ULUSLARARASI Para Fonu (IMF), Çukurova Grubu'nun patronu Mehmet Emin Karamehmet için düzenlenen ‘‘5.2 milyar dolarlık kurtarma protokolü’’ konusunda uyarı görevini yapmak üzere devreye girdi. IMF Avrupa Direktörü Michael Deppler, gönderdiği mektupla, ‘‘Pamukbank ve Yapı Kredi sorununun çözülmesinde dikkatli olun’’ uyarısı yaptı.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) daha önce yaptığı açıklamada, ‘‘31 Ocak 2003'te Pamukbank ve Yapı Kredi Bankası sorununu çözmek üzere Çukurova Grubu'yla anlaşıyoruz’’ demesine rağmen, IMF'den gelen uyarı, görüşmelerin uzamasına yol açtı. BDDK-Çukurova Grubu pazarlığı 31 Ocak 2003 gecesi 03.00'e kadar sürmesine rağmen, kesin anlaşmaya varılamadı.

GÜL'LE GÖRÜŞME

IMF'den gelen uyarı mektubu, BDDK-Çuruvo Grubu görüşmelerinde Başbakan Abdullah Gül ile niyet mektubuna imza atacak olan Devlet Bakanı Ali Babacan'ın da devreye girmesine neden oldu.

Devlet Bakanı Babacan ve Akçakoca, Başbakan Gül'ün MGK toplantısı sonrasında AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan ve bazı bakanlarla yaptığı toplantının ardından saat 00.05'te Dışişleri Konutu'na gitti. Akçakoca, saat 01.10'da toplantıdan ayrılırken, Başbakan Gül, Devlet Bakanı Babacan ile bir süre daha başbaşa görüştü. Bu görüşme de anlaşmanın 31 Ocak 2003 tarihini taşıması sorununu çözemedi.

ÜÇ YILA TAKTI

IMF, öncelikle Mehmet Emin Karamehmet'in Yapı Kredi Bankası'ndaki yüzde 58'lik hissesinin satış sürecinin BDDK tarafından üç yıl olarak öngörülmesine itiraz etti. IMF, ‘‘Yapı Kredi hisselerinin satışı için bir yıldan fazla süre vermeyin’’ dedi.

IMF'den gelen bu uyarılı dikkate alan BDDK, aralarında bizzat Mehmet Emin Karamehmet'in de bulunduğu Çukurova Grubu ekibine Yapı Kredi Bankası hisselerinin satış süreci sorununu iletti. Çukurova Grubu, ‘‘Bir yılda bu hisselerin satışı zor. Bu süre bize yetmez’’ itirazında bulundu.

18 SAYFALIK METİN

BDDK ile Çukurova Grubu arasındaki protokol için toplam 18 sayfalık bir metin ortaya çıktı. Bu metnin büyük bölümünü, Karamehmet'in Yapı Kredi'deki yüzde 58'lik hisselerinin satış süreci, bu süreçte Yapı Kredi'nin yönetim sorununun nasıl çözüleceği ve Çukurova Grubu'nun Yapı Kredi'ye olan 2.3 milyar dolarlık borcunun İstanbul Yaklaşımı kapsamında nasıl ödeneceği konusu oluşturdu.

IMF'nin uyarılarını dikkate alan BDDK, Karamehmet'in hisselerini satma sürecinde Yapı Kredi Bankası yönetiminde kendilerinin daha etkin olması konusunda bastırmaya başladı. Bir yandan Yapı Kredi'nin yedi kişilik yönetimindeki BDDK temsilcisi sayısını ikiden üçe çıkarmayı planlayan BDDK, diğer taraftan da yönetimdeki yetkilerini artırma yollarını arıyor.

IMF neden bastırıyor

Uluslararası Para Fonu (IMF), 30 milyar dolar dolayındaki rekor krediyle destek verdiği Türkiye’de öncelikle bankacılık sektörünün sağlıklı bir yapıya kavuşmasını istiyor. Bankacılık sektörünü sağlıklı duruma getirecek önemli adımlardan birini de Pamukbank ve Yapı Kredi Bankası sorunun çözümlenmesi oluşturuyor. Bu iki bankanın durumunun sürüncemede kalması, IMF penceresinden bakınca işi geciktiriyor. IMF ayrıca, ‘Üyemiz ülkelerin vatandaşlarının vergilerinden sizlere aktardığımız kaynakların bir takım operasyonlarla sokağa atılmasına göz yummamızı beklemeyin. Verdiğimiz kredinin her zaman takipçisi olacağımızı aklınızdan çıkarmayın’ diyor.

BDDK: Şirketlerini istemem, sağlam teminat göster

Mehmet Emin Karamehmet, neredeyse Pamukbank'a el konulduğu ilk günlerden beri, Turkcell'i kendisinde tutarak, diğer şirketlerindeki hisselerini yüksek fiyattan BDDK'ya vermeye çalışıyor.

Önceki geceki pazarlıklar sırasında da BMC, Genel Denizcilik, Enternasyonal Turizm gibi şirketlerinin hisselerini BDDK'ya öneren Karamehmet'e, ‘‘olmaz’’ yanıtı verildi.

Karamehmet'e Turkcell hisselerini ‘‘hediye’’ gibi vermeyi planlayan BDDK, diğer şirketlerin kendisine devrine karşı çıktı. BDDK'nun bu tavrında şu ikilem rol oynadı:

BDDK'nun ‘‘Diğer şirketlerindeki hisselerini ucuza bize devret’’ talebine Karamehmet karşı çıkıyor. Karamehmet'i, ‘‘Diğer şirketlerimi yüksek fiyata alın’’ önerisine de BDDK kamuoyu tepkisinden çekinip karşı çıkıyor.

Bu ikilemin sonunda BDDK, Karamehmet'e, ‘‘En iyisi siz bize Turkcell hisseleri de dahil bütün şirketlerinizin hisselerini rehin olarak bırakın. Bunlar 5.2 milyar dolarlık borcunuzun teminatı olsun’’ önerisi götürdü.

Karamehmet'in 2.3 milyar dolar taktığı banka satılabilir mi

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ile Çukurova Grubu arasındaki protokolün en önemli noktalarından birini Yapı ve Kredi Bankası'nın durumu oluşturuyor. Mehmet Emin Karamehmet'in Yapı Kredi'deki yüzde 58'lik hissesini satması için IMF'nin bastırdığı gibi bir yıl ya da BDDK'nın daha önce önerdiği gibi üç yıl da süre verilse, bu süreçte hisselere nasıl müşteri çıkabileceği merak ediliyor.

Anlaşmanın kesinleşmesiyle Çukurova Grubu'nun Yapı Kredi'ye olan 2.3 milyar dolarlık borcunun 9 yıl vadeye yayılmasının önündeki engel kalkmış oluyor.

Ancak, bankacılık çevreleri, ‘‘Tek gruptan 2.3 milyar dolar alacağı olan bir bankanın çoğunluk hisselerine müşteri çıkacaklar pazarlıklarını ona göre yaparlar. Yani, Mehmet Emin Karamehmet, kendisine üç yıl süre de tanınsa Yapı Kredi'deki hisselerini hayal ettiği yüksek fiyata satma şansını bulamayabilir’’ yorumunu yapıyor.

Asrın kurtarma planını hatırlayalım

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK), halkın sırtına 5.2 milyar dolar borcunu bindiren, vatandaşın güvenip parasını yatırdığı iki bankasından milyarlarca dolar çeken Mehmet Emin Karamehmet'i kurtarma planı şöyle işleyecek:

Karamehmet'in Pamukbank'a olan 2.7 milyar dolarlık borcu, 3 yılı ödemesiz 15 yıl vadeye yayılıyor.

Karamehmet'in Yapı Kredi'ye olan 2.3 milyar dolarlık borcu İstanbul Yaklaşımı kapsamına alınıp, düşük faizle 9 yıla yayılıyor.

Karamehmet'in Turkcell'deki hisselerini yüzde 42'ye kadar çıkarabilmesi için Pamukbank'taki yüzde 9'luk, Yapı Kredi'deki yüzde 11'lik hisseleri alması için, ‘‘borsa fiyatından al yeter’’ deniyor. Bu durum Karamehmet'e 2000 yılında yüzde 14'ünü halka ve yabancılara 2 milyar dolara sattığı Turkcell hisselerinin yüzde 20'sini 600 milyon dolara alma şansı tanıyor.

BDDK bu da yetmezmiş gibi, Karamehmet'e, ‘‘al şunu da batır’’ dercesine Pamukbank'taki yüzde 9'luk Turkcell hissesini rahatça alabilsin diye 180 milyon dolar daha kredi açıyor.