Tüketici fiyatlarına göre çok daha düşük oranda artacağı varsayılan toptan eşya fiyatları, bu yıla, özellikle euro kurundaki hızlı yükseliş, Irak krizi nedeniyle ham petrol fiyatlarında yaşanan artış ve hükümetin özel tüketim vergisi gelirlerini artırmak amacıyla akaryakıt ve diğer ürünlerden alınan ÖTV'de yaptığı artışlar yüzünden yüksek bir artışla başladı.
Bu nedenle de ocak ayında TEFE'deki artış yüzde 5.6 ile yıl sonu için öngörülen hedefi şimdiden büyük ölçüde tehlikeye düşüren bir noktada gerçekleşti. Yıl sonu hedefinin yüzde 32.2'si daha ilk ayda gerçekleşti. TEFE'deki yıllık artışın hükümet hedefi olan yüzde 17.4'te kalabilmesi için yılın bundan sonra kalan aylarındaki toplam artışın yüzde 11.2'yi aşmaması gerekiyor.
Ancak, kalan 11 aylık sürede TEFE'deki artışı yüzde 11.2'de tutmanın önünde önemli riskler bulunuyor. En önemli riski Irak savaşı oluşturuyor. Savaşın diğer etkilerinin yanı sıra ham petrol ve doğal gaz fiyatlarını artırma olasılığı bulunuyor.
Ocak ayında toptan eşya fiyatlarında yaşanan yüzde 5.6 oranındaki artışın tek başına 0.9 puana yakın bölümü kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünü fiyatlarında yaşanan yüzde 9.2 oranındaki artıştan kaynaklandı. Akaryakıta yapılan zamların diğer sektörlerde yol açtığı dolaylı fiyat artışı ise bu orana dahil bulunmuyor.
Ocak ayında TEFE'de yaşanan yüksek oranlı artışın önemli nedenlerinden birini de kur istikrarsızlığı oluşturuyor. Döviz kurlarında özellikle Aralık ayında yaşanan istikrarsızlık ocak ayında TEFE artışını tetikleyen önemli bir unsur oldu. Irak'la ilgili gelişmeler ve Hükümet ile IMF arasındaki ilişkiler döviz kurlarının bundan sonraki gelişimini de belirleyecek.
Ayrıca, hükümetle IMF arasında önümüzdeki haftalarda yeniden başlaması gereken görüşmelerden sonra faiz dışı fazla hedefinin gerçekleştirilebilmesi için KİT fiyatlarına yeni zamların da gündeme gelme olasılığı yüksek bulunuyor.
DEFLATÖR DE GÖZDEN GEÇİRİLMELİ
Öte yandan ocak ayında TEFE'de yaşanan artış hükümetin 2003 bütçe ve programını hazırlarken TEFE için esas aldığı yüzde 24.4 oranındaki ortalama enflasyonun da (deflatör) yeniden değerlendirilmesi gerekebilir.
Ocak ayındaki yüksek artışla birlikte ortalama enflasyon anlamında yüzde 19 oranında bir stok birikti. Bundan sonra TEFE'deki toplam artış sıfır olsa bile yıl sonunda ortalama enflasyon yüzde 19 düzeyinde oluşacak. Yüzde 19 oranında bir stok enflasyon bulunuyorken 2003 program ve bütçesinin yüzde 24.4 oranında bir ortalama enflasyona göre önemli bir zaafiyet oluşturabileceğine dikkat çekiliyor.
TÜFE'DE SORUN GÖZÜKMÜYOR
Bu arada daha çok iç talebin belirlediği tüketici fiyatları için esas alınan yüzde 20 oranındaki yıl sonu hedefinde ise şimdilik bir sorun gözükmediği belirtiliyor.
