Polonya, şu günlerde Başbakan ve ülkenin önde gelen gazetesinin adının karıştığı bir skandalla çalkalanıyor. ‘‘Schindler'in Listesi’’nin yapımcılarından Lew Rywin, geçen Temmuz ayında bir gazeteye gidip Başbakan'ın partisine 17.5 milyon dolar rüşvet vermeleri halinde basın yasasının hafifletileceğini söylemiş. Gazete ise rüşvet talebini, Kopenhag zirvesinde AB üyeliği tehlikeye girer diye yayınlamamış.

Polonya'da gündemi meşgul eden skandalda en çok üç kişinin adı geçiyor. Steven Spielberg'in ünlü filmi ‘‘Schindler'in Listesi’’ ve Roman Polanski'nin Oscar'a aday gösterilen ‘‘The Pianist’’ filmlerinin ortak yapımcısı Leh yapımcı Lew Rywin. Başbakan Leszek Miller ve ülkenin büyük gazetelerinden Gazeta Wyborcza'nın editörü Adam Michnick.

New York Times Gazetesi'ne göre hikaye yapımcı Rywin'in geçen Temmuz ayında Gazeta'nın bağlı olduğu Agora Grubu'nun başkanı Bayan Wanda Rapaczinski'ye gitmesiyle başladı. Solcu başbakanın yakın arkadaşı olan yapımcı, Agora'ya ağır gelen basın yasasını hafifletebileceğini söyledi. Rywin, bunun da Agora'nın satın almak istediği Polsat TV kanalının % 5'ne tekabül eden 17.5 milyon dolara tatlıya bağlanabileceğini belirtti.

Rywin, paranın ise kendi film şirketi aracılığıyla Başbakan'ın partisine aktarılabileceğini kaydetti. Agora'nın başkanı Rywin'den ofisini terk etmesini istedi. Başkan editörünü arayarak, bu talepten haberdar etti. Üç gün sonra Michnick, Başbakanı aradı ve rüşvet talebini gündeme getirdi. Başbakan'dan böyle bir talebi olmadığını duyan editör, üç gün sonra ünlü yapımcıyı ofisine davet etti ve konuşmayı banda aldı.

RÜŞVET BAVULLA OLMAZ

Michnick, rüşvetin nasıl ödenmesini istediğini sorduğunda yapımcıdan ‘‘Bavulla değil’’ yanıtını aldı. Bandı dinleyen Başbakan, aynı akşam Michnick ve Rywin'i bir araya getirerek yüzleştirdi. Sonuçta Agora'ya rakip bir şirket kurmak isteyen Miller'in partisinin önde gelen iki isminin yapımcıyı, Agora'nın başkanına yolladığı anlaşıldı. Yapımcı ‘‘Vurun beni, öldürün beni. İntihar edeceğim’’ diye bağırdı.

Gazeta 6 ay bu haberi yayınlamadı. Ancak bu otosansür Polonya'nın seçkin tabakası özellikle de Michnick'in rakipleri arasında tartışma başlattı. Eskiden Dayanışma Hareketi'nin destekçisi olan Gazeta'nın editörü Michnick, Polonya'nın AB üyeliğini tehlikeye atmak istemediğini öne sürüyor. O dönemde Fransa, Danimarka, Hollanda ve İrlanda'nın yolsuzluklar konusunda çok hassas olduğunu belirten Michnick, ‘‘Fransızlar kendi yolsuzlukları konusunda çok anlayışlılar, ama diğerleri o kadar anlayışlı değiller. Avucumuzda bir el bombası vardı, Kopenhag öncesinde patlaması tehlikeli olabilirdi’’ diyor.