Dışişleri Bakanlığı yetkililerinin buna gerek olmadığı yolundaki görüşlerine karşın komisyon, Dışişleri ile Genelkurmay Başkanlığı yetkililerinin bu konuda ortak bir çalışma yaparak beyan konusunda bir formül bulmaları için, 27 Mayıs Salı günü biraraya gelmek üzere toplantıyı sonlandırdı.
    
MEDENİ HAKLAR SÖZLEŞMESİ
    
Birleşmiş Milletler (BM) tarafından 16 Aralık 1966 tarihinde imzaya açılan ''Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme'' Türkiye tarafından 2000 yılında imzalandı. Türkiye sözleşmeyi imzalarken bazı beyanlarda bulundu ve çekince koydu.
   
Türkiye, bütün halkların kendi kaderlerini tayin etme hakkına sahip olduklarını ve bu hak gereğince halkların kendi siyasal statülerini özgürce kararlaştıracaklarını hükme bağlayan ve başta ırk, renk, cinsiyet, dil ve din olmak üzere her türlü ayrımcılığın önlenmesini öngören 53 maddelik sözleşmenin bir maddesine çekince koydu.

Türkiye çekincesinde, ''Türkiye Cumhuriyeti, sözleşmenin 27. maddesini, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın ve 24 Temmuz 1923 tarihli Lozan Barış Anlaşması ve Ek'lerinin ilgili hükümlerine ve usullerine göre uygulama hakkını saklı tutar'' ifadesini kullandı. 
   
Türkiye'nin çekince koyduğu sözleşmenin 27. maddesi ise şöyle: 
   
''Etnik, dinsel ya da dil azınlıklarının bulunduğu devletlerde, bu azınlıklara mensup olan kişiler, kendi gruplarının diğer üyeleri ile birlikte kendi kültürlerinden yararlanma, kendi dinlerine inanma ve bu dine göre ibadet etme ya da kendi dillerini kullanma hakkından yoksun bırakılamayacaklardır.'' 
   
Türkiye ayrıca sözleşmeyi imzalarken yaptığı beyanlarda ''TürkiyeCumhuriyeti bu sözleşmeden doğan yükümlülüklerini, BM Yasası (Charter) çerçevesindeki yükümlülüklerine uygun olarak yerine getireceğini, yalnızca diplomatik ilişkisi bulunan taraf devletlere karşı uygulanacağını ve bu sözleşmenin ancak Türkiye Cumhuriyeti'nin Anayasası'nın ve yasal ve idari düzeninin yürürlükte olduğu ülkesel sınırlar itibariyle onaylanmış bulunduğunu beyan eder'' ifadesine yer verdi. 
       
EKONOMİK, SOSYAL VE KÜLTÜREL HAKLAR SÖZLEŞMESİ
    
Türkiye'nin Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Sözleşme'yle birlikte imzaladığı Ekonomik, sosyal ve Kültürel Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme, bireylerin sahip olduğu temel ekonomik, sosyal ve kültürel hakları tanımlayan ve bunların kullanılması ile ilgili genel koşulları saptıyor.

Sözleşmede, herhangi bir ayrım gözetilmeden eşitlik, eşit işe eşit ücret, sendika ve toplu sözleşme hakkı, grev hakkı, sosyal güvenlik hakkı, eğitim hakkı, aile kurma hakkı, kültürel faaliyetlerde bulunma hakkı, çalışma şartlarının iyileştirilmesi gibi ekonomik ve sosyal alanlara ilişkin hükümler yer alıyor. Sözleşmeye taraf olan devletler, bu hakları hiçbir ayrım gözetmeden uygulamakla yükümlü tutuluyor.

Türkiye sözleşmeyi 3 beyan ve bir çekince koyarak imzaladı. Beyanlarda, Türkiye'nin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini, BM Yasası çerçevesindeki yükümlülüklerine uygun olarak yerine getireceği, hükümlerin yalnızca diplomatik ilişkisi bunun taraf devletlere karşı uygulanacağı, sözleşmenin ancak Türkiye Cumhuriyeti'nin yasal ve idari düzeninin yürürlükte olduğu ülkesel sınırlar itibarıyla onaylandığı ifade edildi.
   
Ayrıca Türkiye, sözleşmenin eğitimle ilgili 13. maddesinde öngörülen bazı hükümlerine çekince koydu.
   
Çekince konulan hükümler, velilere, çocukları için kamu okulları dışındaki okulları seçme özgürlüğüne ve çocuklarına kendi inançlarına uygun dinsel ve ahlaki eğitim verme serbestliklerine saygı gösterilmesini, bireylerin ve kuruluşların eğitim kurumlarını kurma veyönetme özgürlüklerinin kısıtlanamayacağını öngörüyor. 
   
Türkiye bu hükümlere, Anayasa'nın ''devletin bütünlüğü, resmi dili, bayrağı milli marşı ve başkenti''ni belirleyen 3. maddesi, ''temel hak ve hürriyetlerin kötüye kullanılmamasını'' düzenleyen 14. maddesi ve ''eğitim ve öğretim hakkı ve ödevi''ni düzenleyen 42. maddesi çerçevesinde uygulama hakkını saklı tuttuğunu belirterek çekince koydu.