Alp ULAGAY

Eski TRT spor spikerlerinden Doğan Yıldız 35 yıllık birikimini kitap yaptı: Çağlar Boyu Türkler'de Spor. Bu eser Türkler'in spor tarihinin köklerini Orta Asya'ya kadar götürüyor. Bu uzun uğraş sırasında Yıldız'ın başına gelmeyen kalmamış. Kitap basılmadan bir kez çalınmış, bir kez sularda yüzmüş.

Bu aslında beşinci kitabım. Bundan daha iddialı olduğum bir spikerlik kitabı var. Sanırım şu anda okullarda okutulan tek spikerlik kitabı. Bu çalışma ise 26 yıl önce başladı. 1979'da Türk Spor Tarihi adlı kitabı yazdıktan sonra gördüm ki geçmişe ilişkin çok yeterli değil. Tarih üzerine daha fazla yoğunlaştım. İlk insanın beden kültürü anlayışından başladım. İlk insanlar önce birbirlerini ve hayvanları alt etmek yumruk ve dirsek darbelerini geliştiriyor, tekme atıyorlar. Ağaca, kayaya tırmanıyorlar. Başardığını gördükçe de bunu sergilemek istiyor, yarışmaya başlıyorlar. Ayrıca, insanlar yuvarlanan cisimlere karşı ilgi gösterirler. Futbola ilgi de bundan kaynaklanır. Türkler ise sporu genelde savaş eğitimi olarak görüyor ve şenliklerde kullanıyor. Ölüm törenlerinde bile güreş var. Yası dağıtmak için spor karşılaşmaları yapıyorlar.

ÇALINDI, ISLANDI

1995'te her şeyiyle bitirdim kitabı. Baskıya hazırdı. Bir arkadaşım görmek istiyordu. Arabama koydum. Akşam dönerken ellerim doluydu. Yarın sabah alırım deyip, bıraktım. Sabah geldim bir de ne göreyim. Tüm arabalar duruyor, benim Mazda yok. O zaman kendimi tutamadım, ağladım. Çünkü tüm fotoğraflar da gitti. Kimisini Los Angeles'dan almıştım. Bir süre sonra yeniden yazmaya başladım. 1996'da bu sefer de üst katta oturanlar musluğu açık bırakınca sular çalışma masama aktı. Kağıtları hamur gibi yaptı.

ARAŞTIRMA YAPMAK ZOR

Türklerle ilgili kaynaklar kısıtlı, olanlar da Çince yazılmış. Kendi yaklaşımlarıyla bazı sapmalar yapmışlar. Oradan üç cümle, buradan üç cümle alarak bir bütün oluşturabiliyorsunuz. Türkiye'deki birçok kütüphane de yardımcı olmuyor. Mesela İstanbul Atatürk Kitaplığı'nda Osmanlı dönemini yansıtan çizimleri tesadüfen buldum. Fotokopilerini zor bela alabildim.

Türkiye'yi dolaştım. 11 büyük şehrin futbol geçmişi var. 90 yaşındaki insanlarla konuşarak, 1920 ve 30'lu yılların fotoğraflarını bularak bu 11 kentin futbol tarihini yazdım. 1965'ten önceki belgelere ulaşmakta çok zorlandım. Eski bakan Ali İhsan Göğüş gibi kişiler yardımcı oldu.

Üç büyük kulüplerde de geçmişe fazla ilgi yok. Fenerbahçe'nin müze olarak gösterdiği yere bir bakın. Odada duran birkaç kupa o kadar. Galatasaray'ın müzesi haftada sadece bir öğleden sonra açık.

Benim gibi basketbol gibi bazı spor dalları için çalışan kimselerle karşılaştım. Ama Osmanlı, Selçuklu öncesine dair araştırma yapan kimse görmedim. Futbol Federasyonu bir kurul oluşturdu ve araştırmalar yapıyor.