23/05/2003 anasayfa>>> <<<önceki gün   bugün   sonraki gün>>>
English
yenibir.com
Genç Hürriyetim
Agora
Gündem
Politika
Avrupa Birliği
Dünya
Ekonomi
Spor
Yaşam
Teknonet
Tüm Haberler
Yazarlar
Kültür Sanat
Magazin
Özel Dosyalar
Hava Durumu
Astronet
Televizyon
HÜRRİYET EKLER
Bilim
Otoyaşam
Seyahat
Pazar
Kelebek
Teknonet Son Güncelleme 10:49
23.05.2003
Göç eden kelebeklerin sırrı çözüldü
Monark kelebekleri göç ederken...
 

ABD'li bilim adamları her yıl Kuzey Amerika'dan Meksika'ya göç eden monark kelebeklerinin 4.800 km'lik bu yolculuğu nasıl gerçekleştirdiğini ortaya çıkardı. Kelebeklerin yılın hangi zamanında, ne tarafa uçacaklarını, vücutlarındaki doğal saat yardımıyla bulduğu belirlendi. Monark kelebeği güneşe bağlı olarak çalışan vücut saatiyle uçması gereken yönü tespit ediyor.

Kelebekler dünyasının en ilginç üyelerinden biri olan monark kelebekleri, her bahar Kuzey Amerika'dan yola çıkarak yazı geçirecekleri ve üreyecekleri güneye, Meksika'ya doğru göç ediyor. Sonbahar geldiğinde de ilk göç eden kelebeklerin torunlarının torunları büyük gruplar halinde geri dönerek aynı yolculuğu tamamlıyor ve göçün başladığı noktadaki aynı ağaçların üzerinde kışı geçiriyor.

Bilim adamları geçmişteki çalışmaların kelebeklerin bu yolculuğu güneşin yardımıyla yaptığını ortaya çıkardığını, ancak bugüne kadar turuncu siyah renkli kelebeklerin, güneşin gökyüzündeki pozisyonunun değişiminden yararlanarak yollarını bulma mekanizmasının sırrını çözemediklerini belirtiyor.

VÜCUT SAATİYLE YÖN BULUYORLAR
Massachusetts Üniversitesi tarafından yapılan yeni araştırma ise kelebeklerin vücudun 24 saatlik devrine ait bir "doğal saat" yardımıyla yollarını bulduğunu gösteriyor.

Neredeyse bütün hayvanlarda vücut saati bulunuyor. Gün ışığıyla kendisini ayarlayan vücut saati, canlıların uyku, yemek ve diğer biyolojik ve davranışsal fonksiyonlarını etkiliyor.

Laboratuvar ortamında sabah 7-akşam 7 arasında dışardaki sonbahar günışığına benzer yapay günışığına maruz bırakılan kelebekler, dışarı salındıklarında Meksika yani güneybatı yönünü bulmayı başardı. Ancak daha erken, yani gece 1-öğlen 1 arasında günışığına maruz bırakılan kelebeklerin, dışarı salındıklarında yönlerini şaşırarak güneydoğuya yöneldiği görüldü.

Monark kelebeklerinin göç etmek için, 24 saatlik düzene sahip vücut saatine ihtiyaç duyduklarını söyleyen bilim adamları, bu saatin ayarı bozulduğunda Meksika yönünü bulamadıklarını belirtti.

Bu bulgunun canlıların yön bulma, göç etme mekanizmalarını anlama yolunda çok önemli bir keşif olduğuna dikkat çekildi.

 
(Hürriyetim)


Ana Sayfa | Son Dakika | Tüm haberler | Gündem | Dünya | Ekonomi | Spor | Yaşam | Bilim-Teknoloji | Yazarlar
Kültür Sanat | Magazin | Özel Dosyalar | Piyasanet | Hava Durumu | Astronet | Televizyon
İnsan Kaynakları | | Arama+Arşiv | Bize ulaşın | Yardım
© Copyright 2003 Hürriyetim
www.hurriyetkurumsal.com