Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM), lise ve dengi okulları birincilikle bitiren adayların yerleşebilmesi için devlet üniversitelerinin her bölümünde en az 1 kişilik kontenjan ayırıyor. Bu haktan yararlanabilmek için adayın ÖSS'yi kazanması gerekiyor.
Sınav sonuçlarına ilişkin istatistiklerden derlenen bilgilere göre, 2002-ÖSS'ye giren lise birincisi 6 bin 236 adaydan, 2 bin 107'siaçıkta kaldı. Adaylardan 3 bin 477'si lisans, 600'ü ön lisans, 108'i Açıköğretim olmak üzere toplam 4 bin 185'i ise bir yükseköğretim programına yerleştirildi.
2001-ÖSS'de 6 bin 39 okul birincisi adaydan 4 bin 157'si bir yükseköğretim programına yerleşirken, 1882 okul birincisi açıkta kaldı.
2000-ÖSS'de 5 bin 691 okul biricisi adaydan 4 bin 110'u üniversitede okumaya hak kazandı. 1581 lise birincisi aday, hiçbir yükseköğretim programına yerleşemedi.
1999-ÖSS'de üniversitelere 4 bin 72'sinin lise birincisi yerleşmeye hak kazanırken, 1312 aday açıkta kaldı.
1998-ÖSS'de de 1093 lise birincisi üniversiteyi kazanamadı.
''ÇOĞUNLUĞU MESLEK LİSESİ MEZUNU''
YÖK, tek sınav sistemine geçilmesinin ''doğru bir uygulama olduğunu'' savunmak amacıyla 2 yıl önce hazırladığı bir raporda, üniversiteye yerleşemeyen lise birincilerinin çoğunluğunun mesleki ve teknik lise mezunları arasından çıktığını bildirmişti. Raporda, mesleki ve teknik lise mezunlarına el becerisi kazandırmaya yönelik eğitim verildiğine işaret edilerek, akademik yönden yetersiz olduklarıvurgulanmıştı.
ÖSYM Başkanı Dr. Fethi Toker de okul birincilerinden bazılarının puanı yüksek bölümleri tercih etmeleri nedeniyle açıkta kaldıklarını belirtti. Toker, ÖSS başarı ortalaması düşük okullardan mezun lise birincilerinin üniversiteyi kazanamadığını ifade etti.
