KIZILHAÇ KOMİTESİ: CENEVRE SÖZLEŞMELERİNE UYULSUN
Uluslararası Kızılhaç Komitesi, Irak'ta savaşın tüm taraflarına Cenevre sözleşmelerine uymaları çağrısında bulundu ve sivillerle esirlerin yaşamlarının korunması için gereken her şeyin yapılmasını istedi. Kızılhaç Komitesi Başkanı Jakob Kellenberger, uluslararası hukukta kimyasal, biyolojik ve nükleer silahların kullanılmasının yasak olduğunu hatırlattı.
''Savaş yöntemleri ve araçlarının seçim hakkının sınırsız olmadığını'' belirten Kellenberger, savaş konusundaki Cenevre sözleşmelerinin sivillere doğrudan saldırıları yasakladığını ve savaşan taraflardan, sivillerin yaşamlarının korunması için gereken her tedbiri almalarını istediğini hatırlattı.
FRANSA: SAVAŞ MÜMKÜN OLAN EN KISA SÜREDE BİTİRİLMELİ
Fransa Dışişleri Bakanlığı, Irak'a saldırıdan ''derin kaygı'' duyulduğunu belirterek, savaşın mümkün olanen kısa sürede bitirilmesi çağrısında bulundu. Bakanlığın açıklamasında, ''Irak'a ilk askeri harekat başlarken, Fransız yetkililer, derin kaygılarını bildirir'' denildi. ''Fransız yetkililerin savaşın mümkün olan en kısa sürede biteceğini ümit ettiği'' kaydedilen açıklamada, bölgedeki ülkelere, durumu ağırlaştıracak girişimlerden kaçınmaları çağrısında da bulunuldu.
BELÇİKA'DAN KINAMA
Belçika Başbakanı Guy Verhofstadt, ABD'nin Irak'a saldırmasını kınadı.Brüksel'de basın toplantısı yapan başbakan, saldırıyı, ''uluslararası hukuk düzeninden ayrılmak'' olarak nitelendirdi ve barış için Fransa ve Almanya ile ortaklaşa çalışacaklarını belirtti. Dışişleri Bakanı Louis Michel de, radyoda konuşurken, ''Savaş felakettir'' dedi.
ALMANYA ''ENDİŞE VE DEHŞET DUYUYOR''
Almanya savaşın başlamasından ''endişeve dehşet'' duyduğunu bildirdi. Almanya hükümeti bugün yaptığı açıklamada, ''Irak'a karşı savaşın başladığı haberi federal hükümette derin endişe ve dehşet uyandırmıştır. Şimdi Irak'lı sivillerin insani bir felaket yaşamaması için her şey yapılmalıdır'' denildi.
Açıklamada, ''Hükümet, askeri harekatın en kısa zamanda sona ermesini umuyor. Savaşan tarafların sivil kayıpları önlemek için her şeyi yapmasını bekliyor. Bu özellikle kitle imha silahlarının kullanılmasından kaçınılmasını içeriyor'' denildi.
BM silah denetçilerinin Irak'ı silahsızlandırmada başarı kazanmakta olduklarını tekrarlayan Alman hükümeti, denetçilerin işlerine devam etmesine izin verilmemiş olmasından üzüntü duyduğunu kaydetti.
YUNANİSTAN: HAYAL KIRIKLIĞI İÇİNDEYİZ
AB Dönem Başkanı Yunanistan'ın Hükümet Sözcü Vekili Tlemahos Hitiris, ''Günün erken saatlerinde başlayan, aslında kaçınılabilecek nitelikteki, Irak'ı hedef alan savaşın Atina'da hayal kırıklığı yarattığını'' söyledi. Hitiris, basın toplantısında, Yunanistan'ın savaşa katılmadığını ve hükümetin tüm güvenlik önlemlerini aldığını açıkladı.
PUTİN: IRAK SAVAŞI SİYASİ HATA
Rus lideri Vladimir Putin, ABD'nin busabah Irak'a karşı giriştiği saldırının ''büyük bir siyasi hata'' olduğunu bildirdi. Putin, Irak'taki savaşı haklı çıkaracak hiçbir gerekçe olmadığını belirterek, ''Amerikan operasyonunun derhal durması gerektiğini'' kaydetti. Putin, Irak'a saldırının uluslararası norm ve ilkelere, BM ilkelerine aykırı olduğunu belirterek, ''Irak'ın kitle imha silahı olup olmadığını bilmeden, eğer varsa ne yapılabilir ve ne kadar zamanda imha edilebilir'' gibi sorulara yanıt verilmeden saldırı düzenlenmesine gerek olmadığını ifade etti.
İTALYA: DİPLOMATİK YOLLAR SONA ERMİŞTİ
İtalya Dışişleri Bakanı Franco Frattini, Irak savaşının başlamasının ardından, ''Maalesef diplomatik yollar sona ermişti. Bu saldırının masum sivillerin hayatına malolmamasını temenni ediyoruz'' dedi. Frattini, savaş nedeniyle ABDve AB yetkilileriyle sürekli temas halinde olduğunu kaydetti ve AB'ninortak bir çizgide hareket etmesini umduğunu söyledi. Frattini, Irak'ta savaşın genişlemesi halinde İtalya'nın ABD'nin yanında yer alıp almayacağı sorusuna, ''İtalya savaşın dışında kalacak'' cevabını verdi.
ÇİN: SALDIRI ULUSLARARASI HUKUKUN İHLALİ
Çin, Irak'a karşı saldırının derhal durdurulmasını istedi. Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Kong Quan, ABD liderliğindeki askeri güçlerin Irak'a yönelik saldırısının, uluslararası topluluğun buna karşı olduğu göz ardı edilerek yapıldığını söyledi. Irak'a saldırının BM ana sözleşmesi ve uluslararası hukuk normlarının ihlali olduğunu belirten Kong, ''Üzüntü ve hayal kırıklığımızı bildiriyoruz'' dedi.
İSVEÇ, PAKİSTAN, KAMBOÇYA, BAHREYN VE MALEZYA
İsveç Başbakanı Goeran Persson, Bağdat'ta başlayan Amerikan bombardımanından üzüntü duyduğunu belirtti. Persson, bu operasyonun ''uluslararası hukukun ihlali'' olduğunu belirtti.
Pakistan Enformasyon Bakanı Şeyh Raşid de, bu operasyondan duyduğuüzüntüyü belirterek, ''Bu savaşın önlenememiş olmasından dolayı çok üzgünüz'' dedi.
Bu arada Bahreyn, Kamboçya ve Malezya da üzüntülerini dile getirerek, bu savaşın en kısa sürede sona ermesi gerektiğini kaydetti.
GORBAÇOV: ABD'NİN SAVAŞI BİR HATA
Dağılan Sovyetler Birliği'nin son lideri Mihail Gorbaçov, ABD'nin Irak'a savaş açmasının büyük bir hata olduğunu, bunun uluslararası ilişkilere ve güvenliğe büyük zarar vereceğini kaydetti. Japonya'da bir konferansa katılan Gorbaçov, gazetecilere yaptığı açıklamada, ''Bu savaşın haksız yere olduğu kadar bir hata olduğuna inanıyorum" dedi. 1991 Körfez Savaşı sırasında SSCB Devlet Başkanı olan Gorbaçov, tarafsız davranmaya çalışmış, ancak ülkesi BM Güvenlik Konseyi'nde savaşa karşı çıkmak için veto hakkını kullanmamıştı.