Zeynel LÜLE - BRÜKSEL

Avrupa Anayasası'nda ırk, din ve coğrafi özelliklerin vurgulanması için Vatikan ve Hıristiyan Demokratların yaptığı girişimler sonuçsuz kaldı. Dün açıklanan anayasa taslağında dini değerler ile AB kültürünün Roma ve Yunan'dan geldiği ifadeleri yer almadı.

Avrupa Birliği'nin geleceğine ilişkin Konvansiyonun yaklaşık 15 aydır sürdürdüğü çalışmalar sonuçlandı. Bu çalışmalar sonucunda şekillenen AB Anayasası, 20 Haziran'da Selanik zirvesine sunulacak. Türkiye'den de hükümet adına Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ve dört TBMM üyesi AKP'den İbrahim Özal ve Zekeriya Akçam ile CHP'den Kemal Derviş ve Necdet Budak'ın katıldığı ve Türkiye'nin görüşlerini aktardığı çalışmalar sonunda şekillenen Anayasa'da, AB'nin temelleri, demokrasi, insan hakları gibi temel ilkeler esas alındı. Özellikle Hıristiyan Demokrat kökenli temsilcilerin ırk, din ve coğrafi özellikleri vurgulamak için yaptığı girişimler sonuçsuz kaldı.

Anayasa taslağında, dini değerler yer almadı. Vatikan'ın bu konudaki baskısı sonuç vermedi. AB'nin kültürünün, Yunan ve Roma'dan geldiği yönündeki ilk ifadeler, dün açıklanan taslakta yer almadı.

Anayasa taslağında daha çok, AB'nin giderek bir ‘‘federasyon’’ yapısına kavuşacağına ilişkin ifadeler bulundu. Konvansiyon çalışmalarında AB'nin görevleri ve bu görevleri icra etmede demokratik meşruiyet, şeffaflık, birliğin uluslararası plandaki rolü, kurumlar arasındaki yetki dağılımı, ulusal parlamentoların AB'nin geleceğindeki rolü, adalet ve iç işleri, temel haklar şartı, ortak dış ve güvenlik politikası, birliğin hukuki araçları ve yasama yöntemleri üzerinde duruldu.

Veto hakkı ve oybirliği ilkesi kalkıyor

Anayasa taslağında yer alan önemli maddeler şunlar:

AB ülkelerinde kararlar, 2007'den itibaren oyçokluğu ile alınacak.

Bu tarihten itibaren ülkelerin veto hakkı olmayacak.

Anayasa, Avrupa devletleri ve halklarının ortak bir gelecek kurma iradesini yansıtan, üyelerin siyasi eşgüdümünün sağlanacağı ve belli ortak yetkilerin federal bir temelde yönetileceği bir birlik kuracak.

Birlik, üye ülkelerin ortak değerleri olan insanlık onuruna ve insan haklarına saygı, özgürlük, demokrasi, hukuk düzeni üstüne kurulmuştur. Birliğin amacı hoşgörü, adalet ve dayanışma yoluyla barış içinde bir toplum yaratmaktır.

Birlik, içinde ortak değerlerin geliştirildiği ve kültürel çeşitliliğin zenginliğine saygı gösterilen bir özgürlük, güvenlik ve adalet alanı meydana getirir.

Üye ülkeler bağlılık ve karşılıklı dayanışma ruhu içinde aktif ve şartsız olarak birliğin ortak dış ve güvenlik politikasını destekler. Üye ülkeler birliğin çıkarlarına aykırı eylemlerden kaçınır.