|
Yeni doğan bebeklere anestezi verilmesinin, beyne zarar verebileceği belirlendi. Fareler üzerinde yapılan deneylerde, anestezi verilen 2 haftalık farelerin beyinlerindeki çok sayıda nöronun öldüğü tespit edildi.
Nörologlar, bu dönemin yeni doğan bir bebeğin gelişme çağına eşit olduğunu ve bu nedenle kaygılı olduklarını kaydettiler. Yeni doğan bebeklere yapılan ameliyatların implikasyonları net değil, ancak birçok bebeğin yaşaması için ameliyat gerekiyor. Cerrahlarsa, birkaç haftalık bir gecikmenin, anestezinin tehlikelerini azaltabileceğine dikkat çekiyor.
İkiye katlanyor
California Üniversitesi'nden Kerry Thompson, anestezinin zararının, beyin ameliyatıyla birleşmesi durumunda ikiye katlandığını belirtiyor. Öte yandan anestezi de tek başına önemli sorunlar yaratır. Thompson, incelemelerini daha çok, kansere neden olduğunun anlaşılmasının ardından insanlarda kullanılmayan, ancak laboratuvar hayvanlarında kullanımına devam edilen anestetik bir madde olan ‘üritan’ üzerine yoğunlaştırdı. Maryland Üniversitesi'nden Joseph Nunez ise, ‘halotan’ adlı insanlarda da kullanılan maddenin, kemirgenlerde benzer zararlar meydana getirdiğini öne sürüyor.
Thompson üretanın, beyindeki hafıza, duygu ve duyusal bilgileri kontrol eden talamus, korteksin belirli bir bölümüne kadar yaygın bir alandaki nöronlara zarar verdiğini saptadı. Buradaki hücreler, anestezinin neden olduğu elektriksel etkinlik azlığı sonucu intihar ederler. Gelişmekte olan nöronlar ise, beyin devrelerinin oluşması ve saflaşması için gerekli olan bu etkinliğin yokluğunda hayatta kalamazlar. Bu nedenle, sorun her anestezide ortaya çıkabilir.
Araştırmacı, anestezinin, hücreler arasında sinyal aktaran NMDA kanallarını tıkayarak elektriksel etkinliği azalttığı görüşünde. Bu gerçekse, ameliyat ve anestezi sırasında ilaç verilerek bu durumdan kaçınılabilir. Ancak bunun çok ince bir denge olduğunu kaydeden Thompson, aşırı etkinliğin de öldürücü olabileceğine dikkat çekiyor.
En kötü etkilenen bölgelerdeki hücrelerin yüzde 20’si öldü. Thompson, ameliyat sırasında yapılan iğnenin anesteziyle birleşmesi halinde bu oranın yüzde 80’e kadar çıktığını belirledi. Tedavi, beynin yalnızca bir tarafına yapılsa da her iki tarafta da hücre ölümü gerçekleşti. Tedavi sonrasında bölgenin ne kadarının iyileştiğinin kesin olarak bilinmediğini söyleyen araştırmacı, sonuçların çok kaygı verdiğini belirtti.
Akli yetenekler
New Scientist’teki habere göre, Anestezinin, ileriki yıllarda bebeğin akli yeteneklerini etkileyip etkilemediğini söylemek olanaksız.
Öte yandan, tedavinin birkaç hafta ertelenmesi, farelerde risk oranını azaltıyor. Thompson, ‘Buna göre, eğer tedavi kısa bir süre de olsa ertelenirse, beyindeki hasar azaltılabilir’ diyor. |