Satranç ve GO gibi oyunları oynayanlarla ilgili beyin taramaları her ikisinin de akıldan çok, deneyime dayandığını ortaya koyuyor. Satranç ve GO oyuncularının, beynin zeká bölümünü kullanmadıkları ortaya çıktı... Zeká sandığımız birçok şey, aslında deneyim mi?

ABD’li ve Çinli araştırmacılar amatör satranç ve GO oyuncularının beynin genel zekayı barındıran ve kimi zaman ‘g’ noktası adıyla anılan bölgesini kullanmadıklarını ortaya koydular. Minnesota Üniversitesi’nde görevli olan ekibin üyelerinden Sheng He iddialarının son derece kışkırtıcı olduğunu, elde ettikleri sonucun yaygın görüşü yerle bir ettiğini itiraf ediyor.

Satranç ezelden beri zorlu bir zeka oyunu olarak bilinir. Öte yandan, oyuncuların yatay ve dikey çizgilerden oluşan bir tahtanın çevresinde geniş bir çit oluşturmaya çalıştıkları Çin kökenli GO oyununun da güçlü bir beyni gerektirdiğine inanılır.

Gizli mi kaldı

Cambridge Biliş ve Beyin Bilimleri Bölümü’nde zeka ile ilgili araştırmalar yapan John Duncan her iki oyunda da karşılaşılan güçlüklerle ‘g’ noktasının ölçümünde kullanılan IQ soruları arasında ‘çok sayıda ortak özellik’ bulunduğunu öne sürüyor ve taramalar sırasında zeka ile ilgili bölgelerdeki etkinliğin teknik engellerden ötürü gizli kalmış olabileceğini düşünüyor.

Sheng He uzman oyuncuların, ya da paralı oynayanların zekalarını daha fazla zorlayabileceklerini kabul ediyor ve deneyde oyuncuların rekabetten yoksun bir senaryoda en iyi hamleyi enine boyuna düşündüklerini dile getiriyor.

Zeka mı, deneyim mi

Öte yandan, Stanford Üniversitesi’nden John Gabrieli başarılı hamlelerde deneyim ve uzmanlığın gerçekte çok daha büyük bir payı olabileceğine, zeka göstergesi olduğunu sandığımız birçok şeyin temelinde gerçekte deneyimin yattığına dikkat çekiyor.

Satranç oyuncuları kısıtlı sayıdaki bir dizi olası hamleden bir tanesini seçerler. Bilgisayar programcıları bu soruna korkunç miktarlarda silikon döktürerek insanlara meydan okuyan güçlü makineler oluşturabilirler.

Gelgelelim oyuncuların 19x19’luk tahta üzerinde herhangi bir hamle yapabildikleri GO oyununda sezgilerin, ya da ‘insansı’ stratejilerin daha ağır bastığına inanılıyor.

Beyin taramaları iki oyun arasındaki bu farklılıkların ortaya çıkartılması açısından pek etkili olamadı. Beklendiği gibi, GO oyuncularının daha çok beynin konum ve yön belirlemeden sorumlu sağ kesimini, satranç tutkunlarının ise sorun çözmeden sorumlu sol yarısını kullandıklarına tanık olundu.