Azerbaycan'daki tartışmalı referandumda halk yüzde 97 gibi ‘ezici bir çoğunlukla’ anayasal değişikliğe evet dedi. Muhalefet ise bu sonucu kabul etmiyor ve çoğu kişinin birden fazla oy kullandığını ileri sürüyor.

İddiaya göre Devlet Başkanı Haydar Aliyev, oğlu İlham Aliyev'i ‘doğal halefi’ haline getirmek için düzenlediği bu referandumda hileye başvurdu.

TÜRKİYE'de 20 yıl önce yaşanan tartışmanın bir benzeri şimdi de Azerbaycan'da patlak verdi. 12 Eylül sonrasındaki 1982 Anayasa Referandumu'nda Türk halkı yüzde 91.5 gibi ‘ezici bir çoğunlukla’ yeni Anayasa'yı kabul etmiş ve bu da tartışmalara yol açmıştı.

Azerbaycan'da da geçen cumartesi günü anayasa değişikliği referandumu yapıldı ve halk Türkiye'deki oranı da aşarak yüzde 97'lik bir çoğunlukla değişikliği onayladı.

Zaten tartışmalı olan değişiklik tasarısı, halkın çoğunluğunun ‘evet’ oyu vermesiyle daha da tartışmalı hale geldi. Muhalefet, 79 yaşındaki Devlet Başkanı Haydar Aliyev'in, 40 yaşındaki oğlu İlham Aliyev'i veliaht yapmak için referandum oyununa başvurduğunu ve sandıklarda hile yapıldığını iddia ediyor. Böylelikle kalp hastası olan Aliyev'in görevden çekilmek zorunda kalması halinde oğlunun koltuğa sahip çıkacağı söyleniyor.

Haydar Aliyev ise yerini kimseye bırakmak gibi bir planı olmadığını belirterek, ‘‘2003'teki başkanlık seçimlerine katılıp, üçüncü kez seçilmeye niyetliyim’’ dedi. Aliyev, ‘‘Bu değişikliklerin yapılması şarttı. Çünkü bizim anayasa kabul edileli yedi yıl oldu ve bu süre zarfında gerek dünyada gerekse ülkemizde çok şey değişti’’ diye konuştu.

Aliyev Yönetimi, anayasa değişikliğini, Azeri yasalarını Avrupa normlarına yakınlaştırmak için bir adım olarak tanımlıyor.

OYLAMA BAŞLAMADAN SANDIKLAR DOLDU

Referanduma baştan beri itiraz eden muhalefet partileri, halk oylamasında yaygın bir şekilde hile yapıldığını ileri sürüyorlar. Musavat Partisi'nin Genel Sekreteri Arif Gaziyev, ‘‘Dünyada eşi benzeri görülmemiş düzeyde hileyle karşı karşıyayız. Ülkenin dört bir yanından ihlal haberleri geliyor’’ dedi.

Muhalefetten bir seçim gözlemcisi, Fransız haber ajansı AFP'ye açıklamasında, çoğu kişinin birden fazla oy kullandığına şahsen tanık olduğunu söyledi. Bazı bölgelerde muhalefet gözlemcilerinin sandıklara yaklaştırılmadığı, hatta dayak yedikleri de ileri sürüldü.

Bir iddiaya göre de daha oylama başlamadan bazı sandıklar dolmuştu. Adının açıklanmasını istemeyen bir öğretmen ise bir otobüs dolusu meslektaşıyla birlikte bütün kenti dolaşıp çeşitli sandıklarda tekrar tekrar oy vermek üzere talimat aldıklarını iddia etti. Avrupa Konseyi gözlemcisi Andreas Gross ise sandıklarda herhangi bir hile tespit etmediğini söyledi.