Kamu işçilerinin 1999 yılında 103.8 olan reel ücret endeksi 2002 sonunda yüzde 89.2'ye düştü. Bu süreçte kamu işçilerinin reel ücretleri 1999 yılında imzalanan toplu iş sözleşmeleri nedeniyle 2000 yılında reel olarak yüzde 6.9 oranında arttıktan sonra 2001 yılında yüzde 11.5, 2002 yılında ise yüzde 9.2 oranında azaldı.

Kamu işçilerinin IMF programı döneminde satınalma güçlerinde yaşanan toplam erime yüzde 14.1'i buldu. Bu arada DPT'nin 1994 yılındaki ücret düzeyini baz alarak oluşturduğu endeks kamu işçilerinin satınalma gücünün 1994 yılı düzeyinin de oldukça altına indiğini gösteriyor.

Özel sektör işçilerinin reel ücretleri ise 1999-2001 yılları arasında reel olarak yüzde 19.4 oranında azaldı. 2002 yılı ücret düzeyleriyle ilgili veriler henüz bulunmayan özel sektör işçilerinin ücretindeki reel azalmanın 2002 yılında da devam ettiği biliniyor. Özel sektör işçilerinin reel ücretleri 2000 yılında yüzde 1.1 oranında arttı.     
     
ASGARİ ÜCRET

1999 yılında 154.9 olan asgari ücret endeksi 2002 sonunda 123'e kadar indi. Asgari ücretteki bu erime IMF programının yol açtığı yoksullaşma düzeyinin en önemli göstergesini oluşturuyor.

Türkiye'de asgari ücret sadece kayıtlı işçiler açısından değil, kayıt dışı çalıştırılanlar için de bir gösterge  olarak dikkate alınıyor.

MEMUR MAAŞLARI YÜZDE 10 ERİDİ

2000 yılından başlanarak enflasyona endeksli zam alan memur maaşlarında ise yüzde 10 oranında bir reel azalma yaşandı. Memur maaşların programın ilk uygulandığı 2000 yılında reel olarak yüzde 11.5, 2001 yılında yüzde 3.8 azaldı.

Geçen yıl ise seçim öncesi yapılan zammın etkisiyle reel olarak yüzde 5.7 oranında arttı. Memurların 1999 yılında 123.1 olan reel ücret seviyesi geçen yıl 110.8'e indi. Önceki yıllardan farklı olarak bu yıl enflasyon farkı da alamayacak olan memurların satınalma güçlerindeki erimenin bu yıl da devam etmesi bekleniyor.

İŞGÜCÜ MALİYETLERİ DÜŞTÜ

DPT'nin reel işgücü maliyet endeksleri ise IMF programı dönemini gerek Devletin gerekse de özel sektör işverenlerinin oldukça iyi bir fırsat olarak değerlendirerek işgücü maliyetlerini reel olarak oldukça aşağı çektiler.

1999-2002 yılları arasında kamu sektöründe işgücü maliyetleri reel olarak yüzde 7.6 oranında azalırken, özel sektör işgücü maliyetleri ise 2000 ve 2001 yıllarında toplam yüzde 17.7 oranında azaldı. Asgari ücretlinin işverene maliyeti yüzde 25, memurların devlete maliyeti ise yüzde 18.1 oranında azaldı. 

1999 yılında yapılan düzenleme nedeniyle SSK prim yükünde önemli bir yükseliş yaşanmasına rağmen işgücü maliyetlerinde bu ölçüde bir düşüş yaşanmasının, işverenlerin istihdam üzerinde bulunan ve son yıllarda önemli ölçüde artırılan yükleri, büyük ölçüde çalışanlar üzerinde bıraktığını gösteriyor.