Uzaydaki en güçlü manyetik alanları yaratan gökcisimlerinin ‘Magnetar’ olarak adlandırılan ölü yıldızlar olduğu kesin olarak saptandı. Sadece birkaç kilometre büyüklüğündeki bu yıldızlar son derece güçlü bir manyetik alana sahip.

Bugüne değin yalnızca on tanesi saptanan ölü yıldızların manyetik özellikleri sadece dolaylı olarak belirlenebilmişti.

George Washington Üniversitesi’nden Alaa İbrahim ve ekibi birkaç yıl önce astrofizikçiler tarafından Magnetar olarak tanımlanmış olan avcı takımyıldızındaki SGR 1806-20 kaynağından yansıyan yoğun enerji yüklü ışınlarını incelediler. Nasa’nın ‘Rossi X-ray Timing Explorer’ röntgen uydusuyla, ölü yıldızın manyetik kuvvetini saptadılar.

Hesaplara göre ölü yıldız, yaklaşık yüz milyar tesla kuvvetinde bir alana sahip olmalı. (Dünyanın manyetik alanı yaklaşık 50 mikrotesla kuvvetinde ve insan tarafından oluşturulabilen en kuvvetli alan ise yaklaşık 34 000 tesla civarında).

Binlerce yıl uzakta

Elde edilen son verilere göre söz konusu Magnetar, uzaydaki en kuvvetli manyetik alana sahip. Üstelik belirlenen değer bugüne değin yapılan tahminlerle de örtüşmekte. SGR 1806-20 yıldızı Dünyadan birkaç on bin ışık yılı uzaklıkta bulunuyor. Eğer Dünyaya Ay kadar yakın olsaydı o zaman bedenimizdeki tüm molekülleri altüst edebilirdi diyor İbrahim.

Araştırmacılar bu tür cisimleri ilk kez 1979 yılında aynı anda çok sayıda uydunun gamma alanında yoğun enerjili bir ışını saptamasıyla görebilmişlerdi.. Zamanla düzensiz olarak ortaya çıkan ışınlar belli kaynaklara göre sınıflandırıldı ve tekrarlanan ışınlar ‘Soft Gamma-ray Repeater’ (SGR) olarak isimlendirildi.

Elde edilen sonuçlara göre SGR 1806-20’nin pozisyonu bir süpernova kalıntısıyla örtüşmekte. Bu tür enkaz bulutları dev bir yıldızın yörüngesinde patlamasıyla oluşuyor. Kılıfı dışa doğru fırlarken çekirdeği kesif bir nötron yıldızına dönüşebiliyor. Demek ki gamma ışınları bu tür ölü yıldızın garip bir alt türünden yansımış olabilirdi.

Bu tür oluşumları teorikçiler 1992 yılında olağanüstü manyetik alanlara sahip nötron yıldızlarının varlığıyla açıklamaya çalışmışlardı. Teze göre muazzam kuvvetler, dönmekte olan ölü yıldızların yüzeyini aşındırıyordu. Bu tür sarsıntılar sırasında dışarı savrulan ve manyetik alanda yakalanan plazma da yumuşak gamma ışınlarını yansıtmıştı.

Araştırmacılara göre, özellikler yüklü parçacıkların yüz milyar tesla kuvvetinde bir alanda soğurulduklarında ortaya çıkan enerjiye eşit. Araştırmacılar şimdi bu ölçüm yöntemi sayesinde henüz araştırılmamış Magnetar’lar hakkında bilgiler edinebileceklerini umuyorlar.