Bilim adamları, Mars seferine başlarken okyanusları, yeşil bitki örtüsü ve canlılarıyla Dünya benzeri bir gezegen bulmayı umuyorlardı. Lakin 60'larda Mars incelemelerinin öncüsü Mariner sondaları, bu beklentinin asılsız olduğunu gösterdi. Mars'ta çorak topraktan başka bir şey bulunamamıştı. 1976 yılında da Viking sondalarının Mars yüzeyinde yaşam izi bulma çalışmaları başarısızlıkla sonuçlandı.
Aradan bunca zaman geçtikten sonra bilim dünyası Mars hakkındaki fikrini değiştirdi. Uzay araçları sayesinde elde edilen yeni bilgiler,eskiden Mars'ta sıcaklığın çok daha yüksek olduğunu, gezegende okyanuslar bulunduğunu ve yaşamın gelişmiş olabileceğini gösteriyor.
ESA proje sormlularından Agustin Chicarro, "Bu gezegenin başına neler geldiğini, onu neyin böyle soğuk ve çorak bir dünyaya çevirdiğini bilmiyoruz. Mars Ekspresi bu soruların yanıtlarını verecek. Mars'ın geçmişini, jeolojisini ve evrimini öğrenebileceğiz" dedi.
"Mars Ekspresi", 6 aydan uzun sürecek seyahatinde 400 milyon km yol katettikten sonra aralık sonunda Mars'a ulaşacak ve gezegen çevresinde sabit yörüngeye oturmadan 6 gün önce Mars'a İngiliz yapımı "Beagle-2" adlı aracı indirecek.
Mars'a indirilecek aygıt, evrim kuramının babası sayılan Charles Darwin'in kullandığı geminin adını taşıyor.
"Mars Ekspresi", yörüngede seyrederken en az 1 Mars yılı (687 gün) boyunca gezegeni ve atmosferini gözlemlerken, Beagle-2 de, indiği ekvator bölgesinde yaşam izi arayacak.
Bu araştırmada "Beagle-2" ve "Mars Ekspresi"nde bulunan son derece gelişmiş aygıtlar kullanılacak. Bu aygıtlar arasında, yeraltı sondaj radarı, yüksek çözünürlüğe sahip kamera, atmosferi ve yüzeyi inceleyecek tayfölçerler, plazma analiz aygıtı vs. bulunuyor.
"Beagle-2'nin" fazlasıyla hassas "burnu", gaz analizi yaparak,eskiden ya da hali hazırda biyolojik faaliyet olup olmadığını anlayacak. "Burun", çevrede biyolojik süreçlere katılmış olabilecek karbonat varsa bunları ve metan gibi değişik gazları tespit edecek.
"Beagle-2", ayrıca toprak altından ya da kaya diplerinden numune alacak. Bu işlemi, "köstebek" adı verilen aletiyle yapacak. "Köstebek", yüzeyde 6 saniyede 1 cm yol alabilen ve kazarak 2 metre derine inebilen bir alet.
"Mars Ekspresi"'nin, bu çalışmalarıyla Kızıl gezegenin keşfi uğrundaki uluslararası çabalara hatırı sayılır bir katkı sağlaması bekleniyor.