07/10/2002 anasayfa>>> <<<önceki gün   bugün   sonraki gün>>>
English
yenibir.com
Genç Hürriyetim
Agora
Gündem
Politika
Avrupa Birliği
Dünya
Ekonomi
Spor
Yaşam
Teknonet
Tüm Haberler
Yazarlar
Kültür Sanat
Magazin
Özel Dosyalar
Hava Durumu
Astronet
Televizyon
HÜRRİYET EKLER
Bilim
Otoyaşam
Seyahat
Pazar
Kelebek
Bilim Son Güncelleme 04:43
07.10.2002
Taklit ustası yunuslar

Hayvanların birbirleriyle iletişim kurmak amacıyla sesleri taklit ettiklerinin ilk kanıtlarından biri: Genç tutsak yunuslar öteki yunuslara seslenirken eğitimcilerinin ıslığını taklit ediyor.

Yunuslar birlikte yaşadıkları topluluktan ayrı kaldıklarında bulundukları yeri ve kimliklerini belirtmek için, kısa, kendilerine özgü bir ses çıkartıyor. Bu canlıların hava deliklerinden insanların duyamayacakları denli yüksek titreşimli ıslıklar yayılıyor. Onları eğiten insanlar ise, iletişim kurmak için köpeklere kullanılan düdüklerden yararlanmakta.

Araştırmayı yapan Woods Hole Oşinografi Enstitüsü’nde hayvan davranışları uzmanı Petr Tyack, genç yunusların kendi ıslıklarını geliştirirken çevrelerinde duydukları seslerden yararlandıklarını gördü.

Tyack ve ekibi, yabanıl yunusların ıslıklarının alçalıp yükselmesine karşın, tutsak doğan yunusların tek perdeden uzayıp giden bir ıslık çaldıklarına tanık oldu. Bu ıslık ‘gel ödül yiyeceğini al’ anlamına gelen köpek düdüğünün sesine tıpatıp uyuyordu.

Müzik yetenekleri var

Tyack, yunusların bu sinyali seçmelerinin bir rastlantı olmadığına, genç yunusların yemek çanını ıslıklarına eklemenin öteki yunuslardan daha hızlı tepki almalarına neden olacağını öğrendiklerine dikkat çekiyor.

Yunusların müzikle ilintili becerileri zamanla daha da gelişiyor. Ekibin bir başka üyesi Jennifer Miksis, tutsak yunusların imza niteliğindeki ıslıklarının yaşları ilerledikçe çeşitlilik kazandığını belirtiyor. Yunuslar başlarını sallayarak, dişlerini gıcırdatarak ve çenelerini şaklatarak da iletişim kuruyorlar.

Miksis, yunusların isteklerini ayrıntılı bir biçimde dışa vurmak amacıyla beden dilini ve sesleri akılalmaz bir ustalıkla kullandıklarına parmak basıyor.

Klavye sesleri

Osborn Deniz Bilimleri Laboratuvarı hayvanbilim uzmanı Diana Reiss, su altında çalınabilen ve yunuslar farklı biçimlerdeki tuşlara bastıklarında farklı sesler çıkartan klavyeli bir çalgıdan yararlanarak, yunuslara birtakım sesler öğretti.

Yunusların topla ilintili sesi on dokuzuncu kez dinledikten sonra aynen yinelediklerine tanık oldu. Yunusların önce, tıpkı yeni konuşmaya başlayan bebeklerin sözcüklerin ilk hecelerini yutmaları gibi, düdük sesinin yalnızca sonunu yineledikleri ve deneyler dışındaki zamanlarda topla oynarken ıslık çaldıkları görüldü.

Ancak Reiss yunusların kimliklerini belirtmek için kendilerine özgü sesler çıkarttıkları görüşüne katılmıyor ve iletişim amacıyla çıkarttıkları seslerin yükselen bir ıslık sesinden kaynaklandığına dikkat çekiyor.

Tutsak doğan tüm yunusların, ne denli eğitim almış olurlarsa olsunlar, oldukça tekdüze sesler çıkarttıklarını, yaşlandıkça bu seslerin daha karmaşık bir yapı kazandığını öne sürüyor.
 



Ana Sayfa | Son Dakika | Tüm haberler | Gündem | Dünya | Ekonomi | Spor | Yaşam | Bilim-Teknoloji | Yazarlar
Kültür Sanat | Magazin | Özel Dosyalar | Piyasanet | Hava Durumu | Astronet | Televizyon
İnsan Kaynakları | | Arama+Arşiv | Bize ulaşın | Yardım
© Copyright 2002 Hürriyet
www.hurriyetkurumsal.com