25/12/2002 anasayfa>>> <<<önceki gün   bugün   sonraki gün>>>
English
yenibir.com
Genç Hürriyetim
Agora
Gündem
Politika
Avrupa Birliği
Dünya
Ekonomi
Spor
Yaşam
Teknonet
Tüm Haberler
Yazarlar
Kültür Sanat
Sinema
Sahne Sanatları
Müzik
Kitap
Sergiler
Magazin
Özel Dosyalar
Hava Durumu
Astronet
Televizyon
HÜRRİYET EKLER
Bilim
Otoyaşam
Seyahat
Pazar
Kelebek
Kültür Sanat / Sahne Sanatları Son Güncelleme 18:32
25.12.2002
Eleştirmen Yüksel:"Tiyatro kendini yenilemeli"

Yazar ve tiyatro eleştirmeni, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Ayşegül Yüksel, 1960'larda, başlangıçtaki yükseliş sürecini tamamlayanTürk tiyatrosunun bir duraklama dönemine girdiğini belirterek, bu tıkanıklığın aşılması için topluluklarından yazarlarına, sanatçılarından yöneticilerine herkesin çok bilinçli adımlar atmak zorunda olduğunu söyledi.

Prof. Dr. Yüksel, "Yeni bir yasal çerçeve içinde özel ve ödenekli tiyatroların konumları, hakları, görevleri ile bu kurumlar karşısında devletin görevleri belirlenmeli, ondan sonra da özellikle genç yazarlara ve genç topluluklara yönelik özendirici hamlelere gidilmelidir" dedi. 

Prof. Dr. Yüksel, "5. Türk Kültürü Kongresi"nde, "Cumhuriyet Dönemi Türk Tiyatrosu'nun Dünü, Bugünü, Geleceği" konulu bir bildiri sundu.
 
Türk tiyatrosunun 1960'lı yıllarda yükseliş çağını yaşadığını belirten Prof. Dr. Yüksel, o günlerde çok yetenekli sanatçılar yetiştiğini ancak 1960'ların sonunda tiyatro dünyasının, parlak bireysel çıkışlar sayılmazsa genel olarak bir rehavet içine girdiğini söyledi. 

1975'lere kadar uzanan dönemde "Biz en yüksek noktaya ulaştık, bunun ötesinde de biz artık Türk Tiyatrosu'nun sanat hamileri olarak bu hizmeti mükemmel biçimde vermeye devam ederiz" inancının hakim olduğunu anlatan Prof. Dr. Yüksel, bu noktadan sonra da sanatçıların gerek oyunculuk teknikleri gerek sahneleme bağlamında bildiklerini tekrarlamaya başladıklarını, bunun da duraklamayı ve dolayısıyla gerilemeyi getirdiğini söyledi. Prof. Dr. Yüksel, şöyle devam etti:"1960'larda çok tutulan geleneksel tiyatroyla batı tiyatrosu sentezinin, yinelene yinelene tüketildiğini ve artık estetik bir haz vermekten uzakta kaldığını görüyoruz. Toplumcu tiyatro yapan toplulukların kendilerine yazar bulamadıklarını, çeşitli fraksiyonlarabölündüklerini ve gitgide zayıflayarak slogancı, seyirciyi tiyatrodan uzaklaştıran, tiyatro hazzı vermeyen tiyatroya yöneldiklerini görüyoruz. Özel tiyatrolar gitgide yerli yazarların oyunlarını repertuvarlarına almaktan vazgeçerken, devlet tiyatrolarının yapımlarıda giderek daha az özenli olmaya başlıyor."
 
12 Eylül hareketinin de Türk tiyatrosuna çok büyük bir darbe vurduğunu belirten Prof. Dr. Yüksel, düşünce özgürlüğünün kısıtlandığıbu dönemde yazarların bilinçli ya da bilinçsiz olarak belirli oranda otosansür uygulamasına gittiğini söyledi. Prof. Dr. Yüksel, tiyatroların siyasal gücün hoşuna gitmeyecek metinleri sahneye koymaktan kaçındığını ve bunun da bilineni yineleme olgusunu ortaya çıkardığını söyledi. 
    
SHAKESPEARE, MOLLİER BİNDE BİR İZLENİYOR 
    
Özel tiyatroların ekonomik zorluklar nedeniyle az kişili kolay sahnelenebilir oyunlara yöneldiğini, Devlet tiyatrolarının da çok özengerektiren klasik oyunlardan kaçındığını anlatan Prof. Dr. Yüksel, "Çok uzun zamandır Shakespeare veya Mollier binde bir izleniyor artıkve yeni bir yazar kuşağının çok hızla yetişmediğini görüyoruz. Bu döneme bir tıkanma veya duraklama dönemi denilebilir" dedi. 

Prof. Dr. Yüksel, şunları söyledi: "Çok fazla sahnesiyle fevkalade hantal bir yapısının olması, Devlet Tiyatroları'nın işleyişini zorlaştırmakta, yeni bir yapılanma süreci içine girmesini de zorunlu kılmaktadır. İçinde bulunduğumuz aşamada bence tiyatromuzun genç yazarları desteklemesi gereklidir. Yeni bir yasal çerçeve içinde özel ve ödenekli tiyatroların konumları,hakları, görevleri ve tiyatro kurumları karşısında devletin görevleri belirlenmeli ondan sonra da özellikle genç yazarlara yönelik özendirici hamlelere gidilmelidir.  Tiyatro bağlamında eleştirmeninden yazarına, sanatçısından yöneticisine hepimiz çok bilinçli adımlar atmak zorundayız. Türk tiyatrosunun 21. yüzyıl tiyatrosunda bir adı olacaksa bu adı oluşturmayolunda ulusal düzeyde varolan kültürel birikim ile yazarlık, yönetmenlik, oyunculuk, sahneye ilişkin her tür tasarımcılık ve seyirci potansiyelinin ülke düzeyinde harekete geçirilmesi zorunlu olacaktır. Özlediğimiz kimlikli ve dünya düzeyinde yüzümüzü ağartacak nitelikte bir tiyatrodur." 

 
(aa)


Ana Sayfa | Son Dakika | Tüm haberler | Gündem | Dünya | Ekonomi | Spor | Yaşam | Bilim-Teknoloji | Yazarlar
Kültür Sanat | Magazin | Özel Dosyalar | Piyasanet | Hava Durumu | Astronet | Televizyon
İnsan Kaynakları | | Arama+Arşiv | Bize ulaşın | Yardım
© Copyright 2002 Hürriyetim
www.hurriyetkurumsal.com