Michigan Üniversitesi cerrahlarından Robert Bartlett tarafından geliştirilen yapay akciğer sayesinde organ bağışı bekleyen akciğer hastalarının bekleme süreleri 3 ila 6 ay kadar uzatılabilecek.

Aslında kardiyologlar yıllardan beri destekleyici yapay organlarla hastaları kurtarmaya çalışıyorlar. Örneğin göğüs kafesine dikilen kan pompalarıyla hastalar uygun bir organ bulunana dek yaşatılmakta. Ancak kronik akciğer rahatsızlıklarına sahip olan hastalar için bu tür aletler bulunmuyordu. Oksijen hortumları, maske ya da solunum borusuna takılan tüpün yeterli olmadığı durumlarda doktorlar kandaki oksijen ihtiyacını bedenin dışından (‘Extracorporeal membrane oxygenation’) sağlamaya çalışırlar. Bu yönteme hastalar en fazla dört hafta kadar dayanabiliyor.

Bilim adamlarının New York’ta tanıttıkları ‘BioLung’ solunum aleti, hasta akciğeri daha uzun süre destekleyebileceği gibi, belki de solunum organının görevini tümden üstlenebilecek. Biotech laboratuarındaki deneyler başarıyla sonuçlanmış: Koyunlarla yapılan deneyler sırasında BioLung, akciğerin görevini tümüyle yerine getirebilmiş. Hastalar üzerindeki klinik deneyler ise önümüzdeki yıl başlayacak.

Aktarıma uygun yapay akciğer üretimiyle ilgili girişimler, genelde destekleyici aletlerin boyutları yüzünden başarısızlıkla sonuçlanıyordu. Çünkü akciğerde, oksijen alışverişinin gerçekleştiği bölgenin boyutu önemli. Solunum organımız bu yüzden milyonlarca kesecikten oluşmakta ki bunların genleşme kapasitesi neredeyse bir tenis kortunun boyutuna eşittir.

Böylesine büyük bir alanı bir alete sıkıştırıp göğüs kafesine yerleştirmek henüz mümkün olmamıştı. Amerikalı bilim adamları işte bu zor tekniğin üstesinden gelerek yapay organı sadece bir bira kutusu büyüklüğünde üretebildiler. Alet, yapay kan damarları aracılığıyla küçük dolaşımdan sorumlu pulmonal atardamarına bağlanmakta. Kritik gaz alışverişi solunum kutusunda yer alan saç teli inceliğindeki on binlerce lif tarafından gerçekleştirilmekte. Liflerce pompalanan kan, lif cidarlarındaki mikro gözeneklerden karbondioksiti emerek, oksijen veriyor. Oksijenle beslenen kan ya pulmonal atardamarından kısmen işlemekte olan akciğere ya da yapay bir sevk damarıyla doğrudan doğruya sol kalp kulakçığına ve buradan da bedene pompalanmakta.

Henüz insan bedenine aktarılmayan yeni aletin bazı olumsuz yönleri de bulunmuyor değil. ‘BioLung bu yüzden sadece yapay akciğerle yaşamaktan başka hiçbir şansı olmayan hastalar için düşünüldü’ diyor Bartlett.