Devlet Bakanı Tunca Toskay, DİE'de yaptığı basın toplantısında şehirlerin nüfusunun 44 milyon 6 bin 274, köylerin nüfusunun ise 23 milyon 797 bin 653 olduğunu söyledi.
Toskay, 81 ilden toplam nüfusu en fazla olan ilk üç ilin sırasıylaİstanbul, Ankara ve İzmir olduğunu söyledi. Toskay, İstanbul ilinin toplam nüfusunun 10 milyon 18 bin 735, Ankara ilinin toplam nüfusunun 4 milyon 7 bin 860, İzmir ilinin toplam nüfusunun da 3 milyon 370 bin 866 olduğunu belirtti.
Toskay, bu illerin il merkezlerinin nüfusunu da açıklarken, İstanbul'un 8 milyon 803 bin 468, Ankara'nın 3 milyon 203 bin 362 ve İzmir'in 2 milyon 232 bin 265 olduğunu söyledi.
İstanbul ilindeki nüfusun ülke toplamındaki nüfusun yüzde 15'ini kapsadığını ifade eden Toskay ''ülkemizdeki her yüz kişiden 15'i İstanbul ilinde bulunmakta'' dedi.
Devlet Bakanı Toskay, Genel Nüfus Sayımı'nın kesin sonuçlarını açıklamak için düzenlediği basın toplantısında, sayımın değerlendirmesinin 22 ayda tamamlandığını belirterek, il, ilçe ve köy bazında nüfusların kesinleştiğini açıkladı.
Genel nüfus sayımından önceki sayımların değerlendirme süresinin yaklaşık 3.5-4 yıl olduğuna dikkat çeken Toskay, 2000 Genel Nüfus Sayımı'nın ise 2 yıldan daha kısa sürede değerlendirildiğini hatırlattı.
Toskay, sayım sonuçlarının sayımdan sonra gerçekleşen idari bölünüş değişikliklerini de içerecek şekilde güncelleştirildiğini ve 3Kasım 2002 tarihinde yapılacak erken genel seçimlerdeki milletvekili dağılımına esas olmak üzere bugün Yüksek Seçim Kurulu'na gönderildiğini de açıkladı.
NÜFUS BÜYÜKLÜĞÜ
Toskay'ın verdiği bilgiye göre, 1927 yılında yaklaşık 13 milyon 600 olan nüfus, 73 yılda 5 kat artış gösterdi. Türkiye nüfusu 1927-1935 döneminde yılda ortalama 314 bin kişi artarken, 1990-2000 döneminde yılda ortalama 1 milyon 133 kişi arttı.
Yıllık nüfus artış hızı 1940-45 döneminde binde 10.6 ile en düşük seviyede iken, 1955-1960 döneminde binde 28.5 ile en yüksek seviyeye ulaştı. Nüfusun yıllık artış hızı 1980-85 döneminde binde 24.9, 1985-1990 döneminde binde 21.7 iken, 1990-2000 döneminde binde 18.3'e düştü. 1945 yılından sonra ilk kez 1990-2000 döneminde nüfus artış hızı binde 20'nin altına geriledi.
İL VE İLÇE MERKEZİ NÜFUSLARI
Toskay'ın verdiği bilgiye göre, şehirlerde bulunan nüfus, köylerde bulunan nüfusa göre çok büyük bir hızla artarken, 1990-2000 döneminde şehirlerde bulunan nüfusun yıllık artış hızı binde 26.8, köylerde bulunan nüfusun yıllık artış hızı ise binde 4.2 olarak belirlendi.
Şehirlerde bulunan nüfusun oranı son 10 yılda önemli artış göstererek 1990 yılında yüzde 59 iken, 2000 ,yılında yüzde 64.9 seviyesine çıktı.
BÖLGESEL DAĞILIM
Toskay, 1990-2000 döneminde 7 coğrafi bölgenin tamamının nüfusunun arttığını belirtirken, bölgeler arasında en yüksek artış hızının Marmara'da en düşük artış hızının ise Karadeniz de gerçekleştiğini açıkladı.
Bakan Toskay, 1990-2000 döneminde Marmara Bölgesi'nin yıllık nüfusartış hızının binde 26.7 iken, Karadeniz Bölgesi'nin yıllık nüfus artış hızının binde 3.6 olduğunu söyledi.
Ülke genelindeki nüfusun yüzde 26'sının bulunduğu Marmara bölgesinin en yüksek nüfusa sahipken, nüfusun yüzde 9'unun bulunduğu Doğu Anadolu Bölgesi'nin en az nüfusa sahip olduğunu anlatan Toskay, bölgeler arasında şehir nüfusu en fazla olan bölgenin Marmara en az olanın da Karadeniz olduğunu kaydetti.
İLLERİN NÜFUS BÜYÜKLÜĞÜ
Toskay'ın verdiği bilgiye göre, İstanbul ilindeki nüfus ülke toplamındaki nüfusun yüzde 15'ini kapsıyor, bir başka ifade ile Türkiye'deki her yüz kişiden 15'i İstanbul'da bulunuyor.
İstanbul Ankara ve İzmir illerindeki nüfusun çoğu il merkezlerindebulunurken, İstanbul ilindeki nüfusun yüzde 88'i, Ankara ilindeki nüfusun yüzde 80'i, İzmir ilindeki nüfusun da yüzde 66'sı il merkezinde bulunuyor.
Nüfus büyüklüğü en az olan ilk üç il Tunceli Bayburt ve Kilis olarak belirlenirken, Tunceli'nin nüfusu 93 bin 584, Bayburt'un toplamnüfusu 99 bin 358, Kilis in nüfusu ise 114 bin 724 olarak saptandı. Buillerin il merkezlerinin nüfusu ise sırasıyla Tunceli'nin 25 bin 41, Bayburt'un 32 bin 285 ve Kilis in 70 bin 670 olarak hesaplandı.
81 İLDEN 66'SININ NÜFUSU ARTTI
Devlet Bakanı Tunca Toskay, son 10 yıliçinde 81 ilden 66'sının nüfusu artarken, 15'inin nüfusunun azaldığını açıkladı.
Bakan Toskay düzenlediği basın toplantısında, nüfusu azalan illerin Artvin, Çorum, Edirne, Kars, Kastamonu, Kırşehir, Sinop, Sivas, Tunceli, Zonguldak, Bayburt, Bartın, Ardahan, Karabük ve Kilis olduğunu belirti.
81 il içinde nüfus artış hızı en yüksek olan ilk üç ilin sırasıyla Antalya, Şanlıurfa ve İstanbul olduğunu kaydeden Toskay, ''1990-2000 döneminde Antalya'nın nüfus artış hızı binde 41.8, Şanlıurfa'nın yıllık nüfus artış hızı bin 36.6 ve İstanbul'un yıllık nüfus artış hızı ise binde 33.1 olarak gerçekleşmiştir'' diye konuştu.
Nüfus artış hızı en düşük olan ilk üç ili ise Tunceli, Ardahan ve Sinop olarak açıklayan Toskay, 1990-2000 döneminde yıllık nüfus artış hızlarının Tunceli'de binde -35.6, Ardahan'da binde -20.2 ve Sinop'ta ise binde -16.2 olduğunu belirti.
81 ilin 55'inde nüfusun çoğunluğunun şehirlerde, 26 ilde nüfusun yoğunluğunun ise köylerde bulunduğunu belirten Toskay, ''Şehir nüfusu en yüksek üç il sırasıyla İstanbul, Ankara ve İzmir'dir. Bu illerin şehirlerinde bulunan nüfus oranı, İstanbul ilinde yüzde 91, Ankara ilinde yüzde 88, İzmir ilinde ise yüzde 81'dir'' dedi.
EN FAZLA KÖY NÜFUSU BARTIN'DA
Toskay, köy nüfus oranı en yüksek olan ilk üç ilin Bartın, Ardahanve Muş olarak sıralandığını açıklarken, bu illerin köylerinde bulunan nüfus oranının Bartın'da yüzde 74'ü, Ardahan'da yüzde 70'i, Muş'ta iseyüzde 65'i bulduğunu söyledi.
SAYIM GÜVENİLİR
Veri kalitesine yönelik yapılan istatistiksel çalışmaların 2000 Genel Nüfus Sayımı'nda önceki sayımlara göre daha güvenilir bilgi derlendiğini gösterdiğini söyleyen Bakan Toskay, yanlış yaş bildiriminin ölçülmesi amacıyla Whipple İndeksi'nin uygulandığını, il bazında ve cinsiyet ayrımında uygulanan bu endeks sonuçlarına göre sayımda derlenen bilgilerin önceki sayımlardan daha güvenilir olduğunu ortaya koyduğunu belirtti.
Sayımın ayrıntılı sonuçlarını içeren ''2000 Genel Nüfus Sayımı Nüfusun Sosyal ve Ekonomik Nitelikleri'' yayınının 72 il için tamamlandığını açıklayan Toskay, diğer illerin yayın çalışmasının Eylül ayında biteceğini kaydetti.
ELEŞTİRİLER HAKSIZ
Öte yandan, konuşmasında sayım sonuçlarının geç açıklandığına ilişkin basında yer alan eleştirilere de yer veren Toskay, bu tür eleştirilerin haksız olduğunu vurguladı ve gelişmiş bazı ülkelerin nüfus sayım sonuçlarını açıklama sürelerini gösterdi.
Nüfus sayım sonuçlarını ABD'nin 36 ayda, İngiltere'nin 26 ayda, Kanada'nın ise 24 ayda tamamladığını hatırlatan Toskay, DİE'nin 2 yıldan az bir sürede çalışmasını tamamladığını, dolayısıyla eleştirilerin haksız olduğunu vurguladı.
Toskay, geçici sonuçlarda Türkiye nüfusunun 67 milyon 844 bin 903 kişi olarak açıklandığını ve (+)(-) binde 2'lik hata payı bulunabileceğini belirttiklerini hatırlatırken, kesin sonuçlara göre geçici sonuçlarla 40 bin 976 kişilik bir fark ortaya çıktığını, bunun da binde 0.6'lık bir sapmaya karşılık geldiğini kaydetti.