Çiğdem TOKER/ŞAM

Suriye'deki temaslarını dün de sürdüren Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, ‘‘Dönemsel sıkıntıları olsa da en doğru şey ülkelerin birbirine ticaretle bağlanmasıdır. Kaldı ki, bakın buralarda gayet rahat dolaşıyoruz. Osmanlı'nın torunları olduğumuzu unutmamamız lazım. Gördüğümüz bunca sıcak ilginin bir nedeni de budur’’ dedi.

DEVLET Bakanı Kürşad Tüzmen, Türkiye ekonomisinde kapasite kullanımının artmasının komşu ülkelerle ticari ilişkilerin geliştirilmesine ‘çok bağlı’ olduğunu söyledi. 2003 bütçesinde tasarruf sağlamak için, çok sayıda yeni ek önlem alındığının anımsatılması üzerine Tüzmen, ‘‘Bakan arkadaşlarımın güçlüklerini anlayabiliyorum. Ama, burada da böyle bir kaynak var. İhracat, bizim çok net görebildiğimiz bir gelişme’’ diye konuştu.

300'ü aşkın kalabalık işadamı, bürokrat ve bölge milletvekillerinin de yer aldığı bir grupla Suriye'nin Başkenti Şam'da bulunan Tüzmen, dün bütün gününü bakanlarla görüşmeye ayırdı. Sabahın erken saatlerinde Ulaştırma Bakanı Mekrem Obeyg'le görüşen Tüzmen, ev sahibi bakandan taşıma ücretlerinin aşağıya çekilmesi isteminde bulundu.

Taşıma ücretlerindeki yüksekliğin iki ülkenin de aleyhine olduğunu vurgulayan Kürşad Tüzmen, ayrıca kara taşımacılığı ihaleleri ile süren lokomotif ve vagon ihalelerinde Türk firmalarına destek istedi.

Suriye'nin, geçtiğimiz yıl açtığı 60 milyon dolarlık lokomotif, 89 milyon dolarlık vagon ihalesinde de TÜLOMSAŞ ile TÜVOSAŞ'ın ön yeterlilik aldığı öğrenildi.

IRAK OPERASYONU

Devlet Bakanı Kürşad Bakan Tüzmen, Ulaştırma Bakanı'nın ardından Suriye'nin Maliye, Sanayi, Turizm, İmar ve İnşaat olmak üzere dün 5 bakanla görüşme gerçekleştirdi. Tüzmen, öğleden sonra iki ülke arasında ekonomik işbirliği protokolü imzalandı.

Gezisini gazetecilere değerlendiren Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, ‘‘Irak'a operasyon kesinleştiğinde, komşu ülkelere yönelik bu çabalarınız ne olacak’’ sorusuna şu karşılığı verdi:

‘‘Biz bu ilişkileri dantel gibi ördük. Çok çaba harcadık. Komşularımızı değiştiremeyiz. Biz de bir yerlere gidemeyiz. Yapılacak daha iyi bir iş göremiyorum. Dönemsel sıkıntıları olsa da en doğru şey ülkelerin birbirine ticaretle bağlanmasıdır. Kaldı ki, bakın buralarda gayet rahat dolaşıyoruz. Osmanlı'nın torunları olduğumuzu unutmamamız lazım. Gördüğümüz bunca sıcak ilginin bir nedeni de budur.’’

Bakan Tüzmen, ‘‘Ermenistan da komşumuz, oraya da gitmeyi düşünüyor musunuz’’ sorusuna da, ‘‘2000'de bunu düşündük. Ama, konjonktür uygun değildi. Ermenistan'da aslında Türk malları satılıyor, fakat İran üzerinden. Bunu doğrudan da satmak mümkün. Ancak, ulusal stratejimizi de dikkate almak durumundayız.’’

Türkiye, ‘En ayrıcalıklı ülke’ oldu

Devlet Bakanı Kürşat Tüzmen, Suriye'nin Türkiye'ye ‘‘En ayrıcalıklı ülke’’ sıfatının tanınması için girişimlerini başlattığını açıkladı. Tüzmen, Devletler Hukuku'nda ‘‘En ziyade müsadeye mazhar ülkü’’ olarak anılan ‘‘Ayrıcalıklı ülkü’’ statüsünün, özellikle Türkiye'nin bu ülkede katılacağı ihaleler açısından avantaj sağlayacağını vurguladı. Bu bilgiye kenidisine sabah saatlerinde görüştüğü Maliye Bakanı Muhammad Al Atraş'ın ifade ettiğini aktaran Tüzmen, ‘‘Bu olay bizim işlerimizi rahatlatacaktır’’ dedi.

250 milyon dolarlık iş bağlantısı

Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen'in Suriye ziyareti kapsamında bu ülkede bulunan Türk işadamlarının, yaklaşık 200-250 milyon dolarlık iş bağlantısı yaptıkları bildirildi.

Yaklaşık 300 Türk işadamı, Suriyeli meslektaşlarıyla önceki gün başlattıkları ikili iş görüşmelerini dün de sürdürdü. İşadamları, ayrıca Suriyeli bazı bakanlarla daa görüşerek, sorun ve isteklerini aktarma imkanı buldu.

Türk-Suriye İş Konseyi Başkanı Turgut Doyran, ‘‘Bu gezide yaklaşık 200-250 milyon dolarlık bağlantı gözlemledik’’ dedi.

Doyran, bu bağlantılar içinde daha önceden devam eden çeşitli görüşmelerden Suriye‘de alınan sonuçların da yer aldığını anlatarak, ‘‘Bu çalışmalar devam edecek. Bunları sadece 2 günlük çalışmanın neticesi olarak değil, uzun bir dönemin çalışması olarak görmek gerekir‘‘ diye konuştu.

Suriye'deki geziye katılan işadamları arasında, daha önce bu ülkeyle iş yapanların yanı sıra ilk kez gelenlerin de bulunduğunu ifade eden Doyran, şunları kaydetti:

‘‘İlk kez gelenler, iş yapamasalar da işbirliği yapacakları kişileri tanımış oldular. Neticede amaçlara ulaşıldı. Bizi ayrıca mutlu eden şey, ihracatın sürekliliğini temin edecek ticaret ürünlerindeki gelişme oldu. Bunlar arasında, Suriye‘deki çeşitli fabrikaların hammadde ihtiyaçları ve bazı ihaleler bulunuyor.’’ Suriye tarafının da katılacağı Türk-Suriye İş Konseyi Ortak Toplantısı'nın Mart ayı sonunda Türkiye'de yapılacağını dile getiren Turgut Doyran, sözlerini şöyle tamamladı:

‘‘İş konseyimizin bir sloganı var. Bu; ‘siyasetten etkilenen ekonomi değil, ekonomiden etkilenen siyaset.‘ Ekonomik alanda gerçekleştirilen bu yakın işbirlikleri, kültürel ve siyasi alanda da Ortadoğu‘ya yakınlaşmamızı, 500 milyona yakın Arap tüketicisine ulaşmamızı kolaylaştırır. Bu açıdan Suriye de bizim için çok önemli bir ülke.’’