Şaban SEVİNÇ

Hürriyet dünyanın önde gelen kamuoyu araştırma şirketi Gallup International'ın 5 kıtada 28 bin 500 kişiyle 15-25 Ocak 2003 tarihleri arasında yüzyüze görüşerek yaptığı araştırmayı açıklıyor. Savaşa en çok karşı çıkanlar İspanya, Arjantin, Rusya, Pakistan ve Fransa'da. Amerikalıların da yüzde 21'i savaşa kesin karşı.

Gallup International, ABD'nin dış politikası ve Irak'a yönelik operasyon hazırlıkları konusunda dünya kamuoyunun nabzını ortaya çıkaran dev bir araştırma yaptı. Türkiye ve diğer Ortadoğu ülkeleri araştırma kapsamının dışındaydı. 28 bin 500 kişiyle yüzyüze yapılan araştırmaya göre ABD dahil 36 ülkenin kamuoyu Irak'ta olası bir savaşa karşı. İşte araştırmanın önemli sonuçları:

36 ülkenin hepsinde araştırmaya katılanlar Irak'da yakında bir savaş olacağını düşünüyor.

29 ülkede kamuoyu, ABD dış politikasının kendi ülkeleri üzerinde olumsuz bir etki yarattığını düşünüyor.

ABD dahil tüm ülke halklarının yüzde 52'si Irak'ta hiçbir şart altında savaş olmamasını istiyor. Sadece BM kararı doğrultusunda savaş olabileceğini söyleyenler yüzde 30 düzeyinde. ABD ve müttefiklerinin kararıyla savaş olabileceğini düşünenler ise yüzde 9'da kalıyor.

Araştırmaya katılan 28 bin 500 kişinin yüzde 64'ü Irak'ta savaş olsa bile kendi ülkelerinin bu savaşa destek vermemesini istiyor. Destek verme eğilimin en fazla olduğu iki ülke halkı ABD ve İngiltere.

BÜLENT TANLA (Araştırmacı, CHP Milletvekili)

Savaşı destekleyen ülke sayısı sadece dört

Bu araştırma Washington'ın uluslararası kamuoyu savaşını kaybettiğini işaret ediyor. Bu durum ABD'yi Irak'a yönelik askeri planlamalarında zora sokar. Amerika, uluslararası düzeyde uyguladığı dış politika, Irak harekátının hukuki meşruiyeti ile savaşa destek konularında dünya kamuoyunun desteğini kaybetmiştir. Tüm ülkelerde kamuoylarının büyük bölümü ABD'nin dış politikasına karşı tavır almış.

İnsanların büyük bir bölümü Amerikan dış politikasının yaşadıkları ülkelerin ulusal güvenlik ve dış politikalarının aleyhine olduğunu düşünmektedir. Dünya kamuoyunun çok büyük bir kısmı kesin olarak Amerika'nın Irak'a karşı bir harekát yapacağını düşünmektedir. Aynı kamuoyunun yarısı Irak'a karşı yapılacak bir askeri harekátı hiçbir koşul altında desteklememektedir. BM tarafından alınacak bir karar ile yapılacak harekátı destekleyenler ise dünya kamuoyunun yüzde 30'ları düzeyindedir.

Irak'a karşı başlayacak bir savaşa destek veren ülke sayısı Amerika dahil 4'ü geçmemektedir. Dünya ve Türkiye barış istiyor. Biz CHP olarak bölgemizde savaş istemiyoruz. Bölgemizde istikrarın bozulmasını istemiyoruz. Amerika'nın Irak'a yapacağı askeri harekátın hukuki, ahlaki ve siyasi hiçbir gerekçesi bulunmamaktadır. Ayrıca ABD'nin bu operasyondan yararlı çıkacağı da tartışmaya açıktır. Bu konuda dünya kamuoyunun görüşleri de tepkiye dönüşebilecek bir noktadadır.

Irak'ın parçalanmış hali ve siyasi durumu acil bir tehdit oluşturmamaktadır. Aklı başında bütün insanlar bu savaşın hiçbir haklı, mantıklı, ahlaki, siyasi gerekçesinin olmadığını görmektedir. Bu savaş siyaseten, ahlaken ve zaman yönünden yanlıştır.

Türkiye'nin tek yararı bu savaşın olmamasıdır. Bu savaşı önlemeliyiz. CHP olarak ayrıca Türkiye'nin bu savaşın karargáhı veya cephesi olabilecek her türlü davranıştan kaçınması, bölgemizde yıllarca tatbikatı sürecek bir askeri harekáta imkan vermemesi gerekir.

AKP hükümetinin Türkiye'yi savaşa sokacak ve ülkeyi savaş karargáhı haline getirecek politika izlememesi, vereceği kararlarda çok dikkatli olması gerekmektedir.