Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, ‘‘Kur politikalarında akıllı davranmak gerekir’’ diyerek, Merkez Bankası'na ‘‘Eski programda bu dönemlerde kur 1.700 gözüküyor. Bunu ne zaman yapacaksınız’’ sorusunu yöneltti.

Dış Ticaret ve Gümrüklerden Sorumlu Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, bir yandan Merkez Bankası'nın bağımsızlığını savunurken diğer yandan da ‘‘üstüne düşeni yapmasını’’ istedi. Tüzmen, ihracattaki fırsatların ‘‘ıskalanmaması’’ için Merkez Bankası'nın proaktif davranması gerektiğini savundu.

Dün İstanbul'da TİM (Türkiye İhracatçılar Meclisi) Başkanı Oğuz Satıcı, Dış Ticaret Müsteşarı Tuncer Kayalar ve Eximbank Genel Müdürü Ahmet Kılıçoğlu ile birlikte Eximbank'ın 2003 yılı hedeflerini ve yeni düzenlemeleri açıklayan Bakan Kürşad Tüzmen, SARS kaynaklı ihracat artışı için Merkez Bankası desteğinin gerektiğini savundu. İhracatın ithalatı karşılama oranının Türkiye gibi ülkelerde önemli olduğunu dile getiren Tüzmen, ‘‘Şu anda refleks değil, proaktif olmak gerekir’’ dedi. Merkez Bankası gibi kurumların ‘‘bağımsızlıklarını tartışılır hale getirmeden, kendi üstlerine düşeni başka yerden ikaz ve uyarı almadan’’ yapmaları gerektiğini söyleyen Tüzmen, dünyadaki diğer bütün kuruluşların böyle davrandıklarını belirtti.

ISKALAMAMAK LAZIM

İhracatta normal artışın yanı sıra konjonktürel artışlar da olabileceğini anlatan ve ‘‘Iskalamamak lazım’’ diyen Tüzmen, sözlerine şöyle devam etti:

‘‘Eğer bu ülkenin ihracatçısı yurdışında belli pazar büyüklüklerine erişmişse, kár etmeden o piyasalarda rekabet ediyorsa normal ihracat artış trendine bakarak hareket etmek lazım. Uzakdoğu'da bir hastalık çıkınca, hiç istemezdik ama siparişler bizim ülkemize kaymaya başladı. Şimdi bunu da gözönünde bulundurmak lazım. Siparişler buraya kayarken Türkiye'deki ihracatçının böylesine bir ortamda bu siparişleri tam karşılama, bu siparişleri zamanında bu şekildeki bir kur dolayısıyla karşılayamama durumuna gelmesini ileride kim kime nasıl izah edecek? Bu anlıktır. Bu zamandan yararlanmamız gerekir. Ondan sonra yine kendimize göre ayarlamanızı yaparsınız. Bırakın kendi serbestisi içerisinde gitsin. Baştan konan programları görüyorsunuz. 1 milyon 700'ü ne zaman yapacaksınız? Eskiden konan programda 1 milyon 700 gözüküyor. Son bir, iki ayda mı yapacaksınız? Kur ortada, dolayısıyla bizim şu aşamada ortalığı çok fazla çalkamalamadan, bulandırmadan, akıllı, rasyonel davranmamız lazım.’’

3. KEZ HATA OLMAZ

Bütün bürokratlarların ve ilgili bakanlıkların döviz kurları üzerinde çalışmalarını sürdürdüklerini söyleyen Tüzmen, ‘‘Önümüzdeki dönemde kurun kendi içinde dengeleye ulaşacağına inanıyorum. Kur dengeye hatalarımızı tekrarlamayarak kavuşacak’’ dedi. Hata yapılabileceğini ancak bir hatanın tekrarlanmaması gerektiğini vurgulayan Tüzmen ‘‘2000 ve 2001'de yaptığımız hataları tekrarlamamız lazım. O dönemde de biz söyledik. Dedik ki ‘hatayı herkes yapabilir. Aynı hatayı 2 kere yapmamak esastır.' İki kere yapıldı. Üçüncü kere hiç yapılmaması lazım’’ diye konuştu.

Merkez Bankası Başkanı’na ilişkin soru üzerine de Tüzmen, ‘‘Ben kişileri konuşmuyorum, prensipleri konuşuyorum. Siyasetçi olarak benim için kişiler önemli değil. Benim görevim, prensipleri, ilkeleri konuşmaktır’’ dedi.

Dövize müdahale etmeyin ama piyasaya hakim olun

TİM Başkanı Oğuz Satıcı, döviz kurlarına müdahale edilmesini doğru bulmadıklarını dile getirirken, ‘‘Ama Merkez Bankası'nın yönlendirici, yapıcı yönünü unutmadan, proaktif bir yaklaşımla piyasalara hakim olmasını talep ediyoruz’’ dedi. Merkez Bankası'ndan elindeki gücü sadece fiyat istikrarına yönelik kullanmasını doğru bulmayan Satıcı, ‘‘Döviz kurlarının tepetaklak aşağı gitmesi sadece ihracatçının değil Türkiye'de yaşayan herkesin şikayeti’’ diye konuştu. Döviz kurları kontrolsüz biçimde aşağı gittiği sürece Türkiye'nin üretimden uzaklaştığını, yakında ihracattan da uzaklaşmaya başlayacağını savunan Satıcı, ‘‘Bu da Türkiye için cari açığın büyümesi demek ki, son göstergelerde cari açık kırmızı alarmı net şekilde veriyor. Türkiye'nin yaşamış olduğu filmin devamı gibi kendini ortaya koyuyor’’ dedi. ‘‘Merkez Bankası o zaman da proaktif davranmamıştı, şimdi de aynı basiretsizliği gösteriyor’’ diyen Satıcı, şöyle devam etti: ‘‘Merkez Bankası bağımsız, özerk kurumdur, tamam iyi güzel ama neye karşı özerk kurum? Tabii ki biz de özerk kurum ve kurulları savunuyoruz. Ancak, biz her noktada düşüncelerimizi yüksek sesle konuşacağız, herkes de buna tahammül edecek. Bu, baskı yapmak değil, uyarmaktır.’’

Eximbank'tan 5 ayda 1.6 katrilyon kredi

Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, ihracatın nisan sonu itibariyle yıllık bazda 39.8 milyar dolar ulaştığını belirterek, bunda Türk Eximbank'ın rolünün de olduğunu vurguladı. Tüzmen, ‘‘Bankanın 26 Mayıs'a kadar kullandırdığı kısa vadeli ihracat kredileri bir önceki yılın aynı dönemine göre TL bazında yüzde 42, dolar bazında yüzde 20 oranında artarak 1.6 katrilyon TL'ye (1 milyar dolar) ulaştı’’ dedi.

Faizde indirime biz karar veririz

Merkez Bankası Başkanı Süreyya Serdengeçti'nin CHP yetkililerine verdiği brifingte, şu anda faiz indirimi konusunda gerekli koşullar ve ortamın oluşup oluşmadığı konusunda değerlendirmelerin yapılmakta olduğunu, bunun sonucunda ihtiyaç hissedilmesi halinde gerekli kararların, geçmişte olduğu gibi her zaman alınabileceğini söylediği öğrenildi.

Merkez Bankası Başkanı Serdengeçti, CHP Genel Başkanı Deniz Baykal ve CHP yönetimine, ekonomideki görünüm ve para politikası ile ilgili bir brifing verdi. Brifingin ardından Başkan Serdengeçti, gazetecilere yaptığı açıklamada, özerkliğin ayrılmaz bir parçası olan hesap verebilirlik çerçevesinde sadece iktidar partisine değil, Meclis'te temsil edilen diğer partilere de bilgi verdiklerini ifade etti.

Serdengeçti, bu çerçevede CHP'ye de para politikası ve ekonomideki görünüm hakkında brifing verdiklerini kaydetti.

Bu arada alınan bilgilere göre Serdengeçti, Merkez Bankası'nın, iki yıldır sürekli açıkladığı gibi kısa vadeli faizleri, gelecekteki enflasyona yönelik bir politika aracı olarak kullandığını vurguladı.

Gelecekteki enflasyona ilişkin öngörüleri, sadece anketler değil, kamu maliyesi başta olmak üzere ekonominin her alanına ilişkin değerlendirmelerin oluşturduğuna işaret eden Serdengeçti'nin, bu nedenle ‘‘piyasalardaki aşırı beklentiler ya da siyasetten veya çeşitli kesimlerden gelen beyanatlardan dolayı, kısa vadeli faizlerde değişiklik beklemenin doğru olmadığını’’ vurguladığı da öğrenildi.

Brifing sonrasında bilgi veren CHP yetkilileri ise toplantıda Başkan Serdengeçti'nin ‘‘Faiz indiriminin bir miktar olabileceğini, ancak bunun zamanı olduğunu, faiz indirimiyle ilgili bir değerlendirme yaptıklarını’’ belirttiğini ifade ettiler.

Merkez Bankası programı hükümet hedeflerine uygun

Başbakan Yardımcısı Abdüllatif Şener, Merze Bankası'nın bağımsız bir kuruluş olduğunu hatırlatarak, ‘‘Merkez Bankası enflasyon, fiyat istikrarı ile ilgili politikaları konusunda, kendi araçlarını belirledi. Para tabanını ona göre oluşturdu. Ve buna öncelik vermek suretiyle yine Merkez Bankası, kanununa uygun olarak, hükümetin büyüme ve istihdam politikaların destekleyecek şekilde programını yürütmektedir’’ dedi.

Türkiye'nin artık, enflasyonsuz bir ortama doğru hızla, istikrarlı şekilde yürüdüğüne işaret eden Şener, 2003 yılı için öngörülen yüzde 5'lik büyüme hedefinin aşılabileceğini tahmin ettiğini söyledi.

Şener, Stratejik Teknik ve Ekonomik Araştırmalar Merkezi (STEAM) organizasyonunda, Ankara Bilkent Otel'de yapılan ‘‘Kurumsal İyi Yönetim İlkeleri Arenası’’nda gazetecilerin sorularını yanıtladı.

Makro hedeflerin öngörüldüğü şekilde devam ettiğini belirten Abdüllatif Şener, göstergelere bakıldığında faiz oranlarının düşme trendine girdiğini ifade etti.