Geçtiğimiz mart ayında, Şubat 2001 krizinden sonraki en yüksek kapasite kullanımına ulaşan sanayi sektörü, temmuzda kapasite kullanımını yüzde 77.5 ile son 20 ayın en yüksek düzeyine ulaştırdı. Böylece, Kasım 2000'de yaşanan krizin de yaraları sarılmış oldu.

EKONOMİDE canlanma sanayi üretiminde kapasite kullanımını artırıyor. İmalat sanayinde üretim değeri ağırlıklı kapasite kullanım oranı, bu yılın temmuz ayında son 20 ayın en yüksek düzeyi olan yüzde 77.5'e ulaştı. Böylece, geçtiğimiz mart ayında Şubat 2001'de yaşanan krizden sonraki en yüksek kapasite kullanımı oranına ulaşan sanayi kuruluşları, temmuzda, Kasım 2000'deki krizin de izlerini silmeyi başardı.

Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE), bu yılın Temmuz ayına ilişkin imalat sanayi eğilim anketi sonuçlarını açıkladı. Buna göre, 2001 yılının Temmuz ayında yüzde 71.3 olan imalat sanayinde üretim değeri ağırlıklı kapasite kullanım oranı, ilk geçici sonuçlara göre, bu yılın aynı ayında yüzde 77.5'e yükseldi. Kapasite kullanım oranının 2000 yılı kasım ayındaki yüzde 79.8 oranındaki düzeyi, aralık ayında yüzde 74.5'e gerilemiş, bu gerileme 2001 yılı nisan ayında yüzde 68.5'e kadar düşmüştü.

TALEP YETERSİZ

Ankete göre, temmuzda tam kapasite ile çalışamama nedenleri arasında yüzde 49.6 ile iç pazarda talep yetersizliği ilk sırada yer aldı. Kapasite kullanımının düşmesinde, yüzde 18.6 ile dış pazarda talep yetersizliği, yüzde 2.8 ile mali imkansızlık, yüzde 4.2 ile yerli mallarda hammadde yetersizliği, yüzde 2.1 ile işçiler ile ilgili meseleler, yüzde 1.2 ile de ithal mallarda hammadde yetersizliği etkili oldu.

DİE'nin anketine göre, bu yılın Temmuz ayında, ankete katılan işyerlerinin yüzde 58.5'i üretimde artış, yüzde 21.3'ü azalış olduğunu belirtirken, işyerlerinin yüzde 53.6'sı yurtiçi satışlarda artış, yüzde 63'ü satış fiyatlarında artış, yüzde 69.4'ü hammadde fiyatlarında artış bildirdi. Verilere göre, geçen yılın aynı döneminde, ankete katılan işyerlerinin yüzde 40.2'si üretimde artış, yüzde 39.1'i azalış olduğunu ifade ederken, işyerlerinin, yüzde 42.4'ü yurtiçi satışlarda artış, yüzde 53.6'sı satış fiyatlarında artış, yüzde 59.9'u hammadde fiyatlarında artış bildirmişti.

Bu yılın Ağustos ayında ise işyerlerinin yüzde 31.3'ü üretimde artış, yüzde 32.1'i azalış beklerken, yurtiçi satışlarda bu yılın Ağustos ayında artış bekleyenlerin oranı yüzde 44.8, azalış bekleyenlerin oranı da yüzde 16.9 olarak saptandı. Satış fiyatları ile ilgili olarak işyerlerinin yüzde 54.1'i artış,yüzde 4'ü azalış beklendiklerini bildirirken, hammadde fiyatları konusunda artış olmasını bekleyenlerin oranı yüzde 56.6, azalış bekleyenlerin oranı da yüzde 2.4 olarak tespit edildi.

Bu arada imalat sanayi işyerlerinin üretim değeri ağırlıklı kapasite kullanım oranı geçen yılın Nisan-Mayıs-Haziran dönemlerini kapsayan ikinci üç aylık dönemde yüzde 69.9 iken, bu yılın aynı döneminde yüzde 75.9'a yükseldi. DİE'nin yaptığı üç aylık imalat sanayi eğilim anketi sonuçlarına göre tam kapasite çalışamama nedenlerinin başında yüzde 52.1 ile iç pazarda talep yetersizliği geliyor. İç pazarda genişleme olduğunu gösteren bu oran geçen yılın aynı döneminde yüzde 54.1 düzeyindeydi. Ankete göre işyerlerinin tam kapasite çalışmama nedeni olarak gösterdiği dış pazarda talep yetersizliğinin etkisi, geçen yılın ikinci üç ayında yüzde 11.3 iken bu yılın aynı döneminde 13.1‘e yükseldi. Mali imkansızlıklarda bir rahatlama görülürken, bu faktörün etkisi yüzde 6’dan 4.5'e geriledi.