Japonya'da uzun süren ekonomik durgunluk nedeniyle, enformasyon teknolojisi, bankacılık ve diğer sektörlerde işsiz kalan 30, 40 ve 50'li yaşlardaki kişiler, tasarrufları ve aile dayanışmasıyla krizi aşmaya, hayatta kalmaya çabalıyor.

İşsiz kaldıklarında ağır konut kredisi ya da diğer borçları olan bu kişiler, ya tasarrufları ya da kıdem tazminatlarıyla borçlarını kapatıp, bir çoğu ana-babasıyla birlikte oturmaya başlarken, kimisi de daha düşük gelirli işlerle geçimlerini sağlamaya çalışıyor. 
   
Başbakan Junichiro Koizumi hükümetinin bankaların batık kredi yükünün temizlenmesi baskısının işsizliği daha da tırmandırması halinde tepkilerin büyüyeceği belirtiliyor. 
   
Geçen yılın Ekim ayında Aralık 2001'den beri ilk kez yüzde 5.5'a fırlayan işsizlik oranı Kasım'da yüzde 5.3'e inse de, bu oranın 2003 mali yılında yüzde 5.6'ya tırmanması bekleniyor. 
   
İşsiz kaldıktan sonra yüzde 40 ya da daha yüksek oranda daha düşük maaşa iş bulabilen kimisi, 60 yaşında erken emekliye ayrılıp ailesine sebze yetiştirip kitap okuyacağı bir hayatın hayalini kuruyor. Fakat, Japon ekonomisinde durgunluğun devam edeceği ortamda bu sade hayale bile erişim zor. 
   
Yeni bir iş bulamayan, evin tek gelir getiren kişisi olan orta yaşlı erkekler çok daha zor durumda. Yeni iş arayan eski yöneticiler için bu kadroda işler hemen hemen yok gibi. Olan işler de kısa vadeli,yüzde 40-50 daha düşük ücretli, yoğun fiziki ve zihni çaba gerektiriyor. Bu zorlu şartlar altında bile 40 ve 50'li yaşlardakiler için iş imkanları giderek kayboluyor. 
   
Japonlar ekonominin canlılık günlerindeki birikimleri sayesinde gerçek krizle karşı karşıya gelmiyor. Düzenli işleri reddeden genç nesil ise ebeveyni ve büyük ana-babalarının serveti sayesinde bir yarım günlük işten diğerine atlıyor.
    
BANKACILIK KRİZİ GÜNDELİK HAYATI ETKİLİYOR
    
Esasen bankaların batık kredi sorunundan kaynaklanan mali sisteminbozukluğu insanların gündelik hayatı etkilemeye başladı. Sıradan mudiden bankacılık işlemleri için daha fazla ücret alınıyor, konut alıcıları kredi, finansman sıkıntısı ve ödeme sıkıntısı çekiyor. Emeklilerin birikimleri ve maaşları da erimeye yüz tuttu. 
   
Kaynak arayışındaki bankalar mevduata çok az faiz ya da hiç faiz işletilmezken, bankacılık hizmetlerinde, para çekmelerde faiz alınıyor. Halk da ülke çapında şebekesi olan posta tasarruf sistemini yeğliyor.  (aa)