|
Amerikan Uzay Ajansı NASA’nın radarlarla donatılı bir uçağı, oluşum anındaki tropikal fırtınayı görüntüledi ve bu veriler sayesinde bilim adamları fırtına içindeki fiziksel süreçleri daha ayrıntılı bir biçimde inceleyebildiler.
Gök gürültüsü ve yıldırımlarla birlikte meydana gelen güçlü fırtınalar genelde iki yağış türünden birini üretirler. Alçak hava tabakalarında yağmur, yüksek ve daha soğuk tabakalardaysa dolu veya kar oluşur.
Ancak Nasa uçağının, Brezilya’daki yağmur ormanları üzerinde görüntülemiş olduğu karma fırtınada, aynı zamanda yağmur ve karın düştüğü saptandı. ‘İki evreli süreçler aslında birçok güçlü fırtınada yaşanır, ama bugüne değin bunları görüntülemek mümkün olmamıştı’ diyor NASA uzmanı David Atlas.
Bu tür fırtınalarda, yükselen hava akımları söz konusudur. Radar görüntülerinden de anlaşıldığı gibi, alt tabakalardaki küçük yağmur damlacıkları yukarıya taşındığında ‘damlacık trafiği’ altüst olmakta.
Çünkü yüksek tabakalarda oluşan daha büyük ve donmuş damlacıklar, ağırlıkları nedeniyle aşağı düşer. İki damlacık türünün sürtünmesiyle de elektrik yükleri ayrılır ve sonunda yıldırımlar oluşur.
Nasa uçağının görevi, ölçüm sonuçlarını tamamlayacak verileri, TRMM (Tropical Rainfall Measuring Mission) uydusuna iletmekti. Tropikal yağmurlar, özellikle de sıcak havayı üstteki atmosfer tabakalarına taşıdıkları için araştırılmaya değer görülmüştü.
Sonuçta sıcak hava transferinin, tropikal bölgeler ve kutuplardaki sıcaklık oynamalarını dengeleyerek evrensel rüzgar dolaşımını harekete geçirdiği ortaya çıktı. |