Daha önce mutlak sıfırda kimya, genetik hastalıklar gibi çeşitli dallardaki çalışmalara verilen ödüle, ilk kez uzaybilimcilerin hak kazandığı, 2002 yılı ödülünün diğer yarısının MS (multiple sclerosis) hastalığını inceleyen araştırmacılara verildiği belirtiliyor.

Kaliforniya Üniversitesi astrofizik uzmanı Stanford Woosley ekibin ödülü gerçekten hak ettiğine, 35 yıldır bilim çevrelerinin kafasını kurcalayan gamma-ışını patlamalarının ardındaki giz perdesinin bu çalışmayla aralandığına dikkat çekiyor.

150 olasılık var

Amsterdam Üniversitesi’nden Edward Van den Heuvel önderliğindeki ekip gamma-ışını patlamalarının uzak galaksilerdeki yıldız oluşturan bölgelerden kaynaklandığını ortaya koydu. Böylelikle, bu konuda ortaya atılan 150’yi aşkın olası açıklamanın büyük bir bölümü çürütülmüş oldu.

Çoğu uzaybilimci artık gamma ışınlarının genç ve son derece iri kara deliklerin uzaya neredeyse ışık hızında gaz yığınları püskürtürken üretildiklerine inanıyor. Bunlara göre, patlamalar gazın ayrışıp yıldızlar arasında çarpışması sonucunda meydana geliyor.

Van den Heuvel ve arkadaşları kazandıkları ödülü gamma ışınlarının ortaya çıkışını belirleyecek aygıtların geliştirilmesine harcamayı tasarlıyorlar.

Optik teleskop

Ödüle hak kazanan araştırma İtalyan Uzay Dairesi ve Hollanda Havacılık Program Dairesi tarafından işletilen BeppoSAX uydusu aracılığıyla gerçekleştirildi. BeppoSAX’ın gamma-ışını patlamalarını saptar saptamaz bunların nereden geldiğini belirlemeye koyuldu. Araştırmacılar optik teleskoplarını bu veriler ışığında belirlenen noktalara yöneltmek suretiyle sonuca ulaştılar.