Hiç kimse bir asker kadar savaştan nefret edemez Düşmanla ilk temasa girmeden hiçbir plan işe yaramaz İşimizi çok ciddiye almalıyız, ama kendimizi asla çok ciddiye almamalıyız.

Irak'a Özgürlük Operasyonu'nun Başkomutanı General Tommy Franks, çok savaşa girmiş, çok gün görmüş bir asker. Tommy Franks, ‘‘Hiç kimse bir asker kadar savaştan nefret etmez’’ sözüyle de tanınıyor. Savaşın ayak sesleriyle birlikte dünyanın en ünlü haber dergileri Time, Newsweek ve L'Express, 57 yaşındaki generali kapak konusu yaptı.

General Franks, Oklahoma'nın güneydoğusundaki küçük bir kasabada, Wynnewood'da dünyaya geldi. Annesi ev kadını, babası da teknisyendi. Çocukluğunda ailesiyle birlikte Teksas'ın Midland kentine göç etti. Aynı tarihlerde Bush ailesi de Connecticut'dan Teksas'a geldi. İki aile birbirini tanımıyordu. Delikanlı Tomm Franks'in devam ettiği lisede Laura Bush da okuyordu. Daha sonra ABD'nin bir numaralı hanımefendisi olan Laura Bush, bugün çocukluğundaki Tommy Franks'i hatırlamıyor.

Emekli lise müdürü ise 2'nci Körfez Savaşı'nın Merkez Kuvvetler Komutanı Franks'i ‘‘vasat bir öğrenci’’ olarak hayl meyal hatırlıyor. Bir gün karşılaştıklarında yaşlı öğretmen Franks'a ‘‘hiç de parlak bir öğrenci olmadığını‘‘ söylemiş. Franks'in cevabı ise‘‘Amerika ne kadar büyük bir ülke değil mi?’’ olmuş.

General Franks, Midland'ın tozlu topraklı yollarında geçen ilk gençlık yıllarını şöyle özetliyor: Kuş avlamak, motosiklete binmek, puro ve margarita içmek...

Teksas Üniversitesi'ne kaydını yaptıran Franks, 1965 yılında yüksek öğretimini yarım bıraktı ve orduya yazıldı. İki yıl sonra topçu piyade olarak Vietnam'a gönderildi. Franks, 9'uncu Piyade Tümeni'nde Vietkonglulara top mermisi yağdırırken 3 kez yaralandı. Bunlardan biri çok ciddi bir yaraydı. Hatırasını hálá bacağında taşıyor, ama nedense o günlerden söz etmeyi hiç sevmiyor.

EŞİNE VERDİĞİ SÖZ

General Franks, şafakla birlikte ayağa kalkan insanlardan. Saat 04:00'te daima ayaktadır. Country ve 1950'lerin pop müziklerini dinlemeyi seviyor: Travis Tritt, Garth Brooks... Kimi zaman şarkılara eşlik ettiğinde yaptığı gürültü, eşi Cathy'i uyandıracak şiddette oluyor.

Franks, eşi Cathy'nin ‘‘yaşamındaki rehber’’ olduğunu söylüyor. 35 yıl önce ilk buluşmalarında ‘‘Doktor Jivago’’ filmine gitmişler, iki yıl sonra da Yüzbaşı rütbesindeki Franks, evlenme teklifinde bulunmuş. Nikah töreninde ise eşine şöyle bir söz vermiş: ‘‘Yakında ordudan ayrılacağım.’’

Cathy, her sabah eşini ‘‘Git ve demokrasi için dünyayı daha güvenli bir hale getir’’ diye uyarark uğurluyor. Franks ailesinin kızları Jacqueline de bir askerle evli. İki torunu General Franks'i ‘‘Pooh’’ diye çağırıyorlar.

EMEKLİLİĞE ONAY YOK

General Franks, 2002'nin ortalarında eşine yıllar önce verdiği sözü yerine getirerek emekli olmayı hedefliyordu. Ama Başkan Bush'dan onay çıkmadı. Çalışması kolay, istikrarlı bir komutandı ve o tarihlerde de Savunma Bakanı Rumsfeld'in güvenini kazanmıştı.

En sevdiği film Anlat Bakalım

General Franks, en karmaşık iletişim araçlarıyla donatılmış Boeing 707 ile seyahat ediyor. Uçakta savaş sohbetlerine mola verildiğinde film seyretmeyi yeğliyor. Son favori filmi ise ‘‘Analyze This’’ (Anlat Bakalım). Uçakta sızıp kalan bir görevliyi başından aşağı bir şişe su dökerek uyandırıyor. Generale genellikle eşi Cathy de eşlik ediyor.

Vatan, millet nutku yok, şakalaşma var

General Franks'in bir özelliği de birlikleri ziyaret ettiğnide ‘‘görev aşkı, vatan, millet, kahramanlık’’ gibi parlak sözler söylememesi, hemen askerlerinin aralarına karışması ve el sıkışıp espriler yapması. Basına ender olarak röportaj veriyor. Yüksek teknolojiye rağmen kara harekatındaki sonucu, askerlerin belirlediğine inanıyor. Tommy Franks, ‘‘Rummy’’ lakaplı Savunma Bakanı Donald Rumsfeld'in mimarı olduğu yeni askeri doktrine karşı çıkmasıyla da büyük puan topladı. Rumsfeld ‘‘hız’’ı savunuyordu, Franks ise ‘‘temkinli’’ olmayı. Time Dergisi'nin benzetmesine göre ‘‘Rummy tavşan, Tommy kaplumbağa’’ydı. Irak'a savaş planlarında hayli çatıştılar, ama orta yolu buldular. Tek sıkıntısı savaştaki can kaybının en az olmasıydı. Rummy ve Tommy, savaş planlarının masaya yatırıldığı geçen ocak ayında bir ‘‘suşi’’ kaçamağı yaptılar. Eşleri kent dışındaydı. Tommy Franks, Savunma Bakanı'nın önerisiyle hayatında ilk kez suşi yedi.

Hareketli tanklara top icat eden asker

General Tommy Franks, Vietnam Savaşı'nın ardından Teksas, Kore, Almanya ve Pentagon'da başarılarıyla üstlerinin dikkatini çekti. Birlikte çalıştığı emekli General Crosbie Saint, ‘‘Hareket halindeki tanklara karşı uzun menzilli top kullanımını icat eden Tommy'dir. Bu taktik Irak'taki savaşta da gündeme gelecektir’’ dedi. Zirveyi yakalayan tüm yıldızlar gibi Franks da kendi başarısını yaratanlardan. Çöl Fırtınası'nda helikopter ve kara birliklerini yönlendirdi. Onun için ‘‘En karmaşık durumlardan sıyrılmayı ve teoriden derhal pratiğe aktarmada üstüne yoktur’’ deniyor.

Tarif edilemeyecek ölçüde detay tutkunu

Çevresindekilere göre General Franks, ‘‘tarif edilmez bir detay tutkunu’’dur. Ekibinin de kendisi de gibi çevik olmasında ısrar eder. Florida'nın Tampa kentindeki Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Amerikan ordusunun en tuhaf örgütlenmesidir. Bu komutanlığın kendine ait ordusu yoktur, ama 25 ülkedeki askeri operasyonlardan sorumludur. CENTCOM'daki 3200 görevli, hem Afganistan'daki operasyonu, hem de Irak'taki savaşı yönlendirir. Franks çok iyi bir dinleyicidir, ama zaman kaybı olan sızlanmalara dayanamaz. Arap liderlerini mütevazı haliyle, fiziksel gücüyle etkilemiştir ve ilişkileri gayet iyidir. Hem bir savaşçıdır, hem usta bir diplomat.