BM Güvenlik Konseyi, Irak'ın silahsızlandırılması konusunda ABD ile İngiltere'nin ortaklaşa hazırladıkları karar tasarısını 3 hafta süren ikna maratonu sonunda oybirliğiyle kabul etti. Son kez şans tanınan Irak'ın bu tasarıyı 7 gün içinde kabul etmesi ve 45 gün sonra kapılarını denetçilere açması gerekiyor.

BM Güvenlik Konseyi, Irak'a silahsızlanmasına ilişkin karar tasarısını oybirliğiyle onayladı. Karar, Irak'a maddelerin kabulü ve uyacağına söz vermesi için bir hafta süre tanıyor.

Irak'ın ‘‘yıllardır Güvenlik Konseyi kararlarını uygulama konusunda maddi ihlal durumunda bulunduğu’’ belirtilen kararda, şu hükümlere yer verildi:

Irak, karar tasarısının kabulünden itibaren 7 gün içinde, tasarıda yer alan maddelere harfiyen uyacağını ve BM silah denetçileriyle işbirliğinde bulunmayı kabul ettiğini açıklayacak.

Bağdat, 30 gün içinde tüm kitle imha silahları bunların yapımında kullanılan maddelerle ilgili planlarını dünya kamuoyuna açıklayacak.

Silah denetçileri en geç 45 gün içinde göreve başlamış olacaklar.

Denetçiler çalışmaya başladıktan 60 gün sonra Güvenlik Konseyi'ne gelişmelerle ilgili rapor sunacaklar. Denetçiler Irak'ın ihlallerini her zaman rapor edebilecekler.

Rapor edilecek hususlar arasında Iraklıların arama faaliyetlerine müdahalesi de bulunuyor.

SARAYLAR DENETLENECEK

Denetçiler, Devlet Başkanı Saddam Hüseyin'in sarayları dahil, incelemek istedikleri her yere hiçbir kısıtlama olmadan girecekler. Denetçilerin talebi üzerine, incelenecek bir tesisin çevresi trafiğe kapalı bölge ilan edilebilecek ve bu kesimdeki kara ve hava trafiği Iraklılar tarafından durdurulacak. Denetçilere ait tesisler BM görevlilerince korunacak.

Kararda, ‘‘Irak taahhütlerini yerine getirmediği takdirde ciddi sonuçlarla karşılacak uyarısı’’ yer alıyor ve Irak'a bu tasarıyla ‘‘son bir fırsat verildiği’’ belirtiliyor.

Ancak, karar, ABD'nin üç hafta önce sunduğu tasarıda yer alan ‘‘otomatik müdahaleyi’’ içermiyor. Irak yönetimi kararı bütün olarak, ya da bir bölümünü kabul etmediği ya da ihlal ettiği takdirde, bu ABD ve İngiltere'ye Irak'a saldırma hakkı tanımıyor. Böyle bir durumda konu yine BM Güvenlik Konseyi'ne taşınarak atılacak adım belirlenecek.

BM Genel Sekreteri Kofi Annan, tasarının Güvenlik Konseyi'nde kabul edilmesinin hemen sonra ilk sözü alarak, Bağdat yönetimine seslendi ve ‘‘Artık bu fırsatı iyi değerlendirin’’ çağrısında bulundu. ‘‘Irak hükümetinin, elindeki tüm kitle imha silahlarını yokettiğine dair bütünüyle temize çıkarak, halkının menfaatine hizmet etmesi gerektiğini’’ ifade eden Annan, ‘‘Irak bu yola girerek hem halkına hem de dünya barışı ve düzenine hizmette bulunacaktır. Aksi halde BM Güvenlik Konseyi, karardaki yükümlülükleri yerine getirmek zorunda kalacaktır’’ dedi.

BUSH VE BLAİR AYNI

ABD Başkanı George Bush ile İngiltere Başbakanı Tony Blair ise sert tutumlarını dün de sürdürdüler. Bush, Irak'ın BM kararına ‘‘tamamen uymaması durumunda, ABD ve müttefiklerinin, Bağdat'ı silahsızlandıracağını’’ belirtti. Kararın Irak için ‘‘son sınav’’ olduğunu savunan Bush, Irak lideri Saddam'ın karara tam ve koşulsuz uyması gerektiğini, yoksa ‘‘çok ciddi sonuçlarla karşılaşacağını’’ söyledi.

Blair de, Irak lideri Saddam Hüseyin'e seslenerek, ‘‘BM'nin talebine karşı gelirsen, seni güç kullanarak silahsızlandırırız’’ dedi ve ‘‘Çatışma kaçınılmaz değil, ama silahsızlanma kaçınılmaz’’ ifadesini kullandı.

Bu arada, BM Silah Denetim Komisyonu (UNMOVİC) Başkanı Hans Blix, 18 Kasım'da Bağdat'a gideceğini açıkladı.