|
Uzaya 2003'ün ikinci yarısında ilk insanlı aracını göndermeye hazırlanan Çin Halk Cumhuriyeti, fırlatma işleminin zamanını belirledi. Fransız Haber Ajansı AFP'ye dayandırılan habere göre, Çin Havacılık-Uzay Bilimleri Teknolojisi Şirketi yetkilisi, Çin'in "Ekim civarında yörüngeye ilk insanlı uzay aracını göndereceğinin kesinleştiğini" bildirdi.
İsmini sadece soyadıyla Li olarak veren yetkili, "Kesin gün ve saat ileride saptanacak, çünkü bu tasarıda birçok etkeni göz önüne almak gerekiyor" dedi.
Çin, ulusal önder Mao Zedong'un (1893-1976) 1934-35 yıllarındaki hamlesinden adını alan Çang Cıng (Uzun Yürüyüş) roketleriyle, Şıncou (Shenzhou: Kutsal Tekne) kapsüllerinden dördünü yakın tarihte başarıyla yörüngeye gönderdi.
Şıncou 5, Çin'in ilk astronotunu (Taikonot) yörüngeye çıkaracak.
Halkın Günlüğü (Renmin Ribao) gazetesinin 6 Ocak tarihli sayısında bildirildiğine göre, insansız diziden sonuncu kapsül Şıncou-4, kuzeyde karla kaplı İç Moğolistan eyaleti otlaklarına 5 Ocak'ta paraşütle yumuşak, başarılı iniş yapmıştı.
Çin, her biri 1000 saatten fazla savaş uçağı uçuşu yapmış 14 pilotu yıllardır astronot eğitimi çalışmalarından geçiriyor. Bunlardan iki pilot, Rusya'daki bir kozmonot okuluna gönderildi ve İç Moğolistan'a 5 Ocak'ta inen Şıncou-4 kapsülünün içinde 1 hafta geçirdi. Bu iki pilot, astronot adayı olarak geçen yıl Nisan ayında yerde Şıncou-4 içinde ilk eğitimden geçirildiler.
Şıncou serisinin tasarı mühendisi Çi Farın, insanlı Şıncou-5 kapsülünün uzayda en az bir gün uçacağını söyledi. Kapsülün içinde üç astronot kalabiliyor. Çinli yetkililer, uzayda daimi istasyon kurmak ve Ay'a bir uçuş gerçekleştirmek üzere çalışıyorlar.
MAO HEDEFİ ÇİZMİŞTİ Mao döneminde, Rusya ve ABD'ye koşut olarak uzay programına önem verildi, ama Mao'nun ölümünden sonra 1980'li yıllarda yüksek maliyetten ötürü programa ara verilmişti.
Şanghay Uzay Merkezi Müdürü Yuan Jie, ilk insanlı uzay aracı için hazırlıkların genel montaj ve deneme aşamasına girdiğini bildirdi.
Şıncou serisini üreten Çin Havacılık-Uzay Bilimleri ve Teknolojisi Şirketi'nin Başkanı Cang Çingwei, "insanlı uzay uçuşları için tüm çalışmalara 19 milyar yuan (2,3 milyar dolar) harcadık. ABD, tek roket için 8 milyar dolar harcadı" diyerek maliyet farkını dikkate getirdi.
Çin Uzay Teknolojisi Şirketi Başkanı Cang Çingwei, uzay aracının uçuşunda herhangi bir sorun çıkmazsa insanlı uzay uçuşunun "hemen kapıda" olduğunu belirtmişti.
Şıncou-4'te, insanlı bir uzay aracındaki bütün teçhizat yerleştirildi ve insanlı uçuş için gerekli yaşam destek sistemleri denendi.
ÇİN ÜÇÜNCÜ ÜLKE OLACAK Çin Komünist Partisi, Çin'in uzaya insanlı araç gönderen, yörüngeye insan oturtan tarihteki üçüncü ülke olmasına büyük önem veriyor.
Sovyetler Birliği, bugün hala kullanılan, Kazakistan bozkırındaki tarihi uzay üssü Baykonur Kozmodromu'ndan Yuri Gagarin'i (1934-1968) uzaydaki ilk insan olarak 12 Nisan 1961'de yörüngeye gönderdi. Gagarin, Yer yörüngesinde 301 km yükseltide 108 dakikada 1 tur attı vekapsülü paraşütle karaya indi.
Amerikalı astronot Alan Shepard (1923-1998), SSCB'nin başarılı ilkseferinden 23 gün sonra Gagarin'in 301 km yükseltideki yörüngesinden 115 km daha alçakta (185 km yükseltide) 15 dakika boyunca "yörünge altı" uçuşunda kaldı.
SSCB'den neredeyse 1 yıl sonra, 20 Şubat 1962'de Amerikalı astronot John Glenn, "Friendship 7" uzay kapsülüyle Florida-Cape Canaveral'dan uzaya çıktı. Bahama adalarının açıklarında Atlas Okyanusu'na indi. Glenn, ABD'nin ilk tam yörünge uçuşunu gerçekleştirmişti.
Bugün 82 yaşında olan Glenn, 1998 Ekim ayında Discovery Uzay Mekiği ile 77 yaşında "uzaydaki en yaşlı insan oldu".
"TAİKONOTLAR" Çin'in projesini gerçekleştirmesi durumunda, Sovyet kozmonotlar ve Amerikalı astronotlardan sonra, Çinli "taikonotlar" da uzaya çıkacak.
Çinli uzay adamlarının adı, Çince "uzay" demek olan "Taikung" kelimesinden geliyor. Batılıların kullandığı "astronot" (Yunanca astro ve nautes: yıldız gemicisi), Rusların "kozmonot"undan (evren gemicisi)" sonra Çinliler, kendi dillerinde "taikonotlarını" (uzay gemicisi) fezaya göndermek için var gücüyle çalışıyor.
İnsan taşımak için tasarlanmış Şıncou uzay aracı serisinin birincisi, 1999 yılında uzaya gönderilmişti. (aa) |