|
BÜLENT Ecevit'in 57'nci Hükümeti döneminde özel kararname ile kurtardığı Köy-Tür Tavukçuluk, yine mali krize girdi. Kurban Bayramı ertesinde 6 tesisini daha kapatma kararı alan şirkete, yem firmaları da mal sevkıyatını kesti. Kümesteki tavuklar açlık tehlikesiyle karşı karşıya kaldı.
EKONOMİK krizle birlikte darboğaza giren tavukçuluk sektöründe Mudurnu ile başlayan Nar Piliç ve Özsoylar'la devam eden yaprak dökümünden, 57'nci Hükümet'in Başbakanı Bülent Ecevit'in çabalarına karşın Köy-Tür de kurtulamadı. Başbakanlığı döneminde Bülent Ecevit'in devreye girmesiyle birlikte krizden çıkan Köy-Tür, iki yıl sonra yine aynı duruma geldi. Ecevit'in devreye girmesiyle yurtdışından 10 milyon dolarlık GSM kredisi kullanarak rahat nefes alan Köy-Tür, şimdi aynı sorunları yeniden yaşamaya başladı. Lades marka piliçlerin üretimini gerçekleştiren Köy-Tür, Kurban Bayramı ertesinde 6 tesisini kapatma kararı aldı.
KARARNAMEYLE KURTULMUŞTU
Arkadaşımız Zeliha Aslan'ın yaptığı araştırmaya göre, mali sıkıntıdan kurtulabilmek için bundan iki yıl önce soya fasulyesi ve soya küspesi gibi hammadde temininde kullanılması şartıyla ABD hükümetinin finanse ettiği 10 milyon dolarlık GSM kredisi almaya hak kazanan Köy-Tür, Ziraat Bankası ve Halk Bankası'ndan teminat mektubu almakta zorlanmıştı. Kapanma tehlikesiyle karşı karşıya kalan Köy-Tür'le dönemin Başbakanı Ecevit bizzat ilgilenmiş ve Bakanlar Kurulu'ndan bu kredinin kamu bankaları aracılığıyla kullandırılması için özel bir kararname çıkartmıştı. Bu kararname ile Köy-Tür, Ziraat Bankası tarafından 10 milyon dolarlık Hazine kaynaklı kredi kullanmıştı.
Bu krediler sayesinde rahat bir nefes alan Köy-Tür, alacaklı bankalarla yaptığı anlaşma sonucunda borçlarını 2 yıla yaydı. Genel Müdürlüğü üstlenen Osman Şişmanoğlu yönetiminde yeniden yapılanma çalışmalarına da başladı. Ancak, geçtiğimiz aralık ayında Genel Müdür Osman Şişmanoğlu'nun ayrılmasıyla birlikte hammadde satıcıları ve bankalar Köy-Tür'e bir güven sorunu yaşamaya başladı. Yem firmaları, Köy-Tür'e vadeli satışı durdururken, en büyük alacaklılardan Denizbank da çek ve temliklerini tahsil etme yoluna gitti. Böylece Köy-Tür, yeniden mali krize girdi.
Mali sıkıntı yüzünden daha önce de 5 işletmesini ve kuluçkahanelerinden bazılarını kapattıklarını belirten Köy-Tür'ün Genel Sekreteri Özcan Engin, şirketin son durumu hakkında şu bilgileri verdi: ‘‘Türkiye'nin farklı bölgelerindeki 3 bin üreticiyle işbirliği yapan, 12 işletmesinde 2 bin kişiye iş imkanı sağlayan Köy-Tür'e bir türlü yeterli işletme sermayesi sağlanamadı. Bunun için de son Yönetim Kurulu'nda bazı tesislerin kapatılma kararı alındı. Bunlardan, Elazığ, geçtiğimiz hafta kapatıldı. Bolu ve Ankara tesislerimiz 14 Şubat'ta, Tarsus 21 Şubat'ta, Akşehir 28 Şubat'ta, Erzurum tesisimiz ise 7 Mart tarihinde üretimini durduracak.’’
YEM ALAMIYOR
İşletme sermayesi ve yem sıkıntısı yüzünden çarkı döndüremeyen Köy-Tür'ün üretimi durdurma kararında bankalardan yeni teminat mektupları alamaması da etkili oldu. Köy-Tür'ün nakit akışı kesilince, alacaklarını tahsil edemeyen bazı yem firmaları mal vermeyi durdurdu. Yem firmalarının mal sevkıyatını kesmesi, üretimi de riske soktu. Yem stoku bulunmayan Köy-Tür'de, tavuk ve civcivlerin yaşamı tehlikeye girdi.
Beş piliçten biri Lades
TÜRKİYE'deki her 5 piliçten birinin üretimini tek başına gerçekleştiren, ürünlerini İstanbul ve Ege'de Lades, Anadolu'da ise Köy-Tür markasıyla satışa sunan Köy-Tür, Türkiye Kalkınma Vakfı tarafından kuruldu. Şirket, canlı piliç üretimini çoğunluğu küçük çiftçilerden oluşan 3 bin sözleşmeli üretici ile yapıyor. Bu üreticilerden bininin de ortak olduğu Köy-Tür, 1200 kişiye de nakliye ve satış aşamasında istihdam sağlıyor. 12 bölgedeki tesislerinde 2 bin kişinin çalıştığı Köy-Tür, geçtiğimiz yıl 108 bin ton piliç eti üretip, 140 milyon dolarlık ciro elde etti. Oysa, 2000 yılında daha az üretim gerçekleştirmesine rağmen, 178 milyon dolarlık ciro elde eden şirket, krizi aşmak için 3 trilyon liralık 2 gayri menkulünü de satmak zorunda kaldı. Şimdi, yeni kaynak akışı sağlanmadığı takdirde, Mudurnu ve Nar Piliç gibi Lades de yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalacak.
Para öncelikle bankaya gidiyor
KÖY-TÜR'e hammadde sağlayan firmalardan Ezici Grubu'nun Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Ezici, şunları söyledi: ‘‘Satılan ürünlerden elde edilen gelir, Köy-Tür'ün kasasına girmeden tamamı bankalara gidiyor. Bu da, Köy-Tür'ün çarkı döndürecek finansmanı sağlayamamasına neden oluyor.’’ |
