Çiğdem TOKER/ŞAM

Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen, 300'ü aşan işadamı heyetiyle gittiği Şam'da Suriye'ye, ‘‘Aramızdaki ticarette ABD-Meksika modelini örnek alalım’’ önerisi iletti.

DEVLET Bakanı Kürşad Tüzmen, Türkiye ile Suriye arasındaki ticaret hacminin 1 milyar doların altında olmasının iki ülkeye de yakışmadığına dikkat çekerek, serbest ticaret merkeziyle başlayan, ABD ile Meksika arasındaki modele benzeyen bir model kurulmasını önerdi.

Komşularla ticaretin geliştirilmesi kapsamında Irak'a gerçekleştirdiği tartışmalı gezinin ardından, Tüzmen, bürokrat ve gazetecilerle birlikte sayıları 300'ü aşan kalabalık bir işadamı grubuyla Suriye'nin başkenti Şam'a gitti. Tüzmen, iki gün sürecek ziyaretin ilk gününde dün sabah Ekonomi ve Dış Ticaret Bakanı Ghassan Rifai ile biraraya geldi. Bakan Tüzmen daha sonra da Suriye Başbakanı Mustafa Miro tarafından kabul edildi. Suriye Başbakanına AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Başbakan Abdullah Gül'ün iyi dilek mesajlarını ileten Tüzmen, Başbakan ile bir saati aşkın görüşmesinin ardından basına bilgi verdi. Tüzmen, gerek ekonomi bakanı Rifai, gerekse Başbakan Miro ile görüşmelerinde şu talepleri gündeme getirdi:

SERBEST TİCARET ANLAŞMASI: Türkiye ile Suriye arasında serbest ticaret anlaşmasını oluşturalım. Bunun için daha önce tercihli ticaret anlaşmasını geliştirerek, 4 bine yakın ürünün serbestçe gidip gelmesine imkan tanıyalım.

ABD-MEKSİKA MODELİ KURALIM: İki ülke arasında 900 kilometrelik ortak bir sınır var. İki ülkenin de kazanması esasına dayanan ABD ve Meksika arasındaki modele benzer bir model oluşturalım. ‘‘Makiladora’’ (İkiz fabrikalar) modeli, iki tarafın da kazanması esasına dayalı nihai hedefimiz olsun.

SERBEST TİCARET MERKEZİ KURALIM: Makiladora modeline zemin oluşturmak amacıyla da sınır ticaret merkezleri belirleyerek, minyatür serbest bölgeler kuralım. Sınıra komşu köy ve ilçeler arasında mübadale yapılabilsin.

GEÇİŞ ÜCRETLERİ DÜŞÜRÜLSÜN: Suriye'nin taşımacılık üzerinden aldığı vergiler çok yüksek, bu vergilerin düşürülmesini istiyoruz. Bu yolla Suriye de sürümden kazanacaktır.

CANLI HAYVAN TİCARETİ: İki ülke arasında yakın geçmişte yoğun olarak yapılan hayvan ticaretini tekrar canlandıralım. Böylece, milli gelirden aldığı pay zaten çok düşük olan bölge halkının refah düzeyini biraz yükseltme imkanı gelişebilsin.

RO-RO HATTI: Mersin ile Lazkiye arasında Ro-Ro hattı kuralım. Bu hattı kurarsak hem ticaret hem de turizmde önemli bir potansiyel yakalayabiliriz.

Tüzmen, Türkiye ile Suriye'nin pek çok ortak yönünün bulunduğunu hatırlatarak şöyle dedi:

‘‘İki ülke, ortak tarihi, coğrafyayı, dini, yeri geldiğinde de dili paylaşıyor. 900 km'lik sınırımız var ve aradaki mesafe sadece 1.5 saat. Bu kadar büyük bir potansiyeli ıskalamamız lazım. Bunun için de önce iki ülke arasındaki ticaret hacmini 1 milyar doların üzerine çıkarmamız gerekiyor. Bu bizim için psikolojik bir sınırdır.’’

Türkiye-Suriye eylem grubu kuruldu

Suriye Ekonomi ve Dış Ticaret Bakanı Ghassan Rifai, Türk işadamı ve yatırımcılarına, ülkesinde daha çok ticaret ve yatırım yapmaları çağrısında bulunarak, Suriye'de ticaret ve yatırımların artık anayasal güvence altında olduğunu açıkladı.

Heyetlerarası görüşmelerde, ticaretinin önündeki engellerin kaldırılması için teknik nitelikte bir eylem grubu kurulması kararlaştırıldı. Bakan Rifai, ‘‘Herşey arkadaşlıkla başlar, ticari ilişkilerimizin temeli de bu olmalıdır. Girişiminiz ve yaklaşımınız bizi çok heyecanlandırdı’’ diye konuştu.