Hurrem ŞATIROĞLU

Merkez Bankası, dolara dün önce 1 milyon 450 binden daha sonra 1 milyon 475 bin liradan iki kez müdahale etti. ‘Aşırı oynaklığı engellemek için’ yapılan müdahalelerin ilkinde 1 milyon 490 bine yükselip 1 milyon 475 bine düşen dolar, ikincide 1.5 milyonu görüp günü 1 milyon 490 binden kapattı.

Merkez Bankası, dolar kurunun 1 milyon 450 bin liraya kadar çekilmesi üzerine bu ay, 10 gün arayla, ‘iki adımlı’ ikinci dolar müdahalesini gerçekleştirdi. 12 Mayıs'ta da dolardaki oynaklığa müdahale eden Merkez Bankası, dünkü ilk müdahalesiyle, doları 1 milyon 450 binden, 1 milyon 490 bine yükseltti. Ancak dolar müdahaleden sonra yeniden 1 milyon 475 bin liraya indi.

Bunun üzerine Merkez Bankası yeniden alıma geçerek ikinci adımı başlattı ve bankalararası piyasada doların 1.5 milyon liraya kadar yükselmesini sağladı. Bankalararası piyasada dolar bu müdahale sonrasında 10 bin lira daha gerileyip 1 milyon 490 bin liradan kapandı. Böylece Merkez Bankası iki adımlı bir müdahale ile güniçi itibariyle doları 40 bin lira yukarıya çekti.

Günlük kapanışlar bazında ise Merkez Bankası dolar satış kuru yaklaşık 8 bin liralık düşüşle 1 milyon 465 bin lira oldu. İstanbul serbest piyasasında ise doların satış değeri 1 milyon 485 bin lira oldu. Merkez Bankası dolar alımı nedeniyle yaptığı açıklamada, kurların ‘ödemeler dengesi veya ters para ikamesinden’ değil, ‘vergi ödemeleri nedeniyle gerçekleşen dolar satışı ve dolara yönelik talebin daralmasıyla’ geriledini belirtti.

GÜN DÜŞÜŞLE BAŞLADI

Merkez Bankası dolar satış kuru salı gününü 1 milyon 473 bin liradan kapattıktan sonra bankalararası piyasa dünkü işlemlere 1 milyon 457 bin lirayla 1 milyon 462 binli aralıkta verilen kotasyonlarla başladı.

Günün ilerleyen saatlerinde kotasyonların 1 milyon 450 bine kadar düşmesi üzerine Merkez Bankası saat 15.20'den itibaren bankalardan dolar alımı yapmaya başladı.

Bu alımlar bankalararası piyasada doların değerini 1 milyon 490 binle 1 milyon 495 bin lira arasına kadar yükseltti. Ancak Merkez Bankası'nın bankalardan yaptığı alım kesilince dolar yeniden 1 milyon 480 binlere düştü. Önceki gün 24 bin lira düşerek 1 milyon 473 bin lira olan Merkez Bankası dolar satış kuru dün de 8 bin liralık geriledi. Bu kapanış 7 Haziran 2002'deki 1 milyon 452 bin liralık Merkez Bankası dolar satış değerinden sonra gerçekleşen en düşük değer oldu.

Merkez Bankası dünkü dolar alım müdahalesi ile ilgili yaptığı açıklamada, Merkez Bankası'nın döviz kurlarında her iki yöndeki aşırı oynaklık halinde müdahale edebileceği hatırlatıladı.

Doların ‘ürküten’ düşüşü neden oldu

ABD'de de ekonomi olumsuz görüntü veriyor. Durgunluk beklentisi var ve bu gelişme uluslararası piyasalarda dolardan kaçışa neden oluyor.

Avrupa Birliği (AB), ABD'nin ekonomik adımlarını yakından takip ediyor. Ancak henüz AB ekonomisi için tedbir almadı. Başta Almanya olmak üzere AB ekonomisi de dünyayı tedirgin eder hale geldi.

Japonya bu yıl başından itibaren yaklaşık 23 trilyon yen (yaklaşık 24 milyar dolar) satmasına karşılık Jap0n Yeni dolar karşısında güçleniyor.

Türkiye'de AK Parti Hükümeti IMF ile uyum içinde çalışmayı sürdürüyor.

Bu yılbaşından itibaren çeşitli tedirginlikler ve Irak Savaşı nedeniyle Türkiye'deki faizler yüksek seyretti.

Dolar bütün dünyada düşüş eğilimindeyken Türkiye'deki dolarizasyon süreci kesintiye uğramadı.

Türk yatırımcısı, dolar satıp, yüksek faizleri değerlendirmek amacıyla Türk Lirası'na ve TL getirili enstrümanlara yöneldi.

Vergi dönemi olması nedeniyle satışı artan doları satın alacak yatırımcı sayısının azaldı.

150 milyon dolarlık alım müdahalesi

Kurdaki aşırı oynaklığı engellemeye çalışan Merkez Bankası'nın dünkü alımlarda toplam 150 milyon doların üzerinde alım yaptığı ileri sürüldü. İlk alımında 100 milyon dolar düzeyinde ikincisinde de 50 milyon doların üzerinde alım yapıldığı belirtildi. Dünkü, Merkez’in 11 Temmuz ve 24 Aralık 2002 tarihlerindeki satım, 2 Aralık 2002 ve 12 Mayıs 2003'teki alım müdahalelerinden sonra 5'inci doğrudan alım müdahalesiydi.

Fonlar ve dolara müdahale yaradı, borsa yükseldi

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) dünkü seanslarını 113 puanlık yükselişle kapattı. Dünkü seanslarını 10.400-10.600 puan arasında dalgalanarak geçiren İMKB-100 Endeksi, öğleden sonra yabancı satışlarına rağmen fonlardan gelen alımlarla toparlanmaya başladıktan kısa süre sonra Merkez Bankası'nın dolar alımından da olumlu etkilenerek 10.600 puana dayandı. Seansın sonlarına doğru kár amaçlı satışlardan etkilenen piyasa bu satışlara rağmen 10.540 puan kapanarak önceki güne göre 113 puanlık artış kaydetti.