özel sektör imalat sanayi fiyatlarındaki artışları da frenlemektedir. Aynı paralelde, ithalat artışı da iç fiyatların artması üzerinde bir engel teşkil etmektedir.
Bu aşamada enflasyonun düşüş eğilimi içinde olmasının önünde iki önemli risk vardır. Döviz kurlarında yeni bir dalgalanma enflasyon üzerinde olumsuz etki yapacaktır. Elektrik fiyatına yıl başından bu yana bir artış yapılmaması biriktirilen zamların bir defada yapılması zorunluluğunu getirebilir. Enflasyon dinamiğini radikal bir biçimde değiştirebilir. Bu iki risk birbirinden tamamen bağımsız değildir.
Yılın ilk üç ayında ekonomik büyümenin devam etmesi de sevindiricidir. Irak Savaşı'na rağmen ilk üç ayda belli bir iç talep artışı olmuştur. İkinci üç ayda iç talep artışı diğer göstergelere bakıldığında hızlanmış görünmektedir.
Mevsimsel nedenlerle iç talep artışı tüketici fiyatlarına şimdilik yansımamış gibi görünse de, eylül ayından itibaren iç talep artışının enflasyon üzerindeki olumsuzluklarını çok daha iyi görebileceğiz.
Makro ekonomik dengelerin sevindirici yönde gelişmeleri dengelerin gerisindeki temel etkenlerin doğru yolda oldukları anlamına gelmiyor. Şimdi beklentilerin olumlu olması ileride de beklentilerin olumlu olacağı anlamına gelmiyor. Dengelerin ve beklentilerin kalıcı olması temel etkenlerin de doğru yolda olmasını gerektiriyor.
Kamu finansmanındaki gelişmeler ekonomik istikrarın arkasındaki en güçlü temel etkenlerden biridir. Dolayısıyla, kamu finansmanında kalıcı bir disiplin ve faizlerin enflasyon paralelinde, hatta daha hızlı gerilemesi önemlidir. Faizlerin göreli olarak düşmemekte inat etmesi, ekonomide olumlu dengelere ulaşıldığı halde, hükümetin ekonomik konulardaki tavrının piyasalara tam olarak güven vermemesinden kaynaklanmaktadır.
IMF ile hem beşinci hem de altıncı gözden geçirmelerin hızla bitirilmelerinde yaşanan gecikmeler kafalardaki soru işaretlerini artırmaktadır. Hükümetin ekonomik istikrar için ne kadar kararlı olduğu konusunda şüpheler uyandırmaktadır. Dolayısıyla, bu ortamda faizlerin düşmesi halinde alınacak risklerin boyutunu artmaktadır. Sonuç olarak, faizler arzulanan düzeylere inmemektedir.
Bu ortamda, Merkez Bankası'na faizleri indirmesi yönünde baskı yapmak riskleri daha da artırıcı bir rol oynayacaktır. |
