Zeynel LÜLE / BRÜKSEL

AB, Avrupa'da yaşayan Türkleri de kapsayan "devrim" niteliğinde bir karar aldı. AB ülkelerinden birinde yasal oturma hakkı olan bir yabancı, bir başka AB ülkesinde serbestçe ‘‘çalışma ve eğitim hakkına’’ sahip olacak. Hürriyet'in ele geçirdiği ve AB liderlerinin onayladığı genelge, 1 Temmuz 2005'ten sonra geçerli olacak.

Avrupa Birliği, yurt dışında yaşayan Türkleri de kapsayan bir karar aldı. AB liderleri, AB'nin herhangi bir ülkesinde yasal oturum hakkına sahip olan bir yabancının, bir başka AB ülkesinde serbestçe ‘‘çalışma ve eğitim hakkına’ sahip olmasını onayladı.

Gerçek anlamda ‘‘Serbest dolaşımı’’ getirecek olan bu karar, İngiltere, İrlanda ve Danimarka haricinde tüm AB ülkeleri için geçerli olacak. Bu üç ülke, serbest dolaşım konusunda ‘‘uygulama dışı olma’’ haklarını kullanacaklar.

4 Haziran'da AB içişleri bakanları toplantısında karara bağlanan ve AB liderlerinin Selanik zirvesinde de onaylanan karar, henüz dünya basınına sızmadı. Kararın ve AB Konseyi'nin bu konudaki genelgesinin 11 dilde çevirisi ve resmi gazetede yayınlanması bekleniyor. Genelge resmi gazetede yayınladıktan 20 gün sonra yürürlüğe girecek ve AB ülkelerinin iç mevzuatını tamamlama süresi beklendikten sonra 1 Temmuz 2005'te uygulanmaya başlanacak.

AB ülkelerinde yaşayan yabancıların konumlarının ele alındığı ve ‘‘Uzun süreli oturum hakkının’’ hangi şartlarda verilebileceği, ya da kimlerin uzun süreli oturum hakkı alamayacağını belirleyen genelge, AB liderlerinden onay aldı. Bir AB ülkesinde en az beş yıldan beri yaşayan ve ‘‘Yasal oturum hakkına’’ sahip olan yabancılara, bir diğer AB ülkesinde ‘‘Çalışma ve yerleşme’’ hakkı getiren yeni genelge, yabancıların sınır dışı edilmelerini de zorlaştırıyor.

KIBRIS'A YERLEŞEBİLECEKLER

Yeni genelge, AB ülkelerinde yaşayan yabancıların oturum haklarının iptal edilmesini ve sınır dışı edilmelerini de zorlaştırıyor. O kişinin uzun yıllardan beri söz konusu ülkede yaşıyor olması ya da yaşı dikkate alınacak. Sınır dışı edilmesinin, kendisine ya da ailesine olumsuz etkisi olup olmadığına bakılacak. Sınır dışı edilmesine karar verilen kişi, hakkını hukuki yollardan arayabilecek.

Bu genelge aralarında Kıbrıs Rum kesiminin de bulunduğu 10 ülke için de geçerli olacak. Böylelikle AB ülkelerinin herhangi birinde yasal olarak yaşayan bir Türk vatandaşı Kıbrıs Rum kesimine de iş bulduğu takdirde gidip yerleşebilecek.

Ailesini de yanında götürebilecek

Genelgenin 14'üncü maddesi, AB vatandaşı olmayan, ancak bir AB ülkesinde uzun süreli oturum hakkına sahip olanlara ‘‘Serbest dolaşım’’ hakkı getiriyor. Buna göre;

Bir AB ülkesinde yaşayan yabancı, bir diğer AB ülkesinde bir işe girebilecek, ya da bağımsız iş kurabilecek.

Öğrenimini, ya da iş eğitimini bir başka AB ülkesinde yapabilecek.

AB ülkeleri, bu kişiye yasal çalışma hakkı vermekte tercihlerini kullanabilecekler.

AB ülkeleri, o ülkede bulunan bir yabancıyı, bir başka AB ülkesinden gelene tercih edebilecekler.

Bu durumun mevcut olmaması halinde, bir AB ülkesinde yaşayan yabancı, bir başka AB ülkesinde bulduğu işe girebilecek, ya da iş kurabilecek.

Bu kişi, AB ülkesinden birine gittikten sonra, o ülke makamlarına en geç üç ay içinde yasal oturum hakkı için başvurabilecek. Geldiği ülkedeki tüm hakları saklı kalacak.

Bu kişinin sigortalı olup olmadığı, gelirinin yetip yetmediğine bakılacak.

Oturduğu konut ve mali geliri yeterliyse, geldiği ülkede bulunan ailesini de getirebilecek.

Eğer bağımsız bir iş kuracaksa, mali gücünün olup olmadığına bakılacak.